Kontrole i działania prewencyjne dla sektora budowlanego, kontrole zagrożeń środowiska pracy chemicznymi czynnikami oraz wzmożony nadzór nad zakładami pracy – to priorytety Państwowej Inspekcji Pracy na 2023 rok. PIP planuje 60 tys. kontroli, a różnymi formami działań prewencyjnych chce objąć co najmniej 35 tys. podmiotów, m.in. pracodawców i przedsiębiorców, pracowników, rolników indywidualnych, uczniów i studentów.

Za celowe i pożądane Rada Ministrów uznała zmiany w systemie ograniczeń egzekucji – nie tylko z punktu widzenia wierzycieli i zwiększenia efektywności egzekucji, także z perspektywy zasad równości i sprawiedliwości społecznej. Mimo to projekt Komisji do Spraw Petycji, który zmienia kwoty wolne od potrąceń w egzekucji z wynagrodzenia za pracę, rachunku bankowego i rachunku SKOK, nie jest przedmiotem prac legislacyjnych.

Kolegium Związków Zawodowych ORLEN-ENERGA zwróciło się do RPO o interwencję w sprawie naruszenia praw reprezentowanych przez nie pracowników. Władze spółki utworzyły nową funkcję – rzecznika ds. etyki, który ma stać na straży przestrzegania kodeksu etyki spółki. W zasadach wyboru i funkcjonowania rzeczników jest wymóg, by wybrani kandydaci zawiesili członkostwo partyjne lub związkowe, składając jednocześnie oświadczenie o bezstronności.

Od 1 stycznia 2023 r. wyłączony został obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne finansowanej z budżetu państwa za określone grupy ubezpieczonych – przypomina Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Oznacza to, że płatnicy składek za te grupy ubezpieczonych nie powinni składać za styczeń 2023 r. i kolejne miesiące raportów ZUS RCA za wskazane osoby, jeśli podlegają one wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu trafiła skarga dotycząca nierównego i dyskryminującego traktowania kobiet-emerytek z rocznika '53. Chodzi o naruszenie szeroko rozumianego prawa własności i dyskryminację - nierówne traktowanie w obrębie jednego rocznika z uwagi na datę złożenia wniosku o emeryturę powszechną. Prawnicy potwierdzają: ustawodawca źle zmienił przepisy po wyroku TK.

Nowy rok przynosi nowe okazje do pozytywnej zmiany w karierze. Postanowienia związane z pracą podjęło w Sylwestra aż 53 proc. pracowników badanych przez Pracuj.pl. Najczęściej dotyczyły one zmiany pracodawcy, rozwoju zawodowego, równowagi między pracą i życiem osobistym, a także starań o podwyżkę. Większość badanych zdaje sobie sprawę, że 2023 rok przyniesie wyzwania.

Wiek nie powinien decydować o prawie decydowania o dalszych losach uczelni - taką uwagę zgłoszono w ramach prowadzonej przez Prawo.pl akcji "Poprawmy Prawo". Tę opinię podziela również rzecznik praw obywatelskich, który interweniował w tej sprawie. Resort edukacji i nauki przepisy zmieni, ale nie odejdzie od samej zasady - podwyższy jedynie granicę wieku.

Pierwsze osoby, które osiągnęły 60 rok życia, rozpoczęły wypłatę pieniędzy zgromadzonych w PPK. O ile w 2020 roku pierwszą wypłatę otrzymało 313 osób, w tym 138 mężczyzn, o tyle w 2022 r. liczba wypłacających wyniosła już 3635 osób, w tym 1631 mężczyzn. Zdaniem prawników, wypłaty powinny być uruchamiane jak najpóźniej, jeśli program ma służyć gromadzeniu oszczędności z myślą o emeryturze.

Komplementariusz spółki komandytowo-akcyjnej jest od 1 stycznia 2023 roku objęty obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi i ubezpieczeniem zdrowotnym. Dla celów tych ubezpieczeń jest on traktowany jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność - przypomina Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

W 2022 roku Boże Narodzenie wypadło w niedzielę. Oznacza to, że pracownicy zatrudnieni od poniedziałku do piątku nie otrzymali dodatkowego dnia wolnego, który przysługuje jedynie wtedy, kiedy święto wypada w sobotę. Ostatnia taka sytuacja, kiedy dzień wolny wypadł w sobotę, miała miejsce 1 stycznia 2022. Kolejna będzie dopiero w listopadzie. W 2023 roku okazji do przedłużenia weekendu będzie jednak więcej.

Państwowa Inspekcja Pracy jest zaskoczona nałożeniem na nią roli organu przyjmującego zgłoszenia zewnętrzne naruszeń prawa. Zwłaszcza, że żadna z dziedzin, których dotyczy dyrektywa, nie leży w kompetencