Chodzi o nowelizację, zgodnie z którą aplikanci będą mogli trzy razy podchodzić do egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego. Ci, którym noga powinęła się już dwa razy, będą mieli „na poprawkę" 60 miesięcy od ukończenia aplikacji. Dodatkowo absolwenci obu aplikacji, którzy nie zdali dwukrotnie egzaminu sędziowskiego lub prokuratorskiego w latach 2013–2025, będą mogli podejść do egzaminów jeszcze raz w ciągu pięciu lat od wejścia w życie nowelizacji – projekt jest już w opiniowaniu.
Czytaj: Aplikant dwukrotnie nie zdał egzaminu sędziowskiego? Będzie miał 5 lat „na poprawkę”>>
Przypomnijmy, że zgodnie z art. 155 par. 7 Prawa o ustroju sądów powszechnych w brzmieniu obowiązującym do 21 czerwca 2017 r. asystent sędziego, referendarz, po przepracowaniu pięciu lat na tym stanowisku, mógł przystąpić do egzaminu sędziowskiego. Z kolei, jeśli zdał egzamin notarialny, adwokacki lub radcowski, mógł przystąpić do egzaminu sędziowskiego po przepracowaniu czterech lat na stanowisku asystenta sędziego lub referendarza sądowego. W obu przypadkach wniosek o dopuszczenie do egzaminu sędziowskiego zgłaszano dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury na trzy miesiące przed terminem egzaminu, uiszczając wymaganą opłatę. Zmieniła to nowelizacja z maja 2017 r., obejmująca m.in. ustawę o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz Prawo o ustroju sądów powszechnych. Oba powyższe przepisy zostały uchylone. Jednocześnie wprowadzono przepis przejściowy, który umożliwiał do dnia 31 grudnia 2023 r. asystentom sędziego i referendarzom sądowym, którzy w dniu jej wejścia w życie byli zatrudnieni na stanowisku asystenta sędziego lub referendarza sądowego i spełniali warunek stażu, przystąpienie do egzaminu sędziowskiego w terminach przewidzianych dla aplikantów aplikacji sędziowskiej. Furtka domknęła się właśnie 21 czerwca 2024 r.
Czytaj też w LEX: Wykorzystanie narzędzi opartych o sztuczną inteligencję w pracy sędziego, asystenta sędziego i referendarza sądowego >
W systemie LEX znajdziesz zagadnienie powiązane z tym artykułem:
Asystenci prokuratorów
Najczęściej czytane w temacie:
Czytaj więcej w systemie informacji prawnej LEX
To zagadnienie zawiera:
Najczęściej czytane w temacie:
Czytaj więcej w systemie informacji prawnej LEX
![Kodeks karny. Komentarz [PRZEDSPRZEDAŻ]](/gfx/prawopl/_thumbs/produkty_foto/83259/978-83-8438-079-6_,mXqL62OeqFTLkrXdmIyYmw.jpg)
Cena promocyjna: 239.2 zł
|Cena regularna: 299 zł
|Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 231.2 zł
Różne podejście do asystenta sędziego i prokuratora
Dyrektor KSSiP zwraca uwagę na art. 179 Prawa o prokuraturze, zgodnie z którym asystent prokuratora, który ukończył wyższe studia prawnicze i uzyskał tytuł magistra, po przepracowaniu pięciu lat na tym stanowisku może przystąpić do egzaminu prokuratorskiego. Asystent prokuratora, który złożył egzamin notarialny, adwokacki lub radcowski, może przystąpić do egzaminu prokuratorskiego po przepracowaniu czterech lat na stanowisku asystenta prokuratora. Wniosek o dopuszczenie do egzaminu prokuratorskiego asystent prokuratora zgłasza dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury na trzy miesiące przed terminem egzaminu, uiszczając wymaganą opłatę. W przypadku złożenia przez asystenta prokuratora, nie później niż 14 dni przed terminem egzaminu prokuratorskiego, pisemnego oświadczenia o odstąpieniu od udziału w egzaminie, dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, na wniosek kandydata, zwraca 2/3 uiszczonej opłaty.
Wskazuje równocześnie na potrzebę uchylenia tego przepisu. – Obecnie asystenci prokuratorów, którzy nie ukończyli aplikacji uzupełniającej prokuratorskiej, mogą przystępować do egzaminu prokuratorskiego na podstawie art. 179 par. 1 i par. 1a ustawy Prawo o prokuraturze bez ograniczeń, natomiast asystenci sędziów i referendarze sądowi nie mogą już przystąpić do egzaminu sędziowskiego bez ukończonej aplikacji. Po wprowadzeniu aplikacji uzupełniającej sędziowskiej uchylono bowiem przepis umożliwiający asystentom sędziów i referendarzom sądowym zdawanie egzaminu sędziowskiego (taka możliwość była przewidziana do dnia 31 grudnia 2023 r. na podstawie art. 19 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o KSSiP, ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. z 2017 r. poz. 1139, ze zm.). Art. 179 par. 1 i par. 1a ustawy – Prawo o prokuraturze pozostawiono bez zmian – pisze.
