Szpitale są przygotowane na przerwy w zasilaniu energią elektryczną, ale nie wszędzie system działa bez zarzutu - to główny wniosek z kontroli przeprowadzonej przez Najwyższą Izbę Kontroli. Jak wskazano we wnioskach, choć wszystkie skontrolowane placówki posiadają agregaty prądotwórcze, a większość zabezpiecza kluczowe systemy zasilaniem UPS (bezprzerwowe dostarczanie energii), to problemem jest, że w części z nich brakuje rzetelnego serwisowania, aktualnych procedur i wymaganych instrukcji eksploatacyjnych.

Lekarz nie zostanie ukarany za to, że nie zlecił specjalistycznych badań pacjentce. Dwa sądy lekarskie uznały, że nie ponosi winy za niezdiagnozowanie guza, który spowodował u kobiety poważne powikłania neurologiczne. Gdy kasacja dotarła do Sądu Najwyższego czyn się już przedawnił i lekarz nie poniesie kary, o co wnosiła pokrzywdzona i jej pełnomocnik.

To nie jest pytanie „czy”, lecz „kiedy” nastąpi kolejna próba ataku i jak dobrze organizacja będzie na nią przygotowana - zaznacza Jeremi Olechnowicz, kierownik Sektorowego Zespołu Cyberbezpieczeństwa CSIRT CeZ, w kontekście cyberataków na placówki medyczne. Tylko w tym miesiącu doszło do kilku poważnych incydentów, dlatego resort cyfryzacji, wraz z innymi instytucjami, wydał specjalny komunikat zawierający "checklistę" cyberbezpieczeństwa. Cyberataki niosą ze sobą poważne konsekwencje - jak słyszymy w szczecińskim szpitalu, trzy tygodnie po zdarzeniu wciąż widać jego efekty.

Obecnie większość leków stosowanych w leczeniu tzw. dużych epizodów depresji jest częściowo refundowana przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Jest jednak substancja, która – choć powszechnie uznawana za skuteczną, szczególnie w leczeniu sezonowych zaburzeń – refundowana nie jest, a pacjentów nie zawsze stać na pokrycie takiego wydatku. Obecnie koszt miesięcznej kuracji to nawet 300 zł, a terapia zazwyczaj jest długotrwała.

Powodem zmian, przekształceń, likwidacji szpitali są dziś ich kłopoty finansowe albo brak personelu, a nie przemyślany plan zapewnienia w miarę równomiernego dostępu pacjentom do usług medycznych. Brak planu i chaos powodują powstawanie "białych plam" na mapie usług zdrowotnych, jak w przypadku porodówek na Podkarpaciu – uważa Remigiusz Pawelczak, dyrektor naczelny Samodzielnego Podstawowego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Szamotułach i prezes Wielkopolskiego Związku Szpitali.

Jeśli placówka medyczna wykona więcej badań, niż ma w umowie z NFZ, takich jak tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, gastroskopia czy kolonoskopia, Fundusz zapłaci jej za nie tylko 40 proc. I to dopiero na koniec roku. Takie zmiany planuje wprowadzić NFZ zarządzeniem prezesa, które obowiązywałoby z datą wsteczną od początku tego roku. Eksperci są zgodni, że w praktyce oznacza to limitowanie tych świadczeń. Dla pacjentów zaś oznacza to jedno – jeszcze dłuższy czas oczekiwania.

Polski ustawodawca, niezależnie od tego, kto sprawuje władzę, od lat nie może doprowadzić do wprowadzenia osobnego pełnomocnictwa, które umożliwiłoby decydowanie na przyszłość zarówno o sprawach pacjenta dotyczącego jego zdrowia, jak i osób, które ewentualnie mogą je za niego podejmować. Padają bowiem liczne deklaracje, a nawet konkretne propozycje legislacyjne, ale są procedowane na dalszych etapach. A problem będzie się tylko pogłębiał ze względu na demografię. Potrzebujemy też innych rozwiązań związanych z medycyną końca życia.

Przetwarzanie danych osobowych pacjentów w celu kierowania do nich zaproszeń na badania przesiewowe jest związane z profilaktyką zdrowotną, dlatego takie działanie jest uzasadnione na podstawie art. 9 ust. 2 lit. h RODO. Takie stanowisko w odpowiedzi na pojawiające się pytania przedstawił właśnie Mirosław Wróblewski, prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Jak wyjaśnił, zgodnie z tym przepisem dane szczególnych kategorii mogą być przetwarzane bez zgody pacjenta, jeśli jest to niezbędne do celów profilaktyki, diagnozy lub organizacji systemu opieki zdrowotnej. Nie jest to jednak bezwarunkowe.

Lekarze od lat zwracają uwagę, że biurokracja pochłania znaczną część ich czasu, który woleliby przeznaczyć dla pacjentów. Tymczasem tylko w ostatnim czasie resort zdrowia przedstawił zmiany legislacyjne, które jeszcze dokładają lekarzom obowiązków administracyjnych. Medycy apelują o uproszczenie sprawozdawczości oraz automatyzację wprowadzania danych.

Ministerstwo Zdrowia pracuje nad nowelizacją ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej, wycofało się jednak ze zmian dotyczących dostępu do danych osobowych pacjentów, po uwagach zgłoszonych m.in. przez Rządowe Centrum Legislacji i resort cyfryzacji. Wcześniej projekt przewidywał, że do danych medycznych będzie miał dostęp szeroko rozumiany krąg osób wykonujących czynności pomocnicze w placówce leczniczej.

