21 listopada 2022 roku weszły w życie nowe przepisy o nienależnych wpłatach do pracowniczych programów kapitałowych. Wpłaty do PPK, wpłata powitalna lub dopłaty roczne, które okazały się nienależne, zostaną zwrócone na rzecz finansującego daną wpłatę. Nowe przepisy będą miały zastosowanie do wpłat przekazanych do instytucji finansowej od 21 listopada br.

Wezwania są udostępniane w profilu informacyjnym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (PUE ZUS) i zawierają link do specjalnego formularza. Wypełniając go, pracodawca będzie mógł poinformować Polski Fundusz Rozwoju o zawarciu umowy o zarządzanie pracowniczymi planami kapitałowymi albo o przyczynie nie zawarcia tej umowy.

W poniedziałek, 21 listopada 2022 roku, weszły w życie nowe przepisy w zmienionej ustawie o pracowniczych planach kapitałowych. Nowością jest określenie zasad dokonywania korekt i terminów, w którym mają być zwracane nienależne wpłaty do PPK. To efekt nowelizacji przepisów z maja 2022 r. Więcej piszemy o tym w Legal Alert.

Uczestnik pracowniczych planów kapitałowych może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków gromadzonych w tym programie. Jeśli jednak wycofa je przed osiągnięciem 60. roku życia, co do zasady będzie się to wiązać z pomniejszeniami. Chyba że zwrot będzie dotyczył środków przypadających po zmarłym uczestniku PPK lub otrzymanych w wyniku podziału majątku wspólnego małżonków.

Po prawie 3 latach funkcjonowania PPK ustawodawca zdecydował się wreszcie uregulować zasady dokonywania korekt wpłat przekazywanych przez podmioty zatrudniające do instytucji finansowych. Jednak wielu pracodawców nadal nie ma pewności jak powinni się zachować, gdy korekta zostanie już dokonana lub gdy okaże się, że jej dokonanie przez instytucję finansową stanie się niemożliwe.

Złożenie deklaracji o rezygnacji z dokonywania wpłat do PPK - w okresie uczestnictwa w PPK - nie powoduje, że dana osoba przestaje być uczestnikiem tego programu. Nie oznacza też automatycznego wycofania środków z rachunku. Złożenie przez uczestnika PPK deklaracji o rezygnacji z dokonywania wpłat do PPK zobowiązuje jednak pracodawcę do zaprzestania ich naliczania i odprowadzania.

Na koniec sierpnia br. uczestnikami PPK było 2,44 mln osób. To o 13 proc. więcej niż na koniec czerwca 2021 roku, a kwota zgromadzonych środków wzrosła w tym czasie o ponad 83 proc. - z 5,33 mld zł do 9,77 mld zł – podaje PFR. Zdaniem ekspertów, choć widać wzrosty, to dane nie są satysfakcjonujące. Wpływ na to może mieć załamanie zaufania do inicjatyw rządowych, zwłaszcza po sytuacji z OFE.

Oprócz wpłat podstawowych do pracowniczego planu kapitałowego zarówno pracodawca, jak i pracownik mogą zadeklarować finansowanie wpłat dodatkowych, których wysokość mogą później zmieniać. Pracownik, po spełnieniu określonych warunków, może ponadto obniżyć wysokość swojej wpłaty podstawowej do PPK.

Osoba zatrudniona, która zadeklarowała niedokonywanie wpłat do pracowniczego planu kapitałowego przed zawarciem dla niej umowy o prowadzenie PPK i w związku z tym nie została „zapisana” do tego programu, także będzie objęta tzw. autozapisem, jeżeli ponownie nie złoży deklaracji rezygnacji. Warto uwzględnić to przy planowaniu budżetu na 2023 rok.

Ostatnia nowelizacja ustawy o pracowniczych planach kapitałowych wprowadziła korzystne dla uczestników PPK zmiany w zakresie dopłat od państwa. Co prawda nieznacznie wydłużono termin na przekazanie uczestnikowi PPK wpłaty powitalnej, ale wprowadzono możliwość przekazywania uczestnikom zaległych dopłat rocznych.

