Wymiar sprawiedliwości Rzeczypospolitej Polskiej "jest przedmiotem niewyobrażalnej w skutkach dewastacji" - stwierdza w przyjętej w czwartek uchwale Senat. I domaga się zaprzestania represji wobec sędziów, poszanowania niezawisłości sędziowskiej i niezależności sądów. Za uchwałą "w obronie niezawisłości sędziów i niezależności wymiaru sprawiedliwości" zagłosowało 51 senatorów

Zgromadzenie Izby Karnej Sądu Najwyższego wybrało w czwartek sędziów Jerzego Grubbę, Jarosława Matrasa i Michała Laskowskiego (fot.) jako kandydatów na nowego prezesa tej Izby. Po zaopiniowaniu przez pierwszą prezes SN kandydatury zostaną przekazane prezydentowi, który powoła jednego z nich na prezesa SN kierującego Izbą Karną.

Prokuratura Krajowa wystąpiła do sądu dyscyplinarnego o zgodę na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w Warszawie Igora Tulei. Podstawowy zarzut we wniosku to "ujawnienie informacji z postępowania przygotowawczego oraz danych i zeznań świadka, które naraziły bieg śledztwa".

Sprawa usunięcia z zawodu sędziego Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu Ryszarda W., który ukradł kilka pendrivów z supermarketu, nie jest przesądzona. Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego odroczyła rozpatrywanie odwołania obrońców do 23 kwietnia br. w celu weryfikacji opinii psychologów.

Pełnomocnikami stron w postępowaniu przed Urzędem Patentowym – w sprawach wzorów przemysłowych i oznaczeń geograficznych – oprócz rzeczników patentowych – mogą być już adwokaci i radcowie prawni. Młode firmy mogą zaś starać się o zwolnienie z opłat. Taką zmianę przewiduje wchodząca w życie nowelizacja prawa własności przemysłowej.

Z jednej strony wydatki na organizację systemów należytej staranności i monitorowania kontrahentów wzrosną o 50 proc. Z drugiej aż 50 proc. przedsiębiorców nie zdefiniowało swojego ryzyka prawnego. Może im w tym pomóc automatyzacja systemów zarządzania w departamentach prawnych.

Stworzenie jednolitych kryteriów oceny zamożności, przeniesienie do postępowania administracyjnego decyzji o pomocy prawnej świadczonej z urzędu w postępowaniach sądowych oraz zwolnieniu z kosztów sądowych i stworzenie jednego systemu wraz z nieodpłatną pomocą prawną - to część postulatów adwokatów jak i radców prawnych.

Resort sprawiedliwości chce zmian w kognicji sądów powszechnych i rozważa przeniesienie spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych do postępowania sądowo-administracyjnego. Swoje propozycje mają też samorządy prawnicze - m.in. by w tej procedurze wydawane były decyzje dotyczące pełnomocnika z urzędu.

Niezależność sądownictwa jest podstawowym zabezpieczeniem przed korupcją i środkiem zapobiegającym niewłaściwej ingerencji w sądownictwo, jest kamieniem węgielnym demokracji i państwa prawa - napisał do polskiego ministra sprawiedliwości prezes Grupy Państw przeciwko Korupcji (GRECO).

Premier Mateusz Morawiecki zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności m.in. z konstytucją i prawem Unii Europejskiej uchwały Sądu Najwyższego z 23 stycznia br. pozwalającej na podważanie kompetencji sędziów powołanych z udziałem nowej KRS do orzekania oraz na kwestionowanie ważności wyroków wydanych z ich udziałem.

Oceniając w ubiegłym roku sprawę dotyczącą zarzutu pobicia przez policjantów, Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził, że postępowanie to w Polsce zostało przeprowadzone nierzetelnie. M.in. dlatego, że bezkrytycznie przyjęto zeznania policjantów, a zeznania świadków zdarzenia uznano za niespójne. Zdaniem Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka to systemowy problem. 

Trybunał Konstytucyjny nadał dalszy bieg wnioskowi Naczelnej Rady Adwokackiej o zbadanie zgodności z Konstytucją nowelizacji rozporządzenia ministra w sprawie stawek adwokackich - ustaliło Prawo.pl. Decyzję wydała sędzia Krystyna Pawłowicz. Poprzednim wnioskiem Trybunał się nie zajął, z powodów formalnych.

W połowie marca ma zostać opublikowane zaproszenie do konsultacji w sprawie przeglądu praworządności we wszystkich państwach Unii Europejskiej. Raport, który ma być podstawą do wiązania unijnych funduszy z praworządnością, ma być gotowy we wrześniu. Polski rząd podchodzi do tego planu z rezerwą.

Zagwarantowanie pewności prawa, także w sytuacji kryzysu praworządności, zmiany w ustawie o KRS i powołanie nowej, większy nacisk na wykonywanie przez Polskę europejskich wyroków i zmiany w nadzorze na sądownictwem - to główne punkty w planie naprawy wymiaru sprawiedliwości zaprezentowanym podczas konferencji w Fundacji Batorego.

Ostateczny kształt reformy wymiaru sprawiedliwości nie jest jeszcze przesądzony, ale trwające prace dotyczą m.in. spłaszczenia struktury sądownictwa i ujednolicenia statusu sędziego. A także rozwiązań, które pozwoliłyby na ograniczenie kognicji sądów powszechnych, a w ślad za tym - przesunięcia sędziów do spraw, w których powstają największe zaległości - mówi serwisowi Prawo.pl wiceminister sprawiedliwości Anna Dalkowska.

Ministerstwo Sprawiedliwości rusza z kolejnym etapem reformy sądownictwa. Chce spłaszczyć jego strukturę, ujednolicić status sędziego i wyprowadzić z sądów powszechnych m.in. wykroczenia. Tu mieli pomóc sędziowie pokoju, ale... to wymaga zmian w Konstytucji. Nie tędy droga - oceniają prawnicy i dodają - tak fundamentalna zmiana powinna być przedyskutowana choćby z sędziami.

W planie marcowego posiedzenia ministrów do spraw europejskich państw UE ma znaleźć się punkt dotyczący praworządności w Polsce i na Węgrzech. To skutek nacisku największych frakcji w Parlamencie Europejskim na chorwacką prezydencję, która dotychczas unikała debaty na ten temat.

Samorządy adwokatów i radców prawnych widzą korzyści w angażowaniu się prawników w działania pro bono. Problem w tym, że o ile łatwo zachęcić ich do większych projektów, np. wsparcia prawnego Polaków po brexicie w Londynie czy wspierania sędziów w postępowaniach dyscyplinarnych, o tyle trudniej do współpracy z organizacjami zajmującymi się sprawami zwykłych obywateli.

Obecnie w sprawach cywilnych strony mogą nagrać dla swoich potrzeb przebieg rozprawy i innych czynności sądu. Wystarczy, że przed rozpoczęciem nagrywania uprzedzą o tym sąd, który tylko wyjątkowo może sprzeciwić się prywatnej rejestracji. Prywatne nagrania mają ułatwić stronom dowodzenie swoich racji w procesie. Mogą być jednak wykorzystywane do nadużyć.

Działanie prezesa sądu okręgowego wydającego decyzję w postępowaniu dotyczącym zwolnienia z funkcji biegłego jest działalnością administracyjną sądów. Nadzór w tym zakresie sprawuje Minister Sprawiedliwości, a nie prezes sądu apelacyjnego. Tak orzekł WSA w Rzeszowie.