NSA: Stawka akcyzy w dacie wytworzenia energii

Akcyza

Zwolnienie od akcyzy energii wytworzonej z OZE do 31 grudnia 2018 r. i objętej dokumentem potwierdzającym umorzenie świadectwa pochodzenia tej energii otrzymanym po tym dniu stosuje się także w przypadku zmiany stawki akcyzy według stawki obowiązującej w dniu wytworzenia energii z OZE i wprowadzenia jej do systemu energetycznego  a nie w czasie obniżania akcyzy należnej od energii elektrycznej za najbliższy okres. Skład orzekający nie podzielił zapatrywań, aby stosować stawkę akcyzy aktualną w dacie realizacji – pomniejszania akcyzy należnej. Rozstrzygnięcie NSA może kosztować Ministerstwo Finansów około 1 miliarda złotych.

23.09.2025

SN: Słuszne roszczenie o zwrot rat kredytu

Prawo cywilne Domowe finanse Banki Prawo europejskie Kredyty frankowe

Izba Cywilna Sądu Najwyższego uwzględniła skargę kasacyjną kredytobiorców w sprawie o zasądzenie zwrotu spłaconych rat kredytu. Sąd uznał, że zastosowanie teorii dwóch kondykcji nie stoi w sprzeczności z dyrektywą unijną przy uwzględnieniu jego interpretacji przyjętej w wyroku TSUE z 19 czerwca 2025 r. Zatem konsument może dochodzić zwrotu całego spełnionego świadczenia albo podjąć decyzję o potrąceniu roszczenia o zwrot z roszczeniem banku.

23.09.2025

NSA: Spółka realizująca zadania publiczne nie podlega VAT

VAT

Zanim zostanie ocenione, czy znajduje zastosowanie zwolnienie z VAT w przypadku spółek celowych realizujących zadania publiczne, należy w pierwszej kolejności odpowiedzieć na pytanie, czy dana aktywność spółki w ogóle mieści się w pojęciu działalności gospodarczej. Jeżeli działalność nie ma na celu osiągnięcia zysków, a jest finansowana ze środków publicznych, to nie stanowi działalności gospodarczej i nie ma potrzeby rozważać dalszych przesłanek, bo czynności te nie podlegają VAT – wynika z korzystnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w siedmioosobowym składzie.

22.09.2025

SN: Chirurg źle wykonał operację plastyczną nosa, kary nie poniesie

Prawo karne Zawody medyczne

Lekarz nie poniesie konsekwencji nieudanego zabiegu korekty nosa, gdyż po uniewinnieniu sprawa się przedawniła. Sąd Najwyższy orzekł, że Naczelny Sąd Lekarski wydał niesłuszne, stronnicze orzeczenie, nie dysponując żadnym pozytywnym dowodem na niewinność chirurga. Braki dokumentacji medycznej także nie zostały potwierdzone dowodami – stwierdziła Izba Odpowiedzialności Zawodowej SN.

20.09.2025

Trybunał Stanu: Umorzenie sprawy prof. Manowskiej, bo zabrakło uprawnionego oskarżyciela

Wymiar sprawiedliwości Sędziowie

Powodem umorzenia postępowania w sprawie uchylenia immunitetu prof. Manowskiej, I prezes Sądu Najwyższego było wadliwe powołanie na stanowisko nowego prokuratora krajowego Dariusza Korneluka, który został dokoptowany do Prokuratury Krajowej przez p.o. prokuratora krajowego Jacka Bilewicza. Te działania pozostawały w rudymentarnej opozycji do zasady legalizmu i były klasycznym przykładem tzw. falandyzacji prawa – orzekł Trybunał Stanu 18 września.

19.09.2025

SO: Wypadek przy pracy mógł być przestępstwem

Prawo pracy BHP

Pracownik porażony prądem w czasie pracy nie otrzymał od zakładu zadośćuczynienia za krzywdę i za naruszenie dóbr osobistych. Sąd Najwyższy sprzeciwił się wnioskom sądów powszechnych i nakazał dokładne zbadanie czy doszło do czynu niedozwolonego, a nawet do przestępstwa. Sprawa po czterech latach postępowania wróciła do sądu pierwszej instancji.

