System kaskadowy, czyli krótkie aresztowanie na sędziowskim dyżurze, a po kilku dniach regularne posiedzenie, na którym sąd podejmie decyzję o zastosowaniu, lub nie, tymczasowego aresztowania – to jeden z wniosków z debaty na ten temat, zorganizowanej przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Przekonywano też do całkowitej rezygnacji z zagrożenia surową karą jako przesłanki stosowania tego środka zapobiegawczego.

Krajowa Rada Sądownictwa zdecydowała o powołaniu komisji, która zajmie się badaniem naruszeń niezawisłości sędziowskiej i monitorowaniem politycznie motywowanego nękania sędziów i asesorów w RP. Jak wskazała w komunikacie, będzie to odpowiedź "na oczekiwania wielu sędziów, atakowanych przez przedstawicieli władzy wykonawczej, ustawodawczej, a także część aktywistów sędziowskich".

Przemysław Rosati, prezes Naczelnej Rady Adwokackiej, przedstawił na posiedzeniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, projekt zmian w ustawie Prawo o adwokaturze. Jego głównym celem ma być usprawnienie funkcjonowania samorządu adwokackiego i wzmocnienie jego pozycji. Propozycja doprecyzowuje zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokatów, skraca też z 30 do 3 dni czas na zawiadomienie rady o rozpoczęciu wykonywania zawodu.

W poniedziałek, 10 marca, kończy się dla prezydenta Andrzeja Dudy czas na decyzję, czy podpisze tzw. ustawę incydentalną, zgodnie z którą o ważności wyboru prezydenta w 2025 roku ma orzekać 15 sędziów najstarszych stażem w Sądzie Najwyższym, a nie - jak dotychczas - Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Jeśli tego nie zrobi, nadal otwarte będzie pytanie, czy zwycięzca wyborów będzie mógł objąć urząd.

Areszty są w Polsce od lat systemowym problemem. Pomóc ma opiniowany właśnie projekt ustawy naprawczej, opracowany przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Karnego. Prawnicy obawiają się jednak, że droga do jego wejścia w życie może być długa, dlatego uważają, że lepszym rozwiązaniem byłaby praca nad projektem, najlepiej poselskim, poświęconym właśnie aresztom. Takie projekty są już w Sejmie dwa, i jak dowiedziało się nieoficjalnie Prawo.pl, MS również ma skłaniać się ku temu rozwiązaniu.

Sąd zajmujący się upadłością konsumenta powinien ocenić, czy umowa kredytu indeksowanego do franka nie zawiera nieuczciwych warunków – uznał rzecznik generalny TSUE w sprawie, która dotyczyła pytań zadanych przez sąd rejonowy w Łodzi. Chodziło o sytuację osoby, która ogłosiła upadłość konsumencką. Rzecznik uznał, że sąd przy takiej ocenie ma prawo także zmienić wielkość potrąceń z wynagrodzenia takiego konsumenta.

W czwartek Sejm zadecydował o uchyleniu immunitetów dwóm posłom Prawa i Sprawiedliwości. Chodzi o Jarosława Kaczyńskiego i Mariusza Błaszczaka. Z kolei trzeci poseł PiS, Dariusz Matecki, sam zrzekł się immunitetu, a w jego przypadku posłowie wyrazili także zgodę na tymczasowe aresztowanie w związku ze śledztwem ws. Funduszu Sprawiedliwości.

Paulina Rzeszut, mediatorka, dyrektor w Instytutcie LegalTech przy Naczelnej Radzie Adwokackiej, laureatka Nagrody Rising Star Prawnicy – Liderzy Jutra 2022 została Adwokatką Roku 2024. Kapituła konkursu przyznała też trzy wyróżnienia dla adwokatek Patrycji Kasicy, Moniki Gąsiorowskiej i Moniki Haczkowskej. To już ósma edycja konkursu organizowanego przez Zespół do spraw Kobiet przy Naczelnej Radzie Adwokackiej.

Jeśli rozporządzenie ministra obrony narodowej weszłoby teraz w życie, o zgodę na fotografowanie, filmowanie i utrwalanie obiektu wojskowego nie musieliby pytać przedstawiciele kilkunastu zawodów, ale specsłużby - tak. Zabrakło ich w ministerialnej wyliczance wyjątków. Zdaniem prawników, już od dwóch lat MON reguluje nie to, co powinien. Ustawa o obronie Ojczyzny nie upoważnia go do tego.

Wiceminister Dariusz Mazur poinformował, że nie zamierza się stawić na wezwanie na wysłuchanie w Krajowej Radzie Sądownictwa, które zaplanowano na 6 marca 2025 roku, w ramach konkursu na sędziego Sądu Apelacyjnego w Krakowie. Przyznał, że wezwanie jest wynikiem jego zgłoszenia do tego konkursu w kwietniu 2023 r., czyli zanim został powołany na stanowisko podsekretarza stanu. Zapewnił równocześnie, że tamta decyzja była sprzeciwem wobec "systemowego bezprawia".

