Komisja Europejska w środę pozwała Polskę do Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie barier w dostępie do wymiaru sprawiedliwości w kwestii jakości powietrza. Według KE Polska nie zapewniła możliwości wnoszenia do sądów krajowych skarg dotyczących przekraczania norm zanieczyszczeń. Inna skarga dotyczy z kolei niewdrożenia przepisów dyrektywy o wodzie pitnej.

W lipcu prokuratury regionalne mają przekazać Prokuraturze Krajowej propozycje kierunku zmian systemowych, które miałyby skutkować wzrostem wynagrodzeń pracowników i zniwelowaniem różnic w poszczególnych grupach. Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP zwraca jednak uwagę na konieczność uwzględnienia sytuacji pracowników z długim stażem i postuluje wprowadzenie stawek awansowych.

Od wielu miesięcy planowane były przez rząd kroki związane m.in. z rozwiązaniem patu wokół KRS, TK, Sądu Najwyższego czy statusu sędziów powołanych od 2018 r. Wybór Karola Nawrockiego na prezydenta może je — w ocenie prawników — pokrzyżować, tym bardziej że elekt już zapowiedział własną ustawę sądową. Ci, którzy przygotowywali zmiany, są zgodni, że prace nad nimi powinny zostać zakończone, a ustawy powinny trafić na biurko nowego prezydenta. Zaczynają też pojawiać się głosy, że być może warto postawić na kompromis.

Rząd zaakceptował propozycję Ministerstwa Sprawiedliwości dotyczącą zmiany przepisów regulujących procedurę okazania. Projekt zakłada m.in. obowiązek dołączania do protokołu z okazania zdjęć osób okazywanych. Zmiany te mają zapewnić bardziej obiektywne rozpoznanie – bez sugestii i bez możliwości "wzajemnego rozpoznania się osoby przesłuchiwanej i osoby okazywanej".

W latach 2015-2023 stworzony został w Polsce system ustrojowy oznaczający odrzucenie lub inne rozumienie obowiązujących norm konstytucyjnych – ocenili uczestnicy zorganizowanej w Warszawie konferencji. Wskazywali, że w obecnej sytuacji otwarte jest pytanie, czy uda się wrócić do porządku konstytucyjnego, czy też na wiele lat utrzyma się ten alternatywny system. Jeśli niemożliwe będą zmiany legislacyjne, zasadnicze zadanie spadnie w tej dziedzinie na sądy.

Do Sądu Najwyższego wpłynęło już co najmniej 3 tys. protestów wyborczych. Ponieważ rozpoznaje je kwestionowana przez część środowiska prawniczego i rząd Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, pojawiają się głosy, że problem można rozstrzygnąć na etapie zaprzysiężenia prezydenta. Obejmuje on urząd po złożeniu przysięgi przed Zgromadzeniem Narodowym. Czy marszałek Sejmu musi je zwołać, czy „wisi” nad nim termin, wreszcie - czy wysłuchanie przysięgi wymaga w Zgromadzeniu kworum.

Rząd chce uprościć procedurę „Niebieskiej Karty”, tak aby zmniejszyć liczbę dokumentów, a tym samym zwiększyć ilość czasu członkiń i członków grup diagnostyczno-pomocowych oraz zespołów interdyscyplinarnych na udzielanie wsparcia osobom doznającym przemocy domowej, pracę z osobami stosującymi przemoc domową oraz koordynowanie działań służb. Samą procedurę będą mogli uruchamiać także pracownicy żłobków i klubów dziecięcych.

W ciągu półtora roku Ministerstwo Sprawiedliwości opracowało lub skoordynowało blisko 50 projektów ustaw – zarówno już uchwalonych, jak i będących w toku prac legislacyjnych. Do najważniejszych należą: ustawa umożliwiająca przystąpienie Polski do Prokuratury Europejskiej, projekt ustawy rozdzielającej funkcje ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego, zmiany w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, w tym pozasądowe rozwody.

Do Sejmu trafił już projekt nowelizacji ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej. Zakłada on zniesienie oświadczeń o sytuacji finansowej oraz możliwość świadczenia takiej pomocy za pomocą środków komunikacji na odległość. Naczelna Rada Adwokacka, Krajowa Izba Radców Prawnych i Związek Powiatów Polskich apelują do premiera o wstrzymanie prac nad tymi zmianami, gdyż – jak wskazują – budzą one ich głęboki sprzeciw.

Rada Ławnicza Sądu Najwyższego ponownie przypomniała, że wszystkie orzeczenia i wyroki Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych są wadliwe, co odnosi się również do stwierdzenia ważności wyborów, jak i pozostałych spraw w tej izbie rozpatrywanych. - Choć nie oznacza to niemożności rozstrzygnięcia wyborów, których wyniki podaje Państwowa Komisja Wyborcza. - Trwanie obecnego, wadliwego status quo, odbiera obywatelom RP część ich konstytucyjnych praw politycznych - wskazują ławnicy.

