Przypomnijmy, że nowela wprowadza możliwość udzielania porad za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość (np. za pośrednictwem telefonu, poczty elektronicznej, wideokonferencji) także poza stanem epidemii lub stanem zagrożenia epidemicznego. W wyniku prac parlamentarnych wprowadzono do niej rozwiązania przewidujące, że w przypadku udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość możliwe jest również złożenie w formie ustnej oświadczenia o braku możliwości poniesienia kosztów odpłatnej pomocy prawnej i oświadczenia osoby fizycznej prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą o niezatrudnianiu innych osób w ciągu ostatniego roku. W przypadku formy stacjonarnej takie oświadczenia mają być składane w formie pisemnej.
Czytaj: Samorządy prawnicze przeciwne propozycjom zmian w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej>>
Zgodnie z nowelizacją osobom ze znaczną niepełnosprawnością ruchową, które nie mogą stawić się w punkcie osobiście, oraz osobom doświadczającym trudności w komunikowaniu się, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się, może być udzielana nieodpłatna pomoc prawna lub może być świadczone nieodpłatne poradnictwo obywatelskie także poza punktem albo za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość.
Czytaj też w LEX: Ubezpieczenia OC osób wykonujących wybrane zawody prawnicze w kontekście odpowiedzialności za korzystanie z rozwiązań AI >
Obywatel poinformuje, czy porada ma być zdalna
W życie weszło też rozporządzenie, które precyzuje, jak zmiany mają wyglądać w praktyce. I tak – zgodnie z nim – osoba uprawniona informuje o wyborze sposobu udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej albo świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego osobiście w punkcie albo za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość, dokonując zgłoszenia potrzeby takiej porady (zgłoszenia takiego dokonuje się telefonicznie pod numerem telefonu wskazanym przez starostę).
Z kolei jeśli chodzi o osoby ze znaczną niepełnosprawnością ruchową, które nie mogą stawić się w punkcie osobiście, oraz osoby doświadczające trudności w komunikowaniu się, to rozporządzenie przewiduje, że przy dokonywaniu zgłoszenia, informując o wyborze formy udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej albo świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość, ustalane będą także dostępne dla tej osoby środki porozumiewania się na odległość. Jak wskazano, celem jest to, by starosta już w momencie zapisu otrzymał informację o potrzebie zapewnienia dostępności pomocy i formie zapewnienia tej dostępności.
– Dzięki temu będzie możliwe dostosowanie formy wizyty i środków porozumiewania się z osobą potrzebującą do możliwości wynikających z indywidualnej sytuacji tej osoby – wskazano w uzasadnieniu.
Jak kupuje się usługi i produkty prawnicze w erze social mediów? - czytaj w LEX >
Dodatkowo takie osoby będą mogły umówić wizytę prawnika poza punktem – także w momencie zgłoszenia. Będą musiały jednak wskazać, że zachodzą okoliczności, o których mowa w tym przepisie, a zatem że mają niepełnosprawność ruchową, z powodu której nie mogą stawić się w punkcie osobiście, lub doświadczają trudności w komunikowaniu się. Nie będą musiały wykazywać tych okoliczności za pomocą dokumentów.
Zobacz też w LEX: Najnowsze narzędzia marketingu prawnika - jak być widocznym w Internecie? >
Co najmniej dwie próby kontaktu, co pięć minut
Ponadto przewidziano uregulowanie, zgodnie z którym w przypadku udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej albo świadczenia poradnictwa obywatelskiego za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość osoba udzielająca nieodpłatnej pomocy lub świadcząca nieodpłatne poradnictwo obywatelskie, po otrzymaniu od starosty drogą elektroniczną danych kontaktowych osoby uprawnionej, porozumiewa się z nią w umówionym terminie.
Zmienione rozporządzenie precyzuje też, że osoba udzielająca zdalnej porady będzie podejmowała co najmniej dwukrotną próbę kontaktu w odstępie nie krótszym niż 5 minut. Dopiero jeśli zakończy się to niepowodzeniem, zamieści w systemie teleinformatycznym informację o nieprzybyciu osoby uprawnionej na wizytę.
Ustawa przewiduje także, że w przypadku stwierdzenia, iż przedstawiony przez osobę uprawnioną problem nie może być rozwiązany w całości lub w części z wykorzystaniem środków porozumiewania się na odległość z uwagi na konieczność przeprowadzenia bezpośredniej analizy dokumentów, adwokat lub radca prawny mogą uzależnić udzielenie porady od osobistego stawiennictwa takiej osoby w punkcie pomocy prawnej lub zarekomendować osobiste stawiennictwo w punkcie najbliższym miejsca zamieszkania osoby uprawnionej. Regulacja ta ma być stosowana również w przypadku świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, ale też m.in. przez doradców podatkowych.
W takiej sytuacji osoba udzielająca nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadcząca nieodpłatne poradnictwo ma:
- zapisać osobę uprawnioną na wybrany przez nią dyżur lub
- podać numer telefonu lub poinformować o sposobie dokonywania zgłoszeń za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej wskazanych przez starostę właściwego dla miejsca zamieszkania tej osoby.
Praktyka prawnicza zorientowana na klienta – co to oznacza w praktyce? - czytaj w LEX >
Oświadczenie o sytuacji finansowej zostaje
Na etapie projektu ustawy zakładano likwidację obowiązku składania przez beneficjentów pisemnych oświadczeń o niemożności poniesienia kosztów odpłatnej pomocy prawnej. Mocno krytykowały to samorządy prawnicze i z propozycji zrezygnowano. Posłowie zdecydowali jednak, że takie oświadczenie będzie składane na piśmie wyłącznie w przypadku korzystania z pomocy stacjonarnej, natomiast przy poradzie zdalnej wystarczająca będzie forma ustna. Tak samo ma być z oświadczeniem osoby fizycznej prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą o niezatrudnianiu innych osób w ciągu ostatniego roku.
Jak budować wizerunek prawnika w relacjach z klientami? - zobacz w LEX >
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów w programie LEX jest zależny od posiadanych licencji.