Udział sędziów w debacie publicznej na temat sądownictwa, tworzeniu aktów prawnych i opiniowanie projektów zasługuje na uznanie i docenienie, a nie krytykę – uważają sędziowie Stowarzyszenia Sędziów Polski "Iustitia”. Stanowisko to popierają też sędziowie sądów administracyjnych - wbrew uchwale, którą podjęło Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Prokurator krajowy Dariusz Korneluk popiera zasadę określenia poziomu wynagrodzeń pracowników prokuratury i powiązania ich z podstawą wynagradzania prokuratorów. Nie widzi też przeciwskazań by kwestia ta podobnie jak m.in. prace nad ustawą o modernizacji prokuratury były przedmiotem dalszych konsultacji z przedstawicielami związków. W piśmie skierowanym do Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP, zaznacza jednak, że za legislacje odpowiada MS.

Współdziałanie organów w wypłacaniu zasądzonych zadośćuczynień – to cel nowej ustawy. Rząd przygotował projekt ustawy o wykonywaniu orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Mają one być wykonywane przez organy władzy natychmiast. Czuwać nad tym procesem ma minister spraw zagranicznych, który powoła zespół do spraw Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Od kilku lat wmawia się społeczeństwu, że największym problemem polskiego wymiaru sprawiedliwości są tzw. neo-sędziowie. Masowo uchylane są wyroki z uwagi na fakt, że w składzie orzekającym zasiadał sędzia, który uzyskał nominację po 2018 r. i to nawet wówczas, gdy strony nie miały zastrzeżeń co do składu sądu w toku postępowania i nie podnosiły tego w środku odwoławczym. Całkowicie pomija się przy tym treść orzeczeń trybunałów europejskich - pisze sędzia Kinga Śliwińska-Buśkiewicz z Sądu Apelacyjnego w Poznaniu.

Rzecznik Dyscyplinarny sędzia Grzegorz Kasicki będzie prowadził sprawę sędziego Karola Ratajczaka - prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, wobec którego Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych - Piotr Schab podjął czynności wyjaśniające w sprawie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, związanego z nie wykonywaniem czynności w procesie nominacyjnym sędziów: Michała Grześkowiaka i Moniki Rzepiejewskiej.

Projekt ma na celu usprawnienie procedury składania skarg na przewlekłość postępowania sądowego. Chodzi o zapewnienie obywatelom realnej ochrony ich prawa do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie oraz zwiększenie efektywności działania wymiaru sprawiedliwości – deklaruje senator Kazimierz Michał Ujazdowski.

Senat będzie kontynuować prace nad petycją Naczelnej Rady Adwokackiej w sprawie elektronicznych doręczeń przez portal informacyjny sądu. Konkretnie nad tym, by w sprawach cywilnych adwokaci, radcy prawni oraz Prokuratoria Generalna RP mogli doręczać sobie nawzajem e-pisma. Od stycznia w opiniowaniu jest projekt MS, zakładający wnoszenie przez portal m.in. apelacji w sprawach karnych.

Kredytobiorcy frankowi przeważnie wygrywają w pierwszej instancji. W sporadycznych przypadkach, gdy przegrywają, ratunkiem może być droga odwoławcza. Prawnicy podkreślają, że taki krok często przynosi efekt, ale decyzja o złożeniu apelacji zawsze wymaga indywidualnego podejścia i weryfikacji sprawy, gdyż w niektórych rodzajach spraw zwycięstwo nie jest oczywiste.

Już Najwyższa Izba Kontroli w raporcie „Zapewnienie sprawnego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości” dot. lat 2013-2023 diagnozując problemy sądownictwa wskazała na konieczność zmian w kognicji sądów. Zleciliśmy analizę w tym zakresie Instytutowi Wymiaru Sprawiedliwości i liczymy, że przełoży się na konkretne projekty legislacyjne. A możliwości są duże – począwszy od części wykroczeń po rozwody i sprawy spadkowe – mówi sędzia Marta Kożuchowska-Warywoda, Dyrektor Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych.

Sztuczna inteligencja nie tylko daje szanse na przyspieszenie pracy prawników, ale też podniesienie jakości ich pracy. Z jej stosowaniem wiążą się jednak konkretne wyzwania, takie jak bezpieczeństwo danych klientów czy wiarygodność tego, co adwokat czy radca prawny przygotowują. Przykłady, choćby ze Stanów Zjednoczonych pokazują, że AI może "nazmyślać" i wpędzić pytającego w poważne kłopoty.