I dodaje, że pozostawienie przepisu dotyczącego możliwości zdawania egzaminu prokuratorskiego przez asystentów prokuratorów w ustawie Prawo o prokuraturze jako art. 179 par. 1 oraz par. 1a rodzi także ten problem, że aplikanci aplikacji uzupełniającej prokuratorskiej (AUP), którzy nie zdali egzaminu prokuratorskiego, mogą rokrocznie przystępować do tego egzaminu jako asystenci prokuratora. – Tymczasem aplikant aplikacji uzupełniającej sędziowskiej (AUS), będący referendarzem sądowym lub asystentem sędziego, który nie zda egzaminu sędziowskiego, możliwości przystąpienia do egzaminu sędziowskiego jako referendarz sądowy lub asystent sędziego nie ma. Takie zróżnicowanie sytuacji asystentów sędziego i referendarzy sądowych oraz asystentów prokuratora wydaje się nieuzasadnione – czytamy w opinii.
Czytaj też w LEX: Anonimizacja dokumentów a wykorzystanie sztucznej inteligencji w sądownictwie >
Asystent prokuratora ma więcej podejść do egzaminu
Dyrektor wskazuje również, że pozostawienie możliwości przystępowania do egzaminu prokuratorskiego przez asystenta prokuratora rodzi jeszcze jeden problem. – Aplikant, już w trakcie aplikacji, niezależnie od jej przebiegu, może przystępować do egzaminu prokuratorskiego. Odbywanie aplikacji prokuratorskiej, w tym niezaliczenie sprawdzianów przez aplikanta AUP na aplikacji prokuratorskiej, nie wyłącza takiemu aplikantowi możliwości przystąpienia do egzaminu prokuratorskiego jako asystentowi prokuratora – wskazuje.
I dodaje, że uchylenie art. 179 par. 1 oraz par. 1a ustawy Prawo o prokuraturze pozwoli na „ujednolicenie zasad przystępowania do egzaminu prokuratorskiego oraz do egzaminu sędziowskiego przez asystentów prokuratorów oraz asystentów sędziów i referendarzy sądowych". – W innym przypadku wprowadzanie w ramach opiniowanego projektu możliwości przystępowania do egzaminu prokuratorskiego po raz trzeci przez aplikantów KSSiP, którzy dwukrotnie nie zdali tego egzaminu, de facto znajdzie zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do aplikantów aplikacji prokuratorskiej. Aplikanci aplikacji uzupełniającej prokuratorskiej, którzy dwukrotnie nie zdali egzaminu prokuratorskiego, o ile są asystentami prokuratora, będą mogli bowiem dalej przystępować do egzaminu prokuratorskiego bez ograniczeń – podsumowuje.
MS w ramach konsultacji odpowiedziało, że „wobec pilnego charakteru nowelizacji zakres przedmiotowy zmian w ustawie o KSSiP ograniczony jest wyłącznie do niezbędnych zmian ustawowych w celu wprowadzenia możliwości trzeciego terminu podejścia do egzaminu sędziowskiego i egzaminu prokuratorskiego". – Przedmiotem projektu nie są objęte kwestie związane z pozbawieniem asystentów prokuratora możliwości zdawania egzaminu prokuratorskiego, co jest dopuszczalne w myśl obowiązujących aktualnie przepisów. Postulat zostanie poddany wnikliwej analizie w ramach prac objętych kolejnym projektem nowelizacji ustawy o KSSiP – zaznaczono.
Zobacz też w LEX: Jak czytać i stosować w argumentacji orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawach cywilnych? >
Kwestia podejścia do egzaminu także w zgłoszeniu do Poprawmy prawo
Problem został także zasygnalizowany w zgłoszeniu do akcji Poprawmy prawo, organizowanej przez Lex i Prawo.pl. Prawniczka Sylwia Uścimiak zwraca uwagę, że od wielu lat istotnym problemem jest niedopuszczenie do konkursów sędziowskich asystentów, którzy legitymują się określonym stażem pracy (np. 10 lat) lub tytułem doktora nauk prawnych i np. trzema latami stażu jako asystent sędziego.
– Obecnie asystent sędziego, aby mógł zostać sędzią, musi obligatoryjnie ukończyć aplikację sędziowską lub uzupełniającą. Z kolei dla osób pracujących np. 10 lat jako asystent jest tylko możliwość awansu na starszego asystenta, ewentualnie po pięciu latach stażu może startować w konkursie na stanowisko referendarza sądowego. Co istotne, w konkursie na stanowisko sędziego może startować osoba z innej branży prawniczej i nie ma ona obowiązku odbywania aplikacji sędziowskiej lub uzupełniającej i nie ma wobec niej stawianych surowych warunków co do charakteru ich pracy, mogą np. pracować jako radca prawny w spółce, gdzie jedynym zadaniem jest sporządzanie wniosków do KRS. W konkursie może startować również osoba posiadająca tytuł naukowy doktora habilitowanego i nie musi mieć żadnego stażu pracy, można mieć nawet habilitację z historii prawa, filozofii prawa, prawa rzymskiego itp. Nie ma wymogu posiadania habilitacji np. z zakresu karnistyki czy cywilistyki – wskazuje w uzasadnieniu. I dodaje, że dużo lepsze warunki w tym zakresie mają asystenci prokuratora.
Zobacz w LEX wzory dokumentów:
Wniosek o umieszczenie na liście klasyfikacyjnej egzaminowanych aplikantów aplikacji sędziowskiej >
Wniosek o zezwolenie na przystąpienie do egzaminu sędziowskiego w terminie późniejszym >
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów w programie LEX jest zależny od posiadanych licencji.
