Sąd orzeka na podstawie przepisów prawa, a przepisy te są jednoznaczne: skład sądu dyscyplinarnego powinien być kolegialny czyli trzyosobowy. Udział ławnika jako trzeciego sędziego jest wskazany, nawet w sprawach o umorzenie postępowania czy przeliczeniu kosztów procesu. Problem powstał na tle zarzutów wobec sędziego, który zwracał świadkom za stawiennictwo w sądzie pieniądze za utracone zarobki.

Jeśli dojdzie do nowelizacji ustawy o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób, osoby przebywające w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym poddane zostaną weryfikacji pod kątem konieczności ich dalszego pobytu w tej placówce. Łatwiejsze ma być też wydanie przez sąd orzeczenia o umieszczeniu takiej osoby w domu pomocy społecznej lub szpitalu psychiatrycznym.

Kończą się prace nad projektem zmian w kodeksie karnym wykonawczych rozszerzającym możliwość stosowania Systemu Dozoru Elektronicznego wobec większej grupy skazanych. Przyjęcie nowych przepisów planowane jest na drugą połowę 2025 roku. Katalog osób uprawnionych do SDE obejmie skazanych na karę do trzech lat, którym do jej odbycia pozostało nie więcej niż rok i sześć miesięcy.

Skazany w I instancji prosił we wrześniu 2024 r. sąd odwoławczy o odroczenie rozprawy, ponieważ – jak uzasadniał – walczy z powodzią w swoim gospodarstwie. Sąd odmówił, powołując się na stawiennictwo jego obrońcy, i prawomocnie utrzymał wyrok. Rzecznik Praw Obywatelskich uważa jednak, że w ten sposób doszło do naruszenia prawa do obrony i przypomniał, że Sąd Najwyższy w swoich orzeczeniach podnosił, iż sąd odwoławczy powinien rozważnie korzystać z możliwości prowadzenia rozprawy pod nieobecność oskarżonego.

Poseł do Parlamentu Europejskiego Grzegorz Braun 11 czerwca br. ściągnął i zniszczył w Sejmie tablice "Tęczowe Opole", będące elementem wystawy, poświęconej problematyce LGBT. Straż Marszałkowska wyposażona w pałki i broń palną mogła ich użyć tylko wobec zagrożenia życia. Teraz może używać siły fizycznej także wobec osób objętych immunitetem, które będą niszczyć mienie.

Prezes KRRP Włodzimierz Chróścik zwrócił się do 394 prezesów sądów powszechnych i administracyjnych oraz do stowarzyszeń sędziowskich z apelem o szersze stosowanie mechanizmu przewidzianego w par. 4 rozporządzenia ministra sprawiedliwości dotyczącego stawek za pomoc prawną świadczoną z urzędu przez radcę prawnego. Chodzi o możliwość przyznania wynagrodzenia w wysokości przekraczającej nawet 600 proc. stawki podstawowej.

Przewlekłość postępowań jest nadal zmorą w polskich sądach. Ministerstwo Sprawiedliwości chce poprawić sytuację, dostosowując polskie regulacje, dotyczące skargi na przewlekłość, do standardów wynikających z orzecznictwa ETPCz. Proponuje ograniczenie formalizmu, a także umożliwienie wnoszenia skarg na przewlekłość w postępowaniu wykonawczym oraz m.in. przy uchylaniu immunitetów sędziowskich. Rekompensaty mają wzrosnąć i wynosić od 3 tys. do 30 tys. zł.

Komisja Wenecka, organ doradczy Rady Europy, nie wyda podczas rozpoczynającej się w piątek, 13 czerwca, sesji plenarnej opinii na temat projektu uregulowania statusu sędziów powołanych w Polsce od 2018 r., czyli przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani przez Sejm, a nie przez sędziów. Opinia może zostać wydana dopiero w październiku, bo wtedy zaplanowano następną sesję.

Adam Bodnar, tuż po powołaniu na ministra sprawiedliwości, zdecydował o wstrzymaniu konkursów na stanowiska sędziowskie. Uzasadnił to sytuacją wokół Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej nowelą z grudnia 2017 r. i powołanymi przy jej udziale sędziami. Teraz KRS wzywa go – ze względu na sytuację kadrową w sądach – do natychmiastowego opublikowania obwieszczeń o wolnych stanowiskach sędziowskich.

Projekt dotyczący rozwodu pozasądowego jest już na ostatniej prostej prac rządowych. Został jednak poprawiony. Z wersji wstępnej usunięto możliwość takiego rozwodu przed konsulem, pozostawiono natomiast dwuetapową procedurę przed kierownikiem USC, która – co do zasady – ma potrwać niewiele ponad miesiąc i kosztować nieco więcej niż opłata sądowa, bo 620 zł. Nie zmienił się natomiast fakt, że skorzystają z niej również tzw. młode małżeństwa, ze stażem mniejszym niż rok, a „kombinowanie” z terminami też raczej się nie uda, bo ci, którym odmówiono, trafią do specjalnego rejestru.

Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego orzekła, że w związku z cofnięciem odwołania przez rzecznika dyscyplinarnego ad hoc Włodzimierza Brazewicza od wyroku uniewinniającego pozostawia sprawę bez rozpoznania. Chodziło o sprawę sędziego Marty Pilśnik z Sądu Rejonowego w Warszawie podważającego stosunek służbowy innych sędziów. Rzecznik dyscyplinarny sędziów żądał pierwotnie złożenia obwinionej z urzędu.

720 zł miesięcznie musi wysupłać asystent prokuratora na zakwaterowanie w Domu Aplikanta. Do tego dochodzą koszty przejazdów - asystenci i związkowcy apelują więc do ministra sprawiedliwości/prokuratora generalnego, by rozwiązać problem, np. poprzez udzielanie im delegacji i pokrywanie kosztów przejazdu. Prokuratury mają do tego podstawę, jeśli uznają, że aplikacja to podnoszenie kwalifikacji zawodowych asystentów.

W ciągu kilku tygodni powstanie projekt nowej ustawy o Sądzie Najwyższym, która wraz z ustawą dotyczącą statusu sędziów, ma przywrócić ład konstytucyjny w polskim wymiarze sprawiedliwości. Gdy parlament je uchwali, będzie pytanie o podpis prezydenta - mówi dr Jarosław Matras, sędzia SN, przewodniczący zespołu Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury ds. ustawy o Sądzie Najwyższym. I dodaje, że odmowa podpisu będzie oznaczać pogłębianie się sytuacji, w której na szczycie polskiego sądownictwa stoi instytucja obarczona poważnymi wadami prawnymi.

Zmierzamy do tego, by kwalifikacje osób ubiegających się o status biegłego były realnie sprawdzane, a kandydaci muszą liczyć się z tym, że samo złożenie dokumentów może nie zapewnić wpisu do rejestru – mówi prof. Tadeusz Tomaszewski, przewodniczący zespołu, który przygotował projekt ustawy o biegłych sądowych i instytucjach opiniujących. I dodaje, że to musi kosztować trochę drożej niż obecnie, jeśli chcemy mieć nowoczesny i wydajny system opiniowania.

Związkowcy reprezentujący pracowników sądów uważają, że na stanowiskach dyrektorów sądów powinny być osoby z doświadczeniem i wiedzą, wybrane podczas transparentnej procedury - najlepiej w ramach konkursu, z udziałem przedstawicieli związków zawodowych. Ministerstwo Sprawiedliwości odpowiada, że obecnie obowiązujące przepisy nie przewidują żadnej sformalizowanej ścieżki - rozmowa z kandydatami czy test wiedzy to jedynie możliwość, a nie obowiązek.

Jak wdrażać mediacje w sądach, jak wygląda plan Ministerstwa Sprawiedliwości w zakresie mediacji, wreszcie czy mediacja sprawdza się w sprawach rodzinnych, w sporach zbiorowych i sprawach podatkowych – te i inne tematy poruszane będą podczas Wielkiego Kongresu Mediacji, który odbędzie się 16 października br. na Wydziale Prawa i Ekonomii Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie. Patronat medialny nad wydarzeniem objęło Prawo.pl.

Minister sprawiedliwości Adam Bodnar napisał w mediach społecznościowych: "Bardzo cieszą dane dotyczące spadku bezrobocia. Tym bardziej, że wymiar sprawiedliwości odrobinkę się do nich przyczynił. 1159 nowych etatów asystenckich w polskich sądach oraz realny wzrost płac zwiększający atrakcyjność tych miejsc pracy - to jest konkret!".

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, formalną opiekę nad dzieckiem może powierzyć innej osobie tylko sąd, co wymaga wcześniejszego zawieszenia władzy rodzicielskiej albo jej pozbawienia. Część uprawnień wynikających z władzy rodzicielskiej może też być - w przypadku jej ograniczenia - powierzona rodzinie zastępczej. Sędziowie podkreślają jednak, że może zadziałać pełnomocnictwo do określonych czynności.

W lutym br. Ministerstwo Sprawiedliwości obiecało, że urzędnicy sądowi będą zarabiać minimum 5500 zł brutto, a pracownicy na stanowiskach pomocniczych - co najmniej 5000 zł brutto. 4 czerwca w Dzienniku Ustaw opublikowano rozporządzenie, z którego wynika, że minimalne wynagrodzenie na stanowisku urzędnika wyniesie 4650 zł brutto, a w przypadku stażysty czy stanowiska pomocniczego – 4550 zł brutto. Związkowcy alarmują, że to poniżej obecnej „minimalnej” - 4666 zł brutto, a MS śle do dyrektorów sądów wytyczne, by... wynagrodzenia były wyższe - dowiedziało się Prawo.pl.

Sędzia, który znalazł się w gronie tych, których władza wykonawcza obdarzała zaufaniem zdecydowanie większym, niż innych, którzy legitymowali się podobnymi osiągnięciami zawodowymi i stażem orzeczniczym, akceptowali działania wymierzone przeciwko niezależności sądów i próby ich podporządkowania woli politycznej ministra sprawiedliwości - nie gwarantuje obywatelom prawa do niezawisłego i bezstronnego procesu - wynika z niedawnego wyroku Sądu Najwyższego.