Rozwody pozasądowe miały przyspieszyć postępowania sądowe. Problem jednak w tym, że w samej koalicji rządzącej wzbudzają one wątpliwości. Projekt został zgłoszony w ramach pakietu deregulacyjnego, a ministerstwa, m.in. rolnictwa, obrony narodowej, rozwoju i technologii, wskazują, że takie uproszczenie może być polem do nadużyć, pogłębić kryzys demograficzny, a także nie odpowiada konstytucyjnemu znaczeniu instytucji małżeństwa.

Wprowadzona w 2019 r. modyfikacja zarzutu potrącenia miała przyspieszyć spory z roszczeniami wzajemnymi. Jednak przyjęte wówczas uregulowanie okazało się zbyt rygorystyczne i sztywne. Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego proponuje rezygnację z dotychczasowych przedmiotowych i czasowych barier, dotyczących dopuszczalności podnoszenia zarzutu potrącenia w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Z kolei sędziowie będą mogli wydać wyrok co do powództwa głównego, a w zakresie zarzutu potrącenia, orzec później.

Od 1 lipca br. do 1000 zł wzrośnie wysokość zryczałtowanej równowartości wydatków w sprawach z oskarżenia prywatnego. Ministerstwo Sprawiedliwości tłumaczy zmianę tym, że obecna opłata – 300 zł – jest nieadekwatna do kosztów postępowania i nie pokrywa kosztów sądowych. Co więcej – jak zaznacza resort – obowiązuje de facto od 1998 r. Rozporządzenie opublikowano w Dzienniku Ustaw.

Ministerstwo Sprawiedliwości wycofuje się z pomysłu likwidacji prawa organizacji społecznych do składania skargi kasacyjnej w postępowaniach przed sądami administracyjnymi. - Przychylamy się do zebranych, licznych opinii, że należy prawo do skargi kasacyjnej pozostawić bez zmian, ponieważ widzimy potencjalną kolizję z prawami podstawowymi – wyjaśnił resort.

Resort pracy przygotował projekt ustawy, która ma zachęcać do wyboru zawodu opiekuna żłobka. Zachętami mają być nagrody, ulgi na komunikację, ale również szczególna ochrona - np. przed zniewagą. Opiekun dziecka ma być chroniony jak funkcjonariusz publiczny. Eksperci przypominają, że definicja ta nie jest z gumy i że zmiany tego typu muszą być spójne systemowo. A w tym wypadku niekoniecznie tak będzie.

Są już pierwsze sędziowskie opinie do rozporządzeń zwiększających stawki minimalne i stawki za świadczenie pomocy prawnej z urzędu dla adwokatów i radców prawnych w kolejnych 15 grupach spraw. Postulują m.in. zwiększenie ich w sprawach o odszkodowanie za niesłuszne skazanie lub ukaranie, aresztowanie lub zatrzymanie. Sędziowie podnoszą, że obecne 240 zł jest nieadekwatne do koniecznego nakładu pracy i rażąco niesprawiedliwe.

Do Sądu Najwyższego wpłynęły dotychczas 434 protesty przeciwko wyborowi prezydenta - poinformowała w piątek PAP Monika Drwal z zespołu prasowego Sądu Najwyższego. Na składanie takich protestów jest czas do poniedziałku, 16 czerwca. Po rozpoznaniu wszystkich protestów wyborczych, na podstawie sprawozdania z wyborów przedstawionego przez PKW, Sąd Najwyższy rozstrzyga o ważności wyboru prezydenta RP - musi to zrobić w ciągu 30 dni od podania wyników wyboru do publicznej wiadomości.

Rząd chciał rozwiązać problem ze składem Trybunału Konstytucyjnego, zakręcając w budżecie na 2025 r. kurek z wynagrodzeniami dla sędziów. Prezydent budżet podpisał, ale przesłał do kontroli następczej TK m.in. przepisy dotyczące środków na sędziowskie pensje. Następnie Trybunał uznał te przepisy za niekonstytucyjne. Prezes TK, Bogdan Święczkowski, domaga się od ministra finansów „wykonania obowiązków” wynikających z konstytucji i tegoż wyroku Trybunału.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce pozbawić organizacje społeczne prawa do sądu w drugiej instancji w postępowaniach administracyjnych, gdy biorą udział w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika na prawach strony. Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi trafił do konsultacji publicznych dopiero, gdy zainteresowane organizacje zrobiły raban. Uwagi można zgłaszać jeszcze tylko w piątek.

Resort zdrowia podjął prace nad tym, by przedłużyć pilotażowy program leczenia dla osób doświadczających traumy - wynika z odpowiedzi na poselską interpelację. Pierwotnie przewidywano, że, po trzech latach funkcjonowania, zakończy się on w czerwcu br. Jak podkreślono, doświadczenia z pilotażu wskazują, że terapia traumy generalnie powinna w przyszłości znaleźć się na liście świadczeń gwarantowanych.