Po ponad 25 latach wykorzystywania w Polsce instytucji świadka koronnego przeważają wynikające z tego korzyści, chociaż nie należy też lekceważyć problemów z tego powodu dla wymiaru sprawiedliwości - twierdzi dr Marek Skwarcow, sędzia Sądu Okręgowego w Gdańsku i wykładowca na wydziale prawa Uniwersytetu Gdańskiego. Wskazuje też na pilną potrzebę przywrócenia władzy sądu nad popularyzującą się obecnie instytucją małego świadka koronnego.

Właściciele nieruchomości decyzją władz Krakowa zostali wywłaszczeni bez odszkodowania. Nie powiadomiono ich następnie o zmianie celu wywłaszczenia. Prezydent miasta uznał błędnie, że roszczenia się przedawniły. A sądy nie były skore stwierdzić, że organy władzy publicznej dopuściły się czynu niedozwolonego. Trzeba ten czyn nazwać – orzekł Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej i po raz drugi uchylił wyrok.

Nasze prawo odczuwa niedostatek stopnia karalności takich czynów, jak te dokonane przez sprawców wypadków na A1 i niedawno na Trasie Łazienkowskiej. Trzeba więc na nowo uformować przepis dotyczący zamiaru ewentualnego, albo wprowadzić dodatkowy typ przestępstwa, czyli zabójstwo drogowe – twierdzi prof. Stanisław Waltoś.

Sąd Najwyższy pyta Trybunał Sprawiedliwości UE m.in. o zależność sędziego od władzy politycznej i jego publiczne wsparcie projektu reformy wymiaru sprawiedliwości. A zwłaszcza, czy jest sędzią osoba używająca pod adresem kolegów epitetów takich jak „skompromitowany", „mierny", „dyletant", „ignorant", „karierowicz" czy „cynik".

Sędzia Maciej Pacuda z Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego przechodzi w stan spoczynku. Ostatnia publiczna rozprawa z jego udziałem odbyła się 17 października br. Sędzia Maciej Pacuda był powołany do Sądu Najwyższego 12 stycznia 2011, a zaczynał karierę sędziego od stanowiska w Sądzie Rejonowym w Częstochowie, a następnie w Sądzie Apelacyjnym w Katowicach.

Konsorcja umożliwiają połączenie zasobów oraz doświadczenia kilku podmiotów. Taki model współpracy jest szczególnie korzystny w przypadku dużych i skomplikowanych projektów, gdzie wymagane są różnorodne umiejętności i kompetencje. Co jednak w sytuacji, w której czy to na etapie ubiegania się o udzielenie zamówienia publicznego czy też jego realizacji sytuacja ekonomiczna i finansowa co najmniej jednego członka konsorcjum ulegnie pogorszeniu do tego stopnia, że sąd postanowi ogłosić upadłość takiego podmiotu? - pisze Magdalena Zdanowska, radca prawny w RESIST Rezanko Sitek.

Uchwała SN w sprawie sposobu określania odszkodowań komunikacyjnych jest jedną z ważniejszych w ostatnim czasie. Natomiast nadzieja, że uporządkuje ona kwestie odszkodowań jest płonna. Zbyt wiele budzi wątpliwości co do meritum, co więcej, została ona podjęta w składzie tzw. neosędziów, zatem i z tego względu będzie kwestionowana - pisze Mariusz Weiss, radca prawny.

Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało w wykazie prac rządu założenia, w myśl których możliwe byłoby wnoszenie m.in. środków odwoławczych i wniosków o uzasadnienie za pośrednictwem portalu informacyjnego sądów. Poinformowało też serwis Prawo.pl, że pracuje nad dwustronną e-komunikacją z sądem, także w sprawach cywilnych. Prawnicy z niecierpliwością czekają na zmiany, a pracownicy sądów podkreślają, że usprawnienie zależy od tego jak zmiany zostaną wprowadzone w sądach.

Gdy dwa lata temu ówczesna władza zmieniała prawo, by o nadaniu podejrzanemu statusu małego świadka koronnego decydował faktycznie prokurator, opozycja to krytykowała. Dziś, już sprawując władzę i rozliczając poprzedników, korzysta z tego rozwiązania. A obecna opozycja dziwi się, że wymyślone przez tamtą ekipę rozwiązanie, ułatwia teraz ściganie za nadużycia władzy.

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego chce uchylenia przepisu, zgodnie z którym 14-latek, który popełni zabójstwo kwalifikowane, czyli np. ze szczególnym okrucieństwem, może odpowiadać jak osoba dorosła. Przepis wszedł w życie 1 października 2023 r. Warunkiem jego stosowania są okoliczności sprawy oraz stopień rozwoju sprawcy, a także uzasadnione przypuszczenie, że stosowanie środków wychowawczych lub poprawczych nie jest w stanie zapewnić nastolatkowi resocjalizacji.