19.09.2025

Spór dwóch rzeczników dyscyplinarnych w sprawie sędziego Ferka

Wymiar sprawiedliwości Prawo europejskie Sędziowie

W tle spór ustrojowy o niezawisłość polskich sądów. Na rozprawie w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej starły się w czwartek dwa poglądy prawne - ich znaczenie wzrasta po wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 4 września br. Rzecznicy dyscyplinarni sędziów sądów powszechnych występują jednocześnie, ale nawzajem siebie nie uznają. Na ławie obrońców – tzw. paleo-sędziowie, stwierdzający, że TSUE przesądził o powołaniach sędziowskich po 2018 roku.

18.09.2025

SN: Sędzia miał prawo do błędu, zbrodni nie popełnił

Wymiar sprawiedliwości Sędziowie

Nie zostanie pociągnięty do odpowiedzialności karnej sędzia w stanie spoczynku za skazanie dwóch opozycjonistów sprzeciwiających się wprowadzeniu stanu wojennego w 1981 roku w PRL. Sąd Najwyższy uznał, że mógł popełnić błąd w zakresie wykładni, między innymi poprzez nie rozważenie kwestii związania sądu wojskowego retroaktywnością dekretu z 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym.

18.09.2025

WSA: Choć opinia specjalisty, organ musi spojrzeć krytycznie

Sam fakt sporządzenia oceny stanu technicznego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane, nie zwalnia organów z obowiązku dogłębnego zapoznania się z jej treścią i poddania jej krytycznemu osądowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podkreślił, że organ nie może ograniczyć się jedynie do powołania na konkluzję z opinii specjalisty, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach oparł on swoje wnioski i skontrolować prawidłowość jego rozumowania.

18.09.2025

SN: Ukrycie majątku przez sędziego może być nieświadome?

Prawo karne Sędziowie

Jest to pierwsza tego typu sprawa sędziego, którego oświadczenie majątkowe wzbudziło podejrzenie prokuratora. Sześć lat temu do mieszkania sędzi sądu rejonowego weszli funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Prosili o odszukanie kopii rachunków bankowych, które świadczyłyby o posiadanych zasobach finansowych. Teraz prokurator chce uchylenia sędzi immunitetu. Sąd Najwyższy odroczył ogłoszenie orzeczenia do 22 października br.

17.09.2025

NSA: Wniosek o urlop bezpłatny to nie zrzeczenie mandatu radnego

Samorząd terytorialny

Komisarz wyborczy niesłusznie wydał postanowienie o wygaśnięciu mandatu radnego wiceprezydenta miasta. Chodzi o to, że zrzeczenie się mandatu musi wynika wprost z pisemnego oświadczenia radnego, który w taki sposób chce z tego mandatu zrezygnować. Nie wystarczy, że złoży on wniosek o urlop bezpłatny – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

17.09.2025

SN: Umorzenie z powodu ugody w sprawie nadpłaty rat kredytu

Prawo cywilne Kredyty frankowe

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego umorzyła postępowanie zainicjowane skargą nadzwyczajną rzecznika finansowego, wniesioną w sprawie o ustalenie za niewiążące określonych postanowień umowy o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych, indeksowany do franka szwajcarskiego.

16.09.2025

SN: Sześć lat znęcania się nad matką, sąd zapomniał ustanowić kuratora

Prawo karne

Sprawca znęcania się latami nad matką został skazany na 10 miesięcy więzienia w zawieszeniu, a także zakaz zbliżania się i obowiązek podjęcia terapii odwykowej. Sąd Rejonowy w Gdańsku zapomniał jednak, że w sytuacji, gdy dochodzi do takiego przestępstwa, to konieczne jest orzeczenie o oddaniu skazanego pod dozór kuratora lub osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, instytucji albo organizacji społecznej, do której działalności należy troska o wychowanie, zapobieganie demoralizacji lub pomoc skazanym.

16.09.2025

Sąd: Udział w pogrzebie nie był nadużyciem prawa do zasiłku chorobowego

Domowe finanse Prawo pracy Ubezpieczenia społeczne

Ubezpieczona, w trakcie przebywania na zwolnieniu lekarskim, pojechała na pogrzeb wuja. Organ rentowy uznał, że nadużyła ona prawa do zasiłku chorobowego i odmówił jej prawa do świadczenia. Sąd nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem i podkreślił, że zachowanie ubezpieczonej nie pozostawało w sprzeczności z celem zwolnienia lekarskiego. Stan jej zdrowia nie wykluczał bowiem udziału w pogrzebie i podróży kolejowej.