Obowiązki dotyczące wdrożenia i obsługi pracowniczego planu kapitałowego ciążą na podmiocie zatrudniającym w rozumieniu ustawy o PPK. Jest nim nie tylko pracodawca, ale też np. zleceniodawca zatrudniający zleceniobiorcę, który podlega z tytułu tego zlecenia obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. PIP może skontrolować każdy podmiot zatrudniający.

Pracodawca pomoże w transferze oszczędności zgromadzonych w PPK tylko, jeśli pracownik - w terminie - poinformuje go o posiadanych rachunkach w tym programie. Jeśli się spóźni, przeniesienie oszczędności nadal będzie możliwe, ale już bez pośrednictwa pracodawcy.

Zmiany w ustawie o pracowniczych planach kapitałowych ułatwią rozliczenie nienależnych wpłat do pracowniczych planów kapitałowych, wpłaty powitalnej lub dopłat rocznych. Nowe przepisy dotyczące tych zagadnień wejdą w życie 21 listopada 2022 r., bo zmiana ta wymaga odpowiedniego przygotowania po stronie instytucji finansowych oraz Ewidencji PPK.

Pracodawca będzie mógł „zapisać” pracownika do pracowniczego planu kapitałowego już po 14 dniach zatrudnienia, ale nadal będzie miał na to czas do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynęły trzy miesiące zatrudnienia. Uregulowany będzie tryb postępowania w przypadku nienależnych wpłat do PPK.

Aktywa netto funduszy zdefiniowanej daty pracowniczych planów kapitałowych (PPK) na koniec 2021 r. wyniosły 7,7 mld zł, co oznacza ich wzrost o 4,8 mld zł w ciągu roku – podał Główny Urząd Statystyczny. Na koniec 2021 r. w PPK uczestniczyło 2 547,9 tys. osób, tj. o 1 064,1 tys. osób więcej niż w 2020 r., co oznacza 71,7 proc. wzrost w porównaniu do 2020 r.

Uczestnik pracowniczych planów kapitałowych, który zmienił miejsce pracy, zostanie „zapisany” do tego programu przez nowego pracodawcę. Zostanie dla niego utworzony nowy rachunek PPK, na który będzie mógł przekazać oszczędności zgromadzone wcześniej w tym programie.

Środki zgromadzone na rachunku PPK nie podlegają egzekucji sądowej ani administracyjnej. Dotyczy to wszystkich środków, zarówno tych pochodzących z wpłat podstawowych i dodatkowych pracodawcy, jak i tych pochodzących z wpłat podstawowych i dodatkowych pracownika, także z wpłaty powitalnej i dopłat rocznych od państwa. Wyjątek przewidziano tylko dla roszczeń alimentacyjnych. Nie można też ustanowić zastawu na środkach z PPK.

Udział w pracowniczym planie kapitałowym to prosty i efektywny sposób systematycznego gromadzenia oszczędności i co do zasady nie wymaga od oszczędzającego na cele emerytalne uczestnika żadnych dodatkowych działań. Dzięki systematycznemu, comiesięcznemu lokowaniu nowych środków, uczestnik PPK ma również szansę skorzystać z mechanizmu uśredniania wartości inwestycji w czasie.

Zgodnie z publicznie dostępnymi danymi, w prowadzonych przez polskie towarzystwa funduszu inwersyjnych PPK oraz PPE uczestniczy blisko 10 tysięcy Rosjan oraz Białorusinów. Okazuje się, że wprowadzane na mocy przepisów europejskich zakazy inwestycyjne, które będą obowiązywały od 12 kwietnia 2022 roku, mogą mieć znaczenie dla gromadzenia w tych formach oszczędności nie tylko przez nich, ale także przez innych uczestników.

W przypadku przekształcenia podmiotu zatrudniającego, z którym wiąże się kontynuacja bądź wstąpienie w prawa i obowiązki w zakresie pracowniczych planów kapitałowych, nadal obowiązuje zawarta wcześniej umowa o zarządzanie PPK. Uczestnicy pracowniczych planów kapitałowych oszczędzają wówczas w tym programie na dotychczasowych zasadach.