Proces Jezusa sprzed ponad dwóch tysięcy lat to dobry punkt odniesienia do analizy kondycji współczesnego sądownictwa, bowiem zapadł w nim wyrok umotywowany politycznie, a orzekający w nim sędzia był jednocześnie urzędnikiem państwowym, po którym nie można było spodziewać się odporności na lokalne i płynące z Rzymu naciski – mówi dr Paulina Święcicka z Katedry Prawa Rzymskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Mediacje w sprawach karnych są prowadzone rzadko. Instytucja ta nie jest popularna. Jest to związane z wieloma czynnikami. Można wyszczególnić bariery prawne, finansowe, organizacyjne i mentalne. Mam wrażenie, że ta ostatnia kwestia jest największą barierą. Zarówno organy postępowania, jak i obywatele nie wierzą w tę instytucję, a prokuratorzy czy sędziowie na podstawie swoich złych doświadczeń zakładają, że mediacja wydłuża postępowanie - wskazuje dr Paweł Czarnecki, adiunkt z UJ i mediator.

W placówkach penitencjarnych przebywa obecnie nieco ponad 8 tys. tymczasowo aresztowanych. To trochę mniej niż w szczycie za rządów PiS, ale zapowiedziany przez obecny rząd proces odchodzenia od nadużywania tego środka zapobiegawczego idzie dość wolno. Jednym z rozwiązań mających do tego prowadzić ma być wprowadzenie aresztu domowego w ramach nadzoru elektronicznego.

Ministerstwo Sprawiedliwości wznowiło prace nad przepisami wdrażającymi do polskiego prawa ostatnią część dyrektywy, umożliwiającej zagrożonym niewypłacalnością dłużnikom naprawienie sytuacji finansowej przedsiębiorstwa i dającej im drugą szansę. Termin na wdrożenie unijnych przepisów minął 17 lipca 2022 r. Dyrektywę teraz stosuje się wprost, ale nie wszystkie sądy to respektują, przez co dochodzi do sporów.

Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził, że Dania naruszyła prawo kobiety do życia prywatnego i naraziła ją na nieludzkie traktowanie. Art. 3 i 8 Konwencji nakładają na państwa "pozytywny obowiązek" uchwalania przepisów w sprawach karnych, które skutecznie powinny ścigać sprawców przestępstw i karać gwałty. Trybunał zasądził od rządu duńskiego na rzecz poszkodowanej kobiety 20 tys. euro.

W razie wygaśnięcia umocowania do reprezentowania uczestnika postępowania o podział majątku wspólnego na skutek jego śmierci, o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej, należnych adwokatowi lub radcy prawnemu za pomoc prawną udzieloną temu uczestnikowi z urzędu, sąd orzeka niezwłocznie po złożeniu wniosku przez pełnomocnika - taką uchwalę podjęła 16 października br. Izba Cywilna Sądu Najwyższego.

Wtorkowa uchwała SN ma zastopować pochopne sięganie po art. 5 kodeksu cywilnego, aby ograniczać wynagrodzenia zarządców. Sąd podkreślił, że w znacznej części wynagrodzenie jest ściśle limitowane, w zależności od zakresu wykonywanych obowiązków i ich skuteczności, które podlegają restrykcyjnej kontroli. Stąd też przyjął, że tylko i wyłącznie przepisy prawa restrukturyzacyjnego mogą w jakimkolwiek stopniu ograniczać wymiar wynagrodzenia zarządcy. Budzi to kontrowersje - pisze Agata Duda-Bieniek, radca prawny.

W 2023 r. przyjęto szereg ustawowych zmian, aby wzmocnić bezpieczeństwo małoletnich przed przemocą ze strony opiekunów. Prawne zrównanie statusu dziecka wprost z osobą doznającą przemocy czy następnie wprowadzone standardy ochrony małoletnich, to niewątpliwie działania podnoszące społeczną i zawodową świadomość w obszarze przeciwdziałania przemocy. Niestety zmiany, na które najbardziej liczyło środowisko pracowników socjalnych - albo nie doczekały się odpowiedzi ze strony decydentów, albo przepisy je wprowadzające nadal pozostają jedynie „na papierze”.

Aplikant kuratorski zarabia na granicy płacy minimalnej a wynagrodzenia np. kuratorów okręgowych zniechęcają do podejmowania się takiej funkcji. Krajowa Rada Kuratorów podkreśla, że konieczne są pilne zmiany, bo z zawodu odchodzą doświadczeni specjaliści, a coraz trudniej znaleźć kandydatów do służby. W ich ocenie szansą na zmiany jest powiązanie kuratorskich wynagrodzeń z sędziowskimi.

Wynagrodzenie dla mediatorów sądowych są zbyt niskie, zniechęcają do wykonywania zawodu, powodują odpływ z niego tych, którzy mają doświadczenie i odpowiednią wiedzę - uważają mediatorzy. Zmiany w tym zakresie są jednym z głównych postulatów, który pojawia się w związku z Międzynarodowym Dniem Mediacji. Zgadzają się z tym zresztą sami sędziowie, którzy w mediacji zaczynają dostrzegać szanse na rozładowanie sądowych zaległości.