Pod koniec września wejdą w życie zmiany ważne dla całego rynku finansowego. Wprowadzają one szereg istotnych nowości, także dotyczących postępowań wyjaśniających przed Urzędem Komisji Nadzoru Finansowego. Jak oceniają eksperci, sprawią one, że urzędnicy zyskają uprawnienia bardziej śledcze, niż administracyjne. Z kolei osobom wzywanym do złożenia wyjaśnień nadal nie będzie przysługiwać nawet podstawowe prawo do obecności prawnika.

Prawnicy, w tym sędziowie, od dawna podkreślają, że przepis sankcjonujący nieobecność prokuratora na sali sądowej powinien ulec zmianie. Chodzi - przypomnijmy - o sprawy, w których postępowanie przygotowawcze zakończyło się dochodzeniem. MS też zdaje się problem dostrzegać, bo proponuje katalog spraw, w których prokurator ma się do sądu stawić. Tyle że... w rozporządzeniu.

Kredytobiorcy obawiają się zapowiadanych przez banki żądań waloryzacji, czyli urealnienia kwoty kredytu, która od momentu jego udostępnienia straciła do dziś na wartości. Pełnomocnicy frankowiczów uważają jednak, że na gruncie niedawnego wyroku TSUE, ich klienci nie mają powodów do obaw, a niewykluczone, że TSUE odpowie wprost na pytanie o dopuszczalność waloryzacji sądowej na rzecz banków.

Okręgowa Izba Radców Prawnych w Gdańsku w dniach 5-7 października 2023 roku organizuje Kongres (Intermediate Meeting) Federacji Adwokatur Europejskich FBE (The European Bars Federation / Fédération des Barreaux d’Europe). Za udział w Kongresie przysługuje 15 punktów szkoleniowych.

Z materiałów operacyjnych, które posiadamy, nie ma w tej chwili cienia dowodu, że Piotr Wawrzyk uczestniczył w procederze przestępczym wydawania wiz w sposób korupcyjny - zapewnił w mediach minister sprawiedliwości, prokurator generalny Zbigniew Ziobro. Dodał, że nadal będzie natomiast występował o uchylenie immunitetu marszałkowi Senatu Tomaszowi Grodzkiemu.

Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych odrzucił wniosek pełnomocnika Komitetu Wyborczego Polska Liberalna Strajk Przedsiębiorców o zabezpieczenie praw wyborczych w postaci nakazania Państwowej Komisji Wyborczej ujęcia Komitetu w losowaniu numerów wśród komitetów wyborczych, które zarejestrowały swoje listy we wszystkich okręgach wyborczych, lub wstrzymania losowania.

Władztwo planistyczne gminy nie jest absolutne. Samorząd nie może więc nadinterpretowywać w miejscowym planie zapisów studium i pozbawiać inwestora prawa zabudowy działki, ponieważ w okolicy za dużo się buduje i powstają korki. Skoro studium jako funkcję wiodącą przewidziało zabudowę mieszkaniową i usługi, a zieleń tylko jako funkcję uzupełniającą, tak powinno pozostać. Do takich wniosków doszedł wrocławski WSA. To jedno z pierwszych takich orzeczeń.

Bez nas sądy nie istnieją - w piątek, 15 września, ulicami Warszawy przeszli pracownicy budżetówki, m.in. sądów i prokuratury, domagając się podwyżki wynagrodzeń w wysokości 20 proc. w 2023 r. i kolejnych 24 proc. od 1 stycznia 2024 r. Chcą też systemowych rozwiązań w zakresie kształtowania płac pracowników budżetówki poprzez powiązanie ich z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce narodowej.

Rzecznik Praw Obywatelskich reaguje na doniesienia mediów, w tym Prawo.pl, o niewłaściwej obsłudze frankowiczów Getin Noble Bank S.A. w upadłości przy zgłaszaniu wierzytelności poprzez system teleinformatyczny Krajowego Rejestru Zadłużonych. Brakuje bowiem odpowiednich formularzy. RPO zwrócił się więc do ministra sprawiedliwości z wnioskiem o wyjaśnienie i rozważenie ewentualnych zmian.

Jeśli strony umowy mają możliwość ustalenia treści stosunków prawnych, aby wyeliminować z niego klauzule abuzywne i kontynuować wykonywanie umowy w sposób prawidłowy, to nie trzeba unieważniać umowy kredytu frankowego – orzekł Sąd Okręgowy w Olsztynie, przyznając kredytobiorcy prawo do zwrotu sumy wynikającej z nieprawidłowej indeksacji do waluty obcej.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce by prokurator mógł wnioskować o pilne wyznaczenie terminu rozprawy lub posiedzenia wówczas, gdy istnieje ryzyko dla realizacji celów postępowania karnego. Jeśli w takiej sytuacji przewodniczący składu orzekającego nie zareaguje, szef prokuratury wystąpi z wnioskiem o pilny termin do prezesa sądu. Co ciekawe, projekt trafił do RCL pod koniec sierpnia i został już znacząco poprawiony.

