Wprawdzie liczba spraw wniesionych do Trybunału Sprawiedliwości i Sądu Unii Europejskiej w 2022 r. jest podobna do liczby z roku poprzedniego, ale w ciągu ostatnich pięciu lat nastąpił znaczny i strukturalny wzrost (o ponad 20 proc.) liczby spraw wnoszonych w szczególności do Trybunału Sprawiedliwości. Polska jest na piątym miejscu pod względem liczby spraw kierowanych do obu tych instytucji.

Rząd wydaje coraz więcej rozporządzeń. Co gorsze, dotyczą one kwestii, które powinny precyzować ustawy. Takie działania powodują chaos legislacyjny. Im więcej rozporządzeń, tym większa niestabilność prawa. Można je zmieniać z dnia na dzień – i to poza jakąkolwiek kontrolą parlamentu i prezydenta. W 2022 roku rozporządzeń było o 15 proc. więcej, niż rok wcześniej.

Przestępczość w Polsce, w stosunku do innych państw z Unii Europejskiej, jest na średnim i raczej niskim poziomie. Nie ma więc uzasadnienia dla zaostrzenia odpowiedzialności karnej. W uzasadnieniu do nowelizacji, która czeka na wejście w życie, nie wyjaśniono wiarygodnie potrzeby zaostrzenia kar. A wręcz oburzające jest obniżenie progu odpowiedzialności karnej z 15 od 14 lat - mówi prof. Andrzej Zoll.

W każdej sprawie cywilnej strony mogą wnosić o ustanowienie dla nich pełnomocnika z urzędu. Konieczne jest jednak spełnienie dwóch przesłanek: wykazania trudnej sytuacji finansowej oraz tego, że zachodzi potrzeba udziału pełnomocnika w sprawie. Czy sądy ustanawiają pełnomocników do postępowań o rozwód? Tak czasami bywa, ale nie ma tutaj automatu. Kluczowe jest, czy w ogóle pełnomocnik jest potrzebny.

Ugody sądowe pomiędzy kredytobiorcami frankowymi a bankami nie są częste, bo osoby występujące na drogę sądową, zwykle wiedzą co mogą zyskać dzięki unieważnieniu umowy. Propozycje banków są wówczas lepsze od tych na etapie przedsądowym, ale i tak nie na tyle dobre, by zadowolić kredytobiorców. Wielu sędziów stara się zachęcać do takiego rozwiązania sporu, bo widzą w tym oszczędność czasu i pieniędzy.

Do czerwica wyznaczone są już składy sędziowskie w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Na 72 sprawy tylko osiem jest wyznaczonych z ławnikami z II kadencji wybranych na lata 2023-2026, czyli przez obecny Senat RP. Reszta — 64 sprawy — obsadzana jest ławnikami, którym prezes Małgorzata Manowska „przedłużyła kadencję”.

Jednym ze skutków dużej noweli procedury cywilnej z 2019 r. jest wzrost opłat sądowych. Sędziowie i pełnomocnicy alarmują, że obecne czasem przewyższają one nawet 10 proc. wartości przedmiotu sporu, chociaż podstawą jest zasada, że jest to 5 proc. Do tego dochodzi m.in. konieczność zapłaty 100 zł za wniosek o uzasadnienie każdego rozstrzygnięcia sądu - nie tylko wyroku. A to jest warunkiem apelacji czy zażalenia.

Niemal 7 tys. telefonicznych konsultacji prawnych udzielono od czerwca do końca grudnia 2022 r. uchodźcom z Ukrainy w Centrum Koordynacji Pomocy Prawnej, stworzonym z inicjatywy Krajowej Rady Radców Prawnych. Pomoc udzielana będzie nadal, nie tylko przez telefon, przy Dworcu Wschodnim w Warszawie stanął namiot, w którym uchodźcy mogą konsultować się z prawnikami.

Organizator polowania zbiorowego ma poinformować o polowaniu gminę, a ta - przekazać to mieszkańcom, w sposób zwyczajowo przyjęty w danej gminie oraz przez obwieszczenie i na stronie internetowej urzędu. Zaniedbania obowiązku nie są rzadkie, a nikt nie ponosi tego konsekwencji. Obywatele w trosce o własne bezpieczeństwo powinni mieć możliwość skutecznego sprawdzenia miejsc i terminów, gdzie zaplanowano polowania.

Nie sposób uznać księdza, nawet ubranego w szaty liturgiczne, ale nie sprawującego obrządku, za przedmiot czci religijnej – orzekł sąd i uniewinnił mężczyznę, który w czasie Pasterki szarpał kapłana. Sądy na ogół odstępują od karania za obrazę uczuć religijnych, kierując się linią orzeczniczą Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Jednak prokuratorzy wnoszą takie akty oskarżenia.

