Województwa otrzymają nowe obowiązki w obszarze edukacji i rynku pracy. Sejm przyjął w piątek ustawę, która nie tylko nadaje trwały status Wojewódzkim Zespołom Koordynacji ds. polityki umiejętności, ale gruntownie przebudowuje rolę samorządów w planowaniu i zarządzaniu rozwojem kompetencji mieszkańców.

Zgodnie z odpowiedzią udzieloną przez Ministerstwo Edukacji Narodowej na interpelację poselską nr 14937, zapowiadana zmiana dotycząca wprowadzenia obowiązkowej oceny funkcjonalnej uczniów została przesunięta w czasie. Nie wiadomo jednak, do kiedy, ale jedno jest pewne – nie będzie obowiązkowa od 1 kwietnia 2026 r.

Szkoła nie prowadzi działalności dla zysku, dlatego nie powinna świadczyć usług dla podmiotów zewnętrznych. Mimo tego trudna sytuacja finansowa i potrzeba uzyskania dochodów niezbędnych dla lepszego funkcjonowania placówek oświatowych wpływa na kreatywność zarządzających, którzy chociażby chcieliby sprzedawać posiłki szkolne osobom spoza szkoły. Chcieliby, ale nie mają do tego umocowania w prawie.

To będzie największa od 2022 roku zmiana zasad dotyczących pobytu obywateli Ukrainy w Polsce. Od 5 marca 2026 r. przestają obowiązywać kluczowe rozwiązania specustawy, a w ich miejsce wchodzą ostrzejsze regulacje. Choć legalny pobyt Ukraińców z PESEL UKR został przedłużony do 4 marca 2027 r., wiele osób musi do końca sierpnia 2026 r. zaktualizować dane, inaczej straci ochronę czasową. Zmienią się także zasady pracy na uproszczonych zasadach i prowadzenia jednoosobowej działalności przez obywateli Ukrainy.

Samo wypełnianie kart samooceny przez uczniów bez dalszych działań wychowawczych i profilaktycznych, nie daje żadnych rezultatów. Placówki edukacyjne nie powinny też łączyć różnych funkcji wychowawczych i pedagogicznych, gdyż mają one inne zadania - to główne wnioski z kontroli szkoły w Jeleniej Górze po głośnym morderstwie 11-letniej uczennicy. Rodzice zamordowanej apelują zaś o ograniczenie dzieciom i młodzieży dostępu do agresywnych treści w internecie.

Nie jestem absolutnie za tym, by spożycie kofeiny w szkołach się odbywało - stwierdziła w rozmowie na antenie Radia ZET Jolanta Sobierańska-Grenda, ministra zdrowia. Zapowiedziała przy tym, że podejmie ponownie próbę wprowadzenia zakazu sprzedaży kawy w szkołach. MZ ma w tym zakresie współpracować z Ministerstwem Edukacji Narodowej.

Tzw. ustawa pomocowa (specustawa), która obowiązuje od 2022 r., stworzyła osobny system prawny upraszczający zasady pobytu, pracy, świadczeń i edukacji dla uchodźców wojennych z Ukrainy. Prezydent, informując o podpisaniu ustawy wygaszającej tę pomoc, zaznaczył, że kończy się pomoc interwencyjna i wprowadzane są zasady systemowe. "Wsparcie – tak. Przywileje kosztem Polaków – nie" - podkreślił.

Do końca marca nauczyciele muszą otrzymać dodatkowe wynagrodzenie roczne, czyli tzw. trzynastki. Mogą liczyć na nie nie tylko pedagodzy, którzy przepracowali cały rok. "Trzynastka" w proporcjonalnie zmniejszonej części przysługuje w przypadku, gdy nauczyciel przepracuje sześć miesięcy. Nauczyciele mogą też liczyć na podwyżki, bo obowiązuje już rozporządzenie o minimalnych stawkach wynagrodzenia pedagogów.

Do 5 stycznia 2026 r. żaden z rodziców uczniów, zarówno z klasy, w której doszło do zdarzenia, a której to uczniowie mogliby ponieść szkodę w związku z opisywaną sytuacją, ani też rodzice uczniów innych klas, nie poinformowali o zdarzeniu, które mogłoby ich zaniepokoić bądź wywołać inne negatywne skutki - wskazała dyrektorka szkoły w Kielnie, odpowiadając na wystąpienie rzecznika praw obywatelskich w sprawie głośnej sprawy rzekomego zdjęcia krzyża i wyrzucenia go do kosza.

Niesamorządowa szkoła zorganizowała dzieciom dowóz, którego koszty chciała pokryć z dotacji oświatowej. Tę decyzję zakwestionował wójt, wskazując, że transport uczniów do szkoły, to zadanie własne gminy i tak te wydatki powinny być rozliczane. MEN tłumaczy, że rozliczenia w tym wypadku to skomplikowana kwestia i wszystko zależy od okoliczności danego przypadku.

Barbara Nowacka apeluje o edukację medialną dla młodych ludzi. Szefowa MEN alarmuje, że blisko 1,5 mln polskich dzieci korzysta z aplikacji serwujących im nieodpowiednie treści.

Nauczyciele nie mogą liczyć w tym roku - podobnie jak pozostali pracownicy sfery budżetowej - na szczególnie duże podwyżki, pensje pedagogów mają wzrosnąć jedynie o ok. 3 proc., bo o tyle podniesiono kwotę bazową w ustawie budżetowej na 2026 r. Związek Nauczycielstwa Polskiego zamierza podjąć rozmowy z resortem edukacji o zwiększeniu wynagrodzeń pedagogów.

Brak odpowiednich danych, w tym danych osobowych, które mogą służyć do szkolenia AI, brak wsparcia ze strony jednostki nadrzędnej/organizacji macierzystej i ze strony regulatorów, obawy etyczne lub reputacyjne związane ze stosowaniem AI i skomplikowane regulacje dotyczące AI - to główne wyzwania, z jakimi mierzą się podmioty publiczne i prywatne w zakresie sztucznej inteligencji i ochrony danych osobowych – wynika z badania UODO. Co więcej, aż 95,9 proc. organizacji ocenia się jako niegotowych lub niepewnych co do gotowości do stosowania przepisów RODO w kontekście wykorzystania AI.

Przepisy regulujące postępowania dyscyplinarne wobec nauczycieli są nieprecyzyjne, orzecznictwo komisji zróżnicowane, a sprawy trwają latami. Dla pedagoga jest to okres wyniszczający psychicznie i skazujący go często na zawodowy niebyt, mimo braku formalnego orzeczenia o winie. Potrzebna jest również zmiana praktyki nauczycielskich "dyscyplinarek" - jak wskazują obrońcy, przyjemniejszym doświadczeniem jest spotkanie z prokuratorem lub sądem karnym.

Sejmowa Komisja ds. Dzieci i Młodzieży po raz kolejny zajęła się problemem publikowania wizerunków dzieci w internecie. Uczestnicy posiedzenia nie mieli wątpliwości – zjawiska takie jak sharenting, deepfake czy zarobkowa aktywność nieletnich w sieci, muszą zostać objęte kompleksowymi regulacjami prawnymi.

Sejmowe komisje Edukacji i Nauki oraz Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej obradowały w środę wspólnie nad poprawkami zgłoszonymi podczas drugiego czytania projektu nowelizacji ustawy Prawo oświatowe i kilku innych ustaw. Projekt ten ma stanowić alternatywę dla zamykania małych szkół podstawowych. Komisje pozytywnie zaopiniowały część zaproponowanych zmian, odrzuciły natomiast wniosek klubu PiS o odrzucenie całego projektu.

Resort zapowiada wprowadzenie zakazu korzystania z ekranów w przedszkolach. Chodzi przede wszystkim o wyeliminowanie takich sposobów spędzania czasu, jak bierne oglądanie kreskówek. Jest to zwrot o 180 stopni, bo wiele placówek niedawno wyposażono w nowoczesny sprzęt.

Rząd przygotował projekt rozporządzenia w sprawie maksymalnych stawek dotacji na podręczniki, materiały edukacyjne i ćwiczeniowe dla uczniów. Projekt rozporządzenia przewiduje podwyższenie o 20 proc. maksymalnych kwot dotacji celowej na podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe w stosunku do kwot obecnie obowiązujących.

Dyrektor szkoły to podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, nawet jeśli stoi na czele szkoły prywatnej. Jak pokazuje orzecznictwo, również oceny stawiane uczniom, w tym i te niedostateczne, i bez znaczenia z jakiego przedmiotu szkolnego stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu.

Trenujący sport i startujący w zawodach powinni mieć specjalne orzeczenia lekarskie wystawione przez uprawnionych do tego lekarzy. Problem w tym, że takich medyków jest za mało, więc pojawił się apel do resortu zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia, aby to jakoś zmienić.