Resort zdrowia planuje złagodzenie warunków organizacji pracy oddziałów szpitalnych. Proponuje zniesienie obowiązku zapewnienia opieki lekarskiej, pielęgniarskiej lub położnych w soboty i w dni wolne od pracy, jeżeli na oddziałach tych nie przebywają pacjenci. Złagodzenie wymagań nie dotyczy szpitalnych oddziałów ratunkowych, centrów urazowych, centrów urazowych dla dzieci i jednostek ratownictwa medycznego.

W Polsce, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach, wciąż jest sporo miejsc, w których pacjenci nie mają zapewnionej podstawowej opieki zdrowotnej. Wynika to z faktu, że w danym mieście albo na wsi w ogóle nie ma przychodni albo lekarzy, którzy mogliby w niej pracować. Posłowie w interpelacji proponują, by lekarzem rodzinnym w takiej sytuacji mógł być też medyk, który nie ma specjalizacji. Resort zdrowia argumentuje jednak, że takie rozwiązanie doprowadziłoby do obniżenia standardów i nierównego traktowania pacjentów.

Resort zdrowia zmienia przepisy, aby dzieci i noworodki w sytuacji ich pełnego przysposobienia zachowały ciągłość historii leczenia. Dokumentacja medyczna dzieci będzie przekazywana w sposób bez ryzyka uszczerbku dla tajemnicy adopcji. O takie zmiany apelowała do Ministerstwa Zdrowia rzeczniczka praw dziecka. Obecnie obowiązujące przepisy nie dają takiej możliwości. Projekt zmian w rozporządzeniu w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania trafił do konsultacji publicznych.

Ministerstwo Zdrowia opracowało nowe warunki przyznawania pieniędzy w rządowym Programie Leczenia Niepłodności, utworzono m.in. wskaźniki skuteczności. O podziale środków zadecydują wyliczenia wykonane przez specjalnie stworzony to tego algorytm. Tylko ośrodki o najwyższej skuteczności mogą liczyć na kontrakty na poziomie ubiegłego roku.

Od stycznia przyszłego roku karta e-DiLO ma być obowiązkowa we wszystkich placówkach, a obwieszczenie ministra zdrowia określi, jakie badania i przy jakich nowotworach trzeba wykonać. Teraz nie ma takiego standardu, a niektóre procedury bardziej opłaca się placówce robić bez karty DiLO, więc wielu pacjentów nie otrzymuje jej wtedy, kiedy powinno. Dodatkowo problemem jest czas założony w karcie na wykonanie badań - bez karty nie ma presji czasowej, a, co za tym idzie, finansowej, dla placówki.

Od 1 stycznia 2026 r. obowiązuje ustawa wprowadzająca Centralną e-Rejestrację. Zakłada ona, że podmioty lecznicze obowiązkowo dołączą do systemu m.in. w zakresie umawiania wizyt u kardiologa oraz badań profilaktycznych. Planowany start rejestracji na wszystkie świadczenia planowany jest na 2029 r. Świadczenia i możliwości w zakresie zapisywania się do lekarzy specjalistów będą wchodzić w życie stopniowo, kolejne regulacje w tym zakresie zaczną obowiązywać już w sierpniu.

Są sytuacje, w których odmowa przyjęcia pacjenta do szpitala jest zgodna zarówno z prawem, jak i medycznie uzasadniona. Jeśli nie jest ona jednak poparta rzetelnie przeprowadzoną diagnostyką, może skończyć się dla pacjenta tragicznie - i takie przypadki zdarzają się w praktyce. Jeśli pacjent uważa, że odmowa była bezprawna, może podjąć działania, m.in. zgłosić się do rzecznika praw pacjenta. Jeśli poniesie poważne szkody, w grę wchodzi też odszkodowanie i zadośćuczynienie.

Niebawem studenci kierunków medycznych będą mieli w programie nauczania zagadnienia związane z leczeniem żywieniowym. Eksperci podkreślają, że powinno być ono obecne w programach studiów medycznych przez cały okres kształcenia. Leczenie żywieniowe jest podstawą skutecznej terapii wielu chorób, w tym nowotworów, a niedożywienie pacjentów wciąż jest poważnym wyzwaniem dla systemu ochrony zdrowia.

Federacja Przedsiębiorców Polskich (FPP) apeluje do ministra zdrowia, aby zawiesił z urzędu postępowania refundacyjne nowych terapii leczniczych do czasu poprawy sytuacji finansowej Narodowego Funduszu Zdrowia. A także, aby wprowadził zmiany do ustawy refundacyjnej. Obecnie resort argumentuje brak decyzji refundacyjnych trudną sytuacją finansową NFZ. Mimo że terapie mają potwierdzoną skuteczność.

W doktrynie prawa restrukturyzacyjnego oraz w dyskusji publicznej przez ostatni rok intensywnie toczył się spór na temat zdolności restrukturyzacyjnej SPZOZ. Argumenty oparte na specyfice podmiotów publicznych ścierały się z wykładnią funkcjonalną, akcentującą potrzebę zapewnienia realnych narzędzi naprawczych dla zadłużonych placówek medycznych. Wydaje się jednak, że ta dyskusja została właśnie przerwana - pisze Rafał Kowalczyk, doradca restrukturyzacyjny i adwokat, menedżer Zespołu w Dziale Restrukturyzacji i Upadłości kancelarii Filipiak Babicz Legal.