Czy można nieświadomie zostać gwiazdą porno? Jak najbardziej, umożliwia to technika deepfake – pozwalająca na zamianę twarzy osób występujących w filmie. Nie trzeba być wybitnym znawcą ludzkiej natury, by stwierdzić, że nie zawsze będzie to „Mandalorian”. Nie jest jednak do końca jasne, jaki przepis zastosować, by chronić pokrzywdzonych takimi czynami.

Wstępny projekt dotyczący zmian w adwokackiej reklamie znosi wszelkie zakazy dotyczące korzystania z informacji handlowych przez adwokatów - informuje w piśmie skierowanym do Komisji Europejskiej Naczelna Rada Adwokacka. Zapowiada, że głosowanie nad przyjęciem projektowanych zmian zaplanowane jest na jej posiedzeniu plenarnym w dniach 26 – 28 maja 2023 r.

Krajowa Rada Sądownictwa zdecydowała o tym, że nie przedstawi prezydentowi kandydatury sędziego Adama Synakiewicza do Sądu Apelacyjnego w Katowicach. Uzasadniła przy tym, że nie zyskał on poparcia w głosowaniu m.in. z powodu zbyt małego doświadczenia orzeczniczego, co więcej - jak dodano - podważał prawo do orzekania innych sędziów powołanych na wniosek obecnej KRS.

Pięciu sędziów Izby Karnej postanowiło wyłączyć od rozpoznania sędziego Sądu Najwyższego Małgorzatę Bednarek. Celem było wyeliminowanie sytuacji, w której Skarb Państwa byłby narażony na odpowiedzialność odszkodowawczą lub na możliwość wznowienia postępowania. Sąd podkreślił przy tym, że pozwala na to nowela ustawy o SN z 9 czerwca 2022 r.

Celem nowelizacji procedury cywilnej jest m.in. rozszerzeni kognicję 11 sądów okręgowych i Sądu Apelacyjnego w Warszawie, które zajmują się rodzinnymi sprawami transgranicznymi na podstawie konwencji haskiej. Będą mogły rozstrzygać także kwestie dotyczące alimentów, kontaktów i opieki.

Nowelizacja kodeksu karnego wprowadzająca m.in. możliwość zakazu warunkowego zwolnienia przy orzekaniu dożywocia, zaostrzająca kary za wiele przestępstw, na mocy której m.in. 14-latek będzie odpowiadać za niektóre zabójstwa jak dorosły, wejdzie w życie z kilkumiesięcznym opóźnieniem. Takie poprawki do... noweli procedury cywilnej przyjął Sejm. Ustawa została właśnie opublikowana.

W dwóch etapach - z wyrównaniem od 1 stycznia 2023 r. i od 1 lipca 2023 r. mają wzrastać wynagrodzenia urzędników i innych pracowników sądów i prokuratury oraz m.in. osób na stażu urzędniczym. Celem jest, by te najniższe zaczynały się od 3600 zł. Zastrzeżenia mają jednak zarówno związkowcy, jak i sami prezesi sądów.

Brakuje 18 sędziów w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego i prawie 6 tys. spraw czeka na rozpoznanie. Regulamin przewiduje 43 stanowiska, a obsadzonych jest zaledwie 25. Minister sprawiedliwości nie zgadza się na delegacje, tak powszechne w sądach powszechnych. Dlatego pierwsza prezes SN prof. Małgorzata Manowska wyznacza sędziów Izby Pracy i Izby Kontroli do orzekania w Izbie Cywilnej.

Mówiąc o zamiarze skierowania przez Ministerstwo Sprawiedliwości powództwa cywilnego związanego z krytyczną opinią prawną projektu ustawy autorstwa naukowców z Uniwersytetu Jagiellońskiego, dziennikarz powiedział o zamiarze posadzenia ich na ławie oskarżonych. Sąd Najwyższy nakazał opublikowanie sprostowania, bo ława oskarżonych dotyczy postępowania karnego.

Istnieją wątpliwości, czy mechanizm wyrażania przez polską Krajową Radę Sądownictwa zgody na dalsze zajmowanie stanowiska przez sędziów po osiągnięciu wieku przejścia w stan spoczynku daje wystarczające gwarancje niezależności - uważa Rzecznik Generalny Trybunału Sprawiedliwości UE. I dodaje, że kryteria, na których opierają się decyzje dotyczące dalszego zajmowania stanowiska przez sędziego są zbyt niejasne i nieweryfikowalne.