Pracodawca pośredniczy w transferze oszczędności PPK pracownika tylko w dwóch przypadkach. Pierwszy z nich ma miejsce po złożeniu przez nowego pracownika oświadczenia o zawartych dla niego wcześniej umowach o prowadzenie Pracowniczego Programu Kapitałowego, a drugi – po zmianie instytucji finansowej przez pracodawcę.

Oszczędzanie w pracowniczych planach kapitałowych jest dobrowolne. To pracownik decyduje, czy chce być uczestnikiem tego programu, czy też nie. Co więcej, każdą swoją decyzję może w każdej chwili zmienić. I nie musi jej uzasadniać. Można więc przystąpić do PPK niejako na próbę, aby przekonać się w praktyce, czy oszczędzanie wspólnie z pracodawcą i państwem faktycznie się opłaca.

Zasada automatycznego zapisu oznacza, że pracodawca zapisuje do PPK pracowników, którzy są między 18 a 55 rokiem życia, bez pytania ich nawet o zgodę. W przypadku pracownika mającego ukończone 55 lat, zapisanie do PPK odbywa się na jego wniosek, złożony pracodawcy. Gromadzenie środków w tym programie nie spowoduje zawieszenia prawa do emerytury.

Utworzenie pracowniczego programu emerytalnego nie zwolni z obowiązku zawarcia umowy o zarządzanie pracowniczym planem kapitałowym i umowy o prowadzenie PPK podmiotu zatrudniającego, który uzyskał ten status dopiero w 2021 roku i w związku z tym wdraża program PPK w terminach wynikających z przepisów ogólnych, a nie przejściowych.

Uczestnik pracowniczych planów kapitałowych może skorzystać z wypłaty zgromadzonych na swoim rachunku oszczędności w razie poważnego zachorowania. Może to zrobić bez względu na to, czy zachorowanie to zostało zdiagnozowane w okresie jego uczestnictwa w PPK, czy też wcześniej.

Środki zgromadzone na rachunku w PPK podlegają dziedziczeniu. Uczestnik może wskazać też instytucji finansowej jedną lub więcej osób, które - w przypadku jego śmierci - otrzymają zgromadzone przez niego oszczędności. Uprawniona może być każda wskazana przez niego osoba fizyczna - zarówno członek jego rodziny, jak i osoba z nim niespokrewniona, np. przyjaciółka czy sąsiad.

Partycypacja w Pracowniczych Planach Kapitałowych i Pracowniczych Programach Emerytalnych wnosi 32,6 proc. Na emeryturę wspólnie z pracodawcą i państwem oszczędza 2,9 mln osób. Na koniec maja 2021 roku 268 tys. firm oferowało programy emerytalne, a średnia stopa zwrotu z funduszy inwestycyjnych PPK wyniosła ponad 18 proc. - poinformował w środę Polski Fundusz Rozwoju.

Uczestnik Pracowniczego Programu Kapitałowego poprzez serwis klienta instytucji finansowej prowadzącej fundusz może na bieżąco monitorować stan oszczędności na swoim prywatnym rachunku. Jeśli nie otrzymał informacji o przystąpieniu do PPK ani pocztą tradycyjną, ani na adres email, powinien zgłosić się do instytucji, która prowadzi jego rachunek w celu uzyskania dostępu do serwisu klienta.

Uczestnik PPK może jednorazowo wypłacić do 100 proc. środków z PPK w celu pokrycia wkładu własnego przy kredycie hipotecznym. Wniosek w tej sprawie można złożyć do instytucji finansowej przez ukończeniem 45 lat. Nie ma przy tym znaczenia, czy w chwili składania wniosku uczestnik PPK pozostaje w zatrudnieniu, finansuje wpłaty do PPK lub złożył wcześniej deklarację o rezygnacji z wpłat do PPK.

Z możliwości wcześniejszego zwrotu środków z Pracowniczych Planów Kapitałowych skorzystało do tej pory 17 tys. uczestników. Były to zwroty m.in. na skutek śmierci, rozwodu i zwykłe zwroty z potrąceniem części składek. O zwrot zgromadzonych na swoim koncie PPK środków może wnioskować każdy uczestnik i może to robić nawet co miesiąc.

