Pozostawienie, a nawet rozszerzenie możliwości prowadzenia zdalnych rozpraw, doprecyzowanie zasad składania zeznań na piśmie, pozostawienie w zmodyfikowanej postaci posiedzeń przygotowawczych, przywrócenie kolegialnego orzekania w apelacji – takie m.in. zmiany w procedurze cywilnej zapowiada prof. Paweł Grzegorczyk z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, przewodniczący zespołu procesowego Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego.

Wynik zbliżającej się drugiej tury wyborów okaże się niezadowalający dla prawie połowy głosujących. Już szykowane są protesty wyborcze, dotyczące choćby tego, jak finansowano wsparcie poszczególnych kandydatów. I choć nie będzie łatwo udowodnić ewentualnej nieważności wyborów, wciąż otwarte pozostaje pytanie, kto miałby to zrobić. Zgodnie z przepisami leży to bowiem w gestii Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN - tej samej, której status jest kwestionowany m.in. przez stronę rządzącą.

Aplikanci Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury ponownie apelują o podwyższenie przysługującego im stypendium. Jak wskazują, obecnie oscyluje ono w granicach płacy minimalnej i powoduje, że na aplikacji ciężko się utrzymać. Problem dostrzega zresztą sama KSSiP - jej przedstawiciele nieoficjalnie przyznają, że bez wyższego stypendium trudno przyciągać do szkoły najlepszych merytorycznie kandydatów. A MS zapewnia, że kompleksowe prace nad możliwością zmiany są aktualnie prowadzone.

Wydanie nakazu zapłaty było niedopuszczalne – orzekła Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Roszczenie nie było udowodnione, a sprawa winna być skierowana do rozpoznania w postępowaniu zwykłym - zwłaszcza że spadkobiercy pożyczkobiorcy nie znali umowy, a odsetki za zwłokę okazały się lichwiarskie.

Po przedstawieniu blisko 200 pilnych zmian w procedurze cywilnej, koncentrujemy się teraz na także pilnych zmianach w prawie materialnym - mówi prof. Marek Safjan, przewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego. I zapowiada nowe formy testamentów, w tym w formie nagrania, zmianę ubezwłasnowolnienia na różnorodne formy wsparcia, a dla biznesu m.in. umowy inwestycyjne.

Sprawami gospodarczymi są m.in. te dotyczące umów o roboty budowlane i ściśle związane z procesem budowlanym umowy służące wykonaniu takich robót. Projekt ustawy nowelizującej Kodeks postępowania cywilnego, który trafił właśnie do Sejmu, zakłada wprowadzenie obowiązkowej mediacji w tych sprawach, chyba że sprawa podlega rozpoznaniu w postępowaniu upominawczym, elektronicznym postępowaniu upominawczym albo postępowaniu nakazowym.

Cieszymy się z przystąpienia Polski do Konwencji Rady Europy o ochronie zawodu prawnika, ponieważ zobowiązuje ona państwa-sygnatariuszy do złożenia deklaracji, kogo uznają za „prawnika”. Może to otworzyć drogę m.in. do rozwiązania sporu wokół działalności tzw. kancelarii odszkodowawczych – mówi Włodzimierz Chróścik, prezes Krajowej Rady Radców Prawnych. Jednocześnie podkreśla, że nadal nie wiadomo, czy rząd planuje wprowadzenie odrębnych przepisów regulujących działalność prawniczą innych podmiotów niż zawody regulowane.

Prawo nie przewiduje możliwości wniesienia skargi na przewlekłość postępowania, którego przedmiotem jest stwierdzenie przewlekłości postępowania. Takie skargi są niedopuszczalne i podlegają odrzuceniu. Nie w każdym postępowaniu można badać, czy postępowanie jest prowadzone bez nieuzasadnionej zwłoki – orzekł Sąd Najwyższy.

Kilka godzin trwało spotkanie przedstawicieli Ministerstwa Sprawiedliwości oraz samorządów adwokackiego i radcowskiego. Nad zmianami w Prawie o adwokaturze i ustawie o radcach prawnych będzie teraz pracował specjalny zespół, a projekty mają być gotowe do września br. MS zapowiedziało też m.in. dalsze prace nad rozwiązaniem kwestii kancelarii odszkodowawczych oraz nad ustawowym uregulowaniem stawek, m.in. za świadczenie pomocy prawnej z urzędu.

Jeden z najostrzejszych konfliktów na rynku usług prawnych, jakim jest działalność tzw. kancelarii odszkodowawczych, czyli firm oferujących klientom dochodzenie roszczeń np. za skutki wypadków komunikacyjnych czy błędów medycznych, raczej nie zmierza do rozwiązania. Samorządy adwokatów i radców prawnych od lat domagają się regulacji ograniczających możliwości prowadzenia takich działań osobom spoza ich korporacji, jednak najnowsze stanowisko MS nie daje nadziei na szybkie wprowadzenie takiego prawa.

Tajemnica adwokacka – jak podkreślają adwokaci – nadal jest łakomym kąskiem m.in. dla prokuratury. Dlatego niedawne Zgromadzenie Izby Adwokackiej w Warszawie działaniom związanym z jej ochroną poświęciło jedną z uchwał. Także NRA wielokrotnie postulowała zmiany w tym zakresie - zarówno w sprawach cywilnych, jak i karnych. Temat ma zostać poruszony przez jej prezesa, Przemysława Rosatiego, na poniedziałkowym spotkaniu z ministrem sprawiedliwości. W jego ocenie powinna mieć ona charakter bezwzględny – tak jak tajemnica obrończa.

Skarbówka będzie rozstrzygać na korzyść podatnika wątpliwości dotyczące nie tylko przepisów, ale również stanu faktycznego. Tak zakłada projekt nowelizacji ordynacji podatkowej skierowany pod obrady Sejmu. Prawnicy oceniają to jako krok w dobrym kierunku, ale mają też obawy, że rozszerzenie zasady in dubio pro tributario niewiele zmieni, skoro dotychczas organy podatkowe jej nie stosują. Sam projekt zawiera istotne wyłączenia, w tym ze względu na „ważny interes publiczny”, który może być rozumiany jako... interes fiskalny.

Zgromadzenie Izby Adwokackiej w Łodzi przyjęło uchwałę wzywającą ministra sprawiedliwości do prac nad reformą „urzędówek”. Łódzcy adwokaci chcą wprowadzenia kwoty bazowej procentowo odniesionej do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w IV kwartale roku poprzedniego, a także uregulowania wynagrodzenia adwokatów reprezentujących małoletnich oraz m.in. za dyżury obrończe. Apelują również do sędziów, by w ramach solidarności ze środowiskiem adwokackim, w okresie od 1 do 30 października 2025 r. nie wyznaczali terminów rozpraw i posiedzeń, w których występuje adwokat z urzędu.

Trwają intensywne prace nad „wyprowadzeniem” bezspornych rozwodów z sądów. Ministerstwo Sprawiedliwości proponuje, by pary z minimum rocznym stażem i bez małoletnich dzieci mogły rozwieść się przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego. Wątpliwości do projektu zgłaszają adwokaci - w ich ocenie taka procedura wymaga profesjonalnych pełnomocników. Inni prawnicy kwestionują natomiast wprowadzanie przymusu adwokacko - radcowskiego w bezspornej procedurze administracyjnej.

Krajowa Rada Sądownictwa podjęła uchwałę, w której wzywa Sejm, premiera i ministra sprawiedliwości do natychmiastowego podjęcia działań dotyczących publikacji wszystkich wyroków Trybunału Konstytucyjnego, w tym w szczególności tych wprost dotyczących ustroju sądów, niezależności sądów i niezawisłości sędziów - poinformował rzecznik prasowy KRS w piątkowym komunikacie.

Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP zwrócił się do ministra sprawiedliwości Adama Bodnara z prośbą o informacje dotyczące oddelegowywania prokuratorów do prokuratur rejonowych we Wrocławiu. Chodzi o osoby skierowane tam spoza obszaru działania Prokuratury Okręgowej we Wrocławiu – według związkowców - nawet z miejscowości oddalonych o 100–150 km.

Dzień Wymiaru Sprawiedliwości wypada 23 maja, w rocznicę tragicznej śmierci sędziego Giovanniego Falcone, który zginął w zamachu zorganizowanym przez sycylijską mafię w 1992 r. To symboliczny dzień, który obchodzony jest dla przypomnienia o niezłomności i niezależności sędziów w dążeniu do prawdy i sprawiedliwości, a także dla poszanowania praworządności i wspierania wolnych od nacisków instytucji sądowych.

Pomysł na uregulowanie działalności kancelarii odszkodowawczych miał być gotowy w ubiegłym roku - tak zapowiadało Ministerstwo Sprawiedliwości. Tymczasem czas płynie, a ministerialnej koncepcji rozwiązania tej kwestii jak nie było, tak nie ma. Prezes NRA Przemysław Rosati zamierza poruszyć ten temat podczas zbliżającego się spotkania z ministrem sprawiedliwości. Także Rzecznik Praw Obywatelskich zaapelował w tej sprawie do resortu i poprosił o odpowiedź, czy i na jakim etapie są prace.

Gdy dwaj kandydaci zmierzają do urzędu prezydenta z szansami „pół na pół”, są wątpliwości, czy przywracanie ładu konstytucyjnego w wymiarze sprawiedliwości będzie możliwe przy pomocy ustaw. Jeśli nowy prezydent nie będzie chciał ich podpisywać, trzeba będzie myśleć o wariancie rezerwowym - twierdzi prof. Krystian Markiewicz, sędzia Sądu Okręgowego w Katowicach, przewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury.

Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad zwiększeniem ekwiwalentu dla świadka za utracony dochód z powodu stawiennictwa na wezwanie sądu lub organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze. W tej sprawie do ministra wielokrotnie występował RPO, ostatnio wskazując, że za dzień zeznań świadek dostaje ok. 86 zł. Resort chce, by stawka wzrosła z 4,6 proc. do 12 proc. kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe - czyli obecnie do nieco ponad 225 zł.