16.09.2025

NSA: Kancelarie prawne mogą przygotowywać decyzje gminom

Prawnicy Podatki i opłaty lokalne Doradca podatkowy

Skorzystanie przez samorząd z pomocy zewnętrznej kancelarii podatkowej przy wydawaniu decyzji w podatku od nieruchomości nie powoduje jej nieważności. Taka pomoc nie jest bowiem zgodnie z przepisami prawa zabroniona. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Decyzja w sprawie podatku od nieruchomości, choćby przygotowana przez pracowników kancelarii prawnej, po podpisaniu przez wójta staje się decyzją organu podatkowego.

15.09.2025

SN: Gdy ochrona nie wpuszcza do sądu, to orzeczenie jest nieważne

Wymiar sprawiedliwości Sędziowie

Jeśli ochrona sądu nie pozwala wejść do budynku, to tym samym pozbawia stronę możliwości obrony swych praw. Takie zdarzenie powinno być traktowane tak, jak wadliwości czynności procesowych sądu. Do obowiązków sądu, jako organu władzy publicznej, należy również właściwe zorganizowanie warunków technicznych i lokalowych związanych z przeprowadzaniem rozpraw – takie stanowisko przyjmuje Sąd Najwyższy.

15.09.2025

SN: Urodzenie dziecka z zespołem Downa nie jest szkodą

Prawo cywilne Pacjent Opieka zdrowotna

Życie i zdrowie dziecka jest dobrem osobistym, nie może być traktowane jako postać szkody doznanej przez rodziców. Zaniechanie w okresie płodowym dostępnej diagnostyki prenatalnej, gdyby jej przeprowadzenie mogło pomóc w wykryciu choroby płodu poddającej się już w tym okresie leczeniu, mogłoby być czynem wymierzonym w zdrowie dziecka, lecz nie zdrowie i wolności jego rodziców – orzekł Sąd Najwyższy. I zaakceptował zadośćuczynienie dla rodziców z powodu dezinformacji oraz depresji po urodzeniu córki.

15.09.2025

SN: Wolne krowy nie były celowo maltretowane

Prawo karne

Znęcać się, to dokuczać celowo, aby spowodować cierpienie - orzekł Sąd Najwyższy. Z ustaleń wynika, że czynności podejmowane przez różne osoby wobec stada, nie były nacechowane celowością, być może brakiem dbałości i staranności, wyobraźni. Z pewnością nie była to chęć zadania cierpień. Ustawa o ochronie zwierząt jest nakierowana na osoby, które dla własnej przyjemności zadają zwierzętom cierpienie – dodał SN i uniewinnił oskarżonych.

13.09.2025

SN: Areszt w czasie przerwy w odbywaniu kary i tortury w tle

Prawo karne Wymiar sprawiedliwości

Trudno się zgodzić, że poprzez zastosowanie tymczasowego aresztowania wnioskodawca występujący o zadośćuczynienie został poddany torturom, gdyż nic na to nie wskazuje – stwierdził Sąd Najwyzszy w Izbie Karnej. – Nie był to też areszt nakładczy, bo nie zastosowano w dwóch sprawach aresztu. Sąd uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, który pomylił zadośćuczynienie z odszkodowaniem za doznaną krzywdę.

13.09.2025

SO: Przeszczep nerki u psa - zabieg poza ustawą

Prawo karne

Sądy mają problem z orzekaniem w sprawie przeszczepów organów u zwierząt. Przeszczep nerki u żywego dawcy, którym jest pies, nie został objęty regulacjami ustawy o ochronie zwierząt, ani ustawy o zawodzie lekarza weterynarii. Dlatego Sąd Okręgowy w Warszawie uniewinnił weterynarza od zarzutu okaleczenia psa. Oskarżony zadbał o to, żeby wykonano go z dbałością o zachowanie sztuki lekarskiej. Nie ból dawcy był celem oskarżonego, ale życie biorcy - orzekł sąd.

12.09.2025