Najważniejsze bariery w rozwoju Pracowniczych Planów Kapitałowych to brak zaufania oraz brak wiedzy i sprawności finansowej potencjalnych uczestników – uważają przedstawiciele instytucji finansowych. Ich zdaniem, potrzebne jest wprowadzenie obowiązku przekazywania danych kontaktowych instytucjom zarządzającym, zwolnień podatkowych dla pracowników od wpłat pracodawcy

Celem pracowniczych planów kapitałowych jest przede wszystkim gromadzenie oszczędności na okres po zakończeniu aktywności zawodowej. Można jednak skorzystać z nich wcześniej, a po wycofaniu środków dalej oszczędzać w PPK. Wtedy na rachunek PPK, z którego dokonano zwrotu, nadal wpływają wpłaty finansowane przez tego uczestnika PPK i jego podmiot zatrudniający,

W każdej chwili można zrezygnować z oszczędzania w pracowniczych planach kapitałowych i ponownie wrócić do programu. Uczestnik PPK może też w dowolnym czasie wycofać zgromadzone środki, dokonując tzw. zwrotu. Na tym polega dobrowolność uczestnictwa w PPK. Osoby, które złożyły deklarację o rezygnacji, mogą w dowolnym czasie zmienić zdanie i wrócić do oszczędzania.

Osoby pracujące dla zagranicznych firm, które w Polsce nie mają numeru NIP, REGON, siedziby czy oddziału, po wejściu w życie noweli ustawy o PPK staną się podmiotami zatrudniającymi. Sami więc będą mogli podpisać umowę o zarządzanie PPK, choć sami - jako pracownicy - nie będą musieli do programu przystąpić. Jednak firmy zarządzające PPK raczej nie będą nimi zainteresowane.

Pracodawcy nie wiedzą, czy mogą zrezygnować z utrzymywania systemu służącego do rozliczeń PPK, gdy z pracy odejdzie jedyny pracownik, który był uczestnikiem programu. Ustawa nic na ten temat nie mówi. Eksperci radzą utrzymywać, ale dla pracodawców to koszty. Licencja do oprogramowania to w zależności od sprzedającej ją firmy i liczby pracowników – od 2 do 6 tys. zł netto.

To, ile w praktyce wypłacimy z PPK zależy nie tylko od tego, jak długo oszczędzamy w tym programie i w jakiej wysokości wpłaty zasilają nasz rachunek PPK. Istotne są też wyniki funduszu, w którym oszczędzamy. Czynników mających wpływ na to, ile środków – po okresie oszczędzania w PPK - będziemy mogli wypłacić, jest zresztą dużo więcej.

Polski Fundusz Rozwoju wysyła do pracodawców prowadzących Pracownicze Programy Emerytalne wezwania do złożenia oświadczenia o prowadzeniu PPE. W ten sposób weryfikuje firmy, które nie przystąpiły do pracowniczych planów kapitałowych, na co w takiej sytuacji pozwala ustawa o PPK. Według BCC, to dokładanie pracodawcom zbędnych obowiązków sprawozdawczych w pandemii COVID-19.

Polski Fundusz Rozwoju przekazał już instytucjom finansowym zarządzającym pracowniczymi planami kapitałowymi ponad 216 mln zł z tytułu dopłaty rocznej za 2020 rok. Do 15 kwietnia br. zostaną one zewidencjonowane na rachunkach ponad 900 tysięcy uczestników PPK.

Nie wszyscy pracownicy wiedzą, że razem ze zmianą pracodawcy mogą zmienić konto PPK i zdecydować, czy do nowej instytucji finansowej przeniosą środki zgromadzone u ostatniego pracodawcy lub wszystkie pieniądze na wszystkich kontach, jakie posiadają dzięki pracy w kilku miejscach. Na skutek niejasnych przepisów osoby często zmieniające pracę mogą mieć wiele kont PPK.

W maju 2021 roku zakończy się proces wdrażania PPK, bo do 10 maja 2021 roku musi je utworzyć ostatnia grupa pracodawców, czyli najmniejsze podmioty. W czerwcu powinniśmy więc poznać ostateczny poziom partycypacji w tym systemie. Myślę, że będzie się on kształtował na poziomie około 25 proc. To oznacza, że tylko co czwarta osoba zdecyduje się uczestniczyć w PPK.