Uporządkowany standard opieki długoterminowej do końca roku

Wprowadzenie jednolitego, uporządkowanego standardu opieki długoterminowej w podmiotach leczniczych, które ją zapewniają - to główny cel projektu resortu zdrowia, który właśnie został przekazany do opiniowania. To długo oczekiwany dokument, który jest również jednym z kamieni milowych w ramach Krajowego Planu Odbudowy. Ma być stosowany niezależnie od tego, czy dotyczy placówki udzielającej świadczeń w ramach NFZ, czy działającej prywatnie.

Jak zaznacza Ministerstwo Zdrowia, obecnie nie istnieje dokument, który nakładałby jednoznacznie na placówki medyczne obowiązki w zakresie zapewnienia standardów opieki długoterminowej. Obowiązujące rozporządzenie ministra zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej reguluje bowiem wyłącznie minimalne wymagania (kadrowe, sprzętowe, lokalowe) dla świadczeniodawców udzielających świadczeń gwarantowanych. Najpóźniej do końca roku ministerstwo musi też zrealizować cele określone w ramach kamienia milowego dotyczącego priorytetów w ramach opieki długoterminowej. Z tego powodu założono, że rozporządzenie ma wejść w życie maksymalnie do 31 grudnia br. 

Standard organizacyjny, stanowiący załącznik do rozporządzenia, generalnie określa: sposób realizacji praw pacjenta, opieki przez personel sprawujący opiekę długoterminową, opracowywania i realizacji planu opieki długoterminowej, łagodzenia bólu, realizacji świadczeń profilaktycznych, prewencji i kontroli zakażeń, realizacji edukacji zdrowotnej pacjenta i jego osób bliskich oraz zapewnienia dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. 

Empatia i komfort 

Przepisy zakładają umożliwienie zapewnienie odpowiedniej jakości i bezpieczeństwa udzielania świadczeń opieki długoterminowej przez podmioty lecznicze, z poszanowaniem godności oraz przy uwzględnieniu potrzeb i indywidualnej sytuacji pacjenta objętego tą opieką. I to na zapewnienie komfortowego otoczenia oraz empatycznego traktowania położono w nich szczególny nacisk. Zwrócono uwagę m.in. na konieczność zapewnienia pacjentowi kontaktu z bliskimi, ale też dostępu do środków masowego przekazu i zapewnienie dostępu do rzeczy, które mają dla niego szczególną wartość (zwłaszcza osobistą, emocjonalną). Podmioty zostaną jednocześnie zobowiązane do prowadzenia rejestru skarg i wniosków, a także stworzenia warunków do ich zgłaszania. Pacjent musi też mieć zapewniony dostęp do swojej dokumentacji, uzyskania informacji o stanie zdrowia, a także możliwość odmowy skorzystania z danego świadczenia medycznego. Wskazano np., że podawanie produktów leczniczych w formie rozkruszonej musi być odnotowywane w dokumentacji medycznej, ale jednocześnie podawanie leków w postaci ukrytej w pokarmie, bez wiedzy pacjenta, jest niedopuszczalne.

Szczególny nacisk położono na kwestie związane z łagodzeniem bólu. Placówka będzie zobowiązana do opracowania, w formie pisemnej, trybu postępowania w łagodzeniu bólu, który będzie uwzględniał: 

1. metody łagodzenia bólu dostępne w związku ze sprawowaną opieką długoterminową;
2. zapewnienie dostępności produktów leczniczych, w tym przeciwbólowych, i sposób ich stosowania;
3. zapobieganie przedawkowaniu produktów leczniczych, o których mowa w pkt 2, i określenie sposobu działania w razie jego stwierdzenia. 

Tryb postępowania w łagodzeniu bólu ma także każdorazowo uwzględniać gradację dostępnych metod i form podawania przeciwbólowych produktów leczniczych. 

Jak zaznacza resort zdrowia w uzasadnieniu przyjęcia nowych przepisów, w innych krajach unijnych oraz należących do Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) istnieją ogólne przepisy lub wytyczne odnoszące się do standardów jakości opieki długoterminowej – rozbudowane regulacje w tym zakresie dotyczą przede wszystkim standardów opieki instytucjonalnej, natomiast opieka środowiskowa i domowa jest przedmiotem tych przepisów lub wytycznych w mniejszym stopniu. Standardy jakości opieki stacjonarnej w innych krajach obejmują m.in. takie aspekty, jak: określenie warunków kadrowych, sprzętowych i lokalowych, zapewnianie fachowości i bezpieczeństwa opieki, wdrożenie indywidualnych planów opieki, realizowanie opieki zgodnie z zasadą „pacjent w centrum uwagi” (troska o jakość i satysfakcję z życia pacjenta, zapewnienie mu samostanowienia i współdecydowania, dbałość o jego samopoczucie fizyczne i psychiczne oraz uwzględnianie jego potrzeb społecznych, kulturalnych, duchowych itd.), stosowanie odpowiednich sposobów komunikowania i informowania, troska o zdrowie i kompetencje pracowników.

Czytaj również: 20 tys. osób w kolejce do opieki długoterminowej - a ta jeszcze się wydłuży