Zapadają już prawomocne wyroki w sprawie ustalania podstawy wynagrodzeń sędziowskich i prokuratorskich za pomocą ustawy okołobudżetowej. Sądy powołują się przy tym i na Konstytucje, i na wyrok TK, który wskazywał, że nawet w trudnej sytuacji budżetu państwa wynagrodzenia sędziów powinny być bardziej chronione niż wynagrodzenia wszystkich innych funkcjonariuszy i pracowników sfery budżetowej. Sądy dostrzegają, że przesłanką do "zamrożenia" mogła być pandemia, ale w kolejnych latach - 2022, 2023, nie było już ku temu uzasadnienia.

Nowelizacja procedury cywilnej i 30 innych ustaw została opublikowana w Dzienniku Ustaw. Wprowadza na stałe e-rozprawy, e-doręczenia przez portal informacyjny sądu, składy jednoosobowe w II instancji, obniża część opłat sądowych, ale też m.in. uchyla przepis wstrzymujący bieg terminów przedawnienia karalności czynu w sprawach o przestępstwa i zwiększa uprawnienia Prokuratora Krajowego.

W Konstytucji mamy do czynienia z klauzulą, która mówi o tym, że reguły, które dotyczą sędziów nie obowiązują w razie reformy sądownictwa. To jest ucho igielne, przez które będzie przeciągnięta nitka, na zasadzie „nasi sędziowie przechodzą przez Krajową Radę Sądownictwa”, a dla sędziów, którzy bronią Konstytucji, oko tej igły będzie za małe - mówi prof. Mirosław Wyrzykowski, sędzia Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku.

Prokurator stanął przed sądem dyscyplinarnym z powodu zlekceważenia poszkodowanej. Został uniewinniony od zarzutu naruszenie godności urzędu, gdyż kobieta została zabita przez sprawcę, wobec którego zastosował zakaz zbliżania się. Sąd Najwyższy uznał, że w tym stanie rzeczy, gdy sprawca nie stawił się na badania psychiatryczne, obwiniony prokurator nie musiał zastosować surowszego środka w postaci aresztu.

Tranzycję prawną utrudniają przestarzałe przepisy, ale wiele też zależy od podejścia sędziego. Pomocne mogłoby być stworzenie kodeksu dobrych praktyk, który uświadamiałby sędziom, jak prowadzić tego typu sprawy – przedstawiał procedury, uwrażliwiał na stosowany język, pomagał w sprawnym wydaniu orzeczenia bez zwiększania obciążenia psychicznego dla wszystkich stron - mówi sędzia Katarzyna Wesołowska-Zbudniewek z Sądu Okręgowego w Łodzi.

Są takie momenty życia, w których sędziemu nie wolno milczeć. Czasem trzeba dać świadectwo prawdzie, bo milczenie jest rodzajem współuczestnictwa, jeśli chce się zachować twarz. Ta myśl przyświecała sędziemu Stanisławowi Zabłockiemu, byłemu prezesowi Izby Karnej Sądu Najwyższego przy pisaniu najnowszej książki „Notatki 2014–2020, czyli sześć lat tłusto-chudych”.

Brak poczucia stabilizacji powoduje, że kadry prokuratury przestają być zainteresowane tym, by jak najlepiej pracować, wiernie służyć RP i wypełniać zadania publiczne, ale koncentrują się na ochronie własnego interesu. Trudno mieć pretensje do tych kolegów, którzy byli lepiej widziani przez obecną władzę i zrobili karierę – uważa dr Piotr Turek, prokurator Prokuratury Okręgowej w Krakowie.

Do 2030 r. miałaby powstać możliwość zakładania każdej spraw w sądzie przez internet - taka obietnica znalazła się w programie wyborczym Prawa i Sprawiedliwości. Na krok w tym kierunku była szansa podczas niedawnych prac parlamentarnych nad nowelizacją procedury cywilnej - samorządy adwokacki i radcowski postulowały składanie choćby apelacji przez portal informacyjny sądów. Skończyło się jednak na wprowadzeniu na stałe e-doręczeń pism procesowych.

Prawo i Sprawiedliwość zapowiada w swoim programie wyborczym zmniejszenie kognicji sądów poprzez rozszerzenie kompetencji notariuszy. Chodzi o umożliwienie im dokonywania wpisów do ksiąg wieczystych i wydawania notarialnych nakazów zapłaty. Szykuje się więc trzecie podejście do tego tematu - w Sejmie utknął projekt poselski, a wcześniej Sejm odrzucił projekt rządowy.