W portalu informacyjnym sądów powszechnych jest już 87 mln spraw
Z portalu informacyjnego sądów powszechnych korzysta już ponad 615 tys. użytkowników, w tym ponad 518 tys. to użytkownicy zewnętrzni, ponad 65 tys. – pełnomocnicy, 3 813 – sędziowie, a ponad 27 tys. – pracownicy sekretariatów – wynika z danych zaprezentowanych w trakcie konferencji „Nowoczesne sposoby doręczeń w postępowaniu sądowym" przez r. pr. dr Annę Zalesińską, członkinię Zespołu Problemowego do spraw cyfryzacji postępowania cywilnego przy Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego.
Nowe funkcjonalności portalu, przez który od 1 marca br. m.in. pełnomocnicy mogą wnosić określone kategorie pism procesowych, były jednym z tematów konferencji poświęconej informatyzacji postępowania rozpoznawczego i egzekucyjnego. Zorganizował ją Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego wraz z Izbą Komorniczą w Warszawie oraz Okręgową Izbą Radców Prawnych w Warszawie. Partnerami były Ośrodek Naukowo-Szkoleniowy przy Krajowej Radzie Komorniczej, Currenda, Wolters Kluwer, Prawo.pl oraz Koło Naukowe Zawodów Prawniczych WPiA UW.
Czytaj: Jak usprawnić postępowanie egzekucyjne? Komornicy chcą akt elektronicznych>>
W sprawach gospodarczych i własności intelektualnej cyfryzacja ma być uproszczona>>
Jest projekt - cyfryzacja ma usprawnić postępowania cywilne>>
Prof. Namysłowska: Najpierw wybrane postępowania, a za 10 lat pełna cyfryzacja>>
Trzeci etap rozwoju portalu – ponad 615 tys. użytkowników
Dr Anna Zalesińska podkreślała, że portal informacyjny sądów, który ma już 20 lat, cały czas się rozwija. Jak wskazała, systemowo mamy obecnie do czynienia z jego trzecią wersją.
Nie jesteśmy w stanie przejść z dnia na dzień na pełne cyfrowe postępowanie, bo oprócz tego, że strony powiedzą: „tak, jesteśmy gotowi, mamy akta elektroniczne", kancelarie zapewnią, że są na to gotowe, a obywatele – że korzystają z internetowej bankowości, to sądy są olbrzymimi instytucjami, które muszą przejść z funkcjonowania w świecie papierowym na funkcjonowanie w świecie elektronicznym, tak aby ta informatyzacja przyniosła określony skutek – mówiła.
Jak dodała, w takim przypadku szybkość nie zawsze jest dobrym rozwiązaniem. – Informatyzacja oczywiście ma przełożyć się na sprawność postępowań, ale na pewno nie powinna tych postępowań w jakikolwiek sposób blokować przez brak gotowości organizacyjnej i osobowej – wskazała.
Przedstawiła też najświeższe dane. Wynika z nich, że obecnie źródłem danych portalu jest ponad 2500 baz danych merytorycznych, jest też ponad 615 tys. aktywnych użytkowników, w tym:
- 518 273 – użytkowników zewnętrznych,
- 65 687 – pełnomocników,
- 3 813 – sędziów,
- 27 700 – pracowników sekretariatów.
Jak dodała, w portalu jest już ponad 87 mln spraw, w tym 42,4 mln spraw udostępnionych pełnomocnikom, oraz ponad 547 mln dokumentów.
Portal nigdy nie był projektowany jako system, w którym będą prowadzone akta cyfrowe i obsługiwane procesy po stronie użytkowników sądowych. To jest system, który ma służyć użytkownikom zewnętrznym. To są wrota, żeby dowiedzieć się określonych informacji o sprawie. Ale nie są to tylko korzyści dla strony pełnomocników – są to również korzyści dla sądu – mówiła mecenas, dodając, że chodzi m.in. o optymalizację procesu zarządzania sprawami, zautomatyzowanie powtarzalnych czynności czy poprawę dostępności danych.
Dodała również, że obecnie konta w portalu mają wszyscy radcowie, wszyscy adwokaci, a od 1 czerwca br. będą do tego zobligowani komornicy i mediatorzy stali. – Dlatego liczby użytkowników cały czas się zwiększają. Póki co ta komunikacja jest obligatoryjna dla pewnych podmiotów, jeśli chodzi o przesyłanie pism przez sąd do użytkownika portalu. Od 1 czerwca będzie też taka fakultatywna możliwość w przypadku stron, które wyrażą zgodę na otrzymywanie tą drogą pism od sądu – mówiła Zalesińska.
Cyfrowe akta w 2027 r., ale w wybranych sprawach?
Podkreśliła równocześnie, że portal informacyjny, choć występuje pod swoją nazwą własną, jest sądowym systemem teleinformatycznym obsługującym postępowanie sądowe.
Kwestia ta ma zostać uporządkowana w procedowanej obecnie aktualizacji kodeksu postępowania cywilnego, czyli wprowadzone zostanie bezpośrednio w treści art. 9 k.p.c. wskazanie, że takich sądowych systemów może być więcej i jednym z nich jest właśnie portal informacyjny sądów powszechnych – zapowiedziała.
Zapowiedziała też, że komunikacja elektroniczna w obie strony będzie początkowo mocno rozwijana w dwóch obszarach – postępowaniu gospodarczym i z zakresu prawa własności intelektualnej. – Tutaj ustawodawca przyjął zasadę, że będziemy funkcjonować i komunikować się elektronicznie, z zastrzeżeniem oczywiście małego katalogu podmiotów. Tam gdzie pojawiają się konsumenci, musimy stworzyć odpowiednie ramy prawne, ale 99 proc. komunikacji będzie odbywać się obligatoryjnie elektronicznie – wskazała.
Dr Zalesińska dodała, że to też wpłynie na postępowanie egzekucyjne.
Będziemy mieli do czynienia z elektronicznym tytułem egzekucyjnym, elektronicznym tytułem wykonawczym czy dokumentem utrwalonym w postaci elektronicznej z podpisem elektronicznym kwalifikowanym. Również będzie to miało wpływ na wnoszenie pism procesowych. Obecnie mamy (od 1 marca br.) katalog ograniczony – przede wszystkim dla postępowań drugoinstancyjnych, pojawiają się też w nim pojedyncze pisma przewidziane dla postępowania przed sądem pierwszej instancji. Na podstawie procedowanej nowelizacji będzie można złożyć wszystkie pisma, ale znowu ograniczone to będzie do postępowania gospodarczego i dotyczącego własności intelektualnej, bo to jest olbrzymie przedsięwzięcie – wskazała.
Radczyni prawna poinformowała, że kolejnym etapem rozwoju portalu – w ramach postępowań gospodarczych i dotyczących prawa własności intelektualnej – mają być właśnie cyfrowe akta spraw, planowane na 2027 r. Ten etap ma zakładać tworzenie repozytorium dokumentów, a także włączenie AI do wspomagania analizy akt i elektroniczny obieg dokumentów.
