Anna Puszkarska

Do pracowniczych planów kapitałowych mogą „zapisać się” tylko osoby podlegające obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułów wymienionych w ustawie o PPK. Ważne jest świadczenie przez daną osobę pracy w Polsce, a nie jej obywatelstwo.

Uczestnik PPK ma wpływ na to, kto otrzyma środki zgromadzone na rachunku PPK po jego śmierci. Jeżeli wskaże takie osoby uprawnione instytucji finansowej, otrzymają one przysługujące im środki bez konieczności przeprowadzenia postępowania spadkowego. W razie niewskazania przez uczestnika PPK instytucji finansowej osób uprawnionych do środków z rachunku PPK po jego śmierci, środki te trafią do spadkobierców uczestnika. Nieco inaczej jest w sytuacji, gdy rachunek PPK jest prowadzony przez zakład ubezpieczeń.

Uczestnik pracowniczych planów kapitałowych, który złożył deklarację o rezygnacji, może złożyć pracodawcy wniosek o dokonywanie wpłat do PPK. Zmienić zdanie w sprawie oszczędzania w PPK może także osoba, która złożyła deklarację o rezygnacji przed „zapisaniem” jej do tego programu.

Uczestnik pracowniczych planów kapitałowych, który złożył deklarację o rezygnacji, może złożyć pracodawcy wniosek o dokonywanie wpłat do PPK. Zmienić zdanie w sprawie oszczędzania w PPK może także osoba, która złożyła deklarację o rezygnacji przed „zapisaniem” jej do tego programu.

Wpłata powitalna trafia do uczestnika pracowniczych planów kapitałowych tylko raz. Po spełnieniu wymagań określonych w przepisach, uczestnik otrzymuje także dopłatę roczną za każdy rok oszczędzania w PPK.

Wzrost wartości środków zgromadzonych na rachunku pracowniczego planu kapitałowego nie rodzi obowiązku zapłaty podatku dochodowego. Taki obowiązek może powstać w razie wypłaty pieniędzy z PPK. Przewidziano jednak sytuacje szczególne, w których wypłata nie będzie musiała zostać pomniejszona o podatek w razie wypłaty środków - dzieje się tak w przypadku poważnej choroby - np. uczestnika PPK czy jego dziecka.

Wpłata dodatkowa uczestnika pracowniczego planu kapitałowego może stanowić nawet 2 proc. jego wynagrodzenia, a wpłata dodatkowa pracodawcy - nawet 2,5 proc. Decyzje uczestnika PPK i pracodawcy o finansowaniu wpłaty dodatkowej są od siebie niezależne – finansowanie wpłat dodatkowych jest dobrowolne.

Jeżeli miesięczne wynagrodzenie uczestnika pracowniczych planów kapitałowych nie przekracza 1,2-krotności minimalnego wynagrodzenia, może on złożyć podmiotowi zatrudniającemu deklarację obniżenia wpłaty podstawowej. Limit uprawniający do obniżenia tej wpłaty wynosi obecnie 5767,20 zł. Po otrzymaniu takiej deklaracji, podmiot zatrudniający weryfikuje wynagrodzenie uczestnika PPK w tym podmiocie.

Każdy podmiot zatrudniający dokonuje wpłat na rachunek pracowniczych planów kapitałowych uczestnika utworzony w związku z zatrudnieniem w tym podmiocie. Uczestnik PPK może przenosić środki pomiędzy swoimi rachunkami PPK, ale wypłata transferowa nie może być częściowa – obejmie ona wszystkie środki znajdujące się na danym rachunku PPK.

Osoby zatrudnione w wieku 55+ muszą otrzymać informację o możliwości złożenia wniosku o zawarcie umowy o prowadzenie pracowniczych planów kapitałowych. Uczestników PPK trzeba powiadomić o możliwości obniżenia wpłaty podstawowej lub zadeklarowania wpłaty dodatkowej. Natomiast osoba zatrudniona, np. pracownik czy zleceniobiorca podlegający z tytułu tego zlecenia obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, która nie ma jeszcze 55 lat, zostaje „zapisana” do PPK bez konieczności podejmowania przez nią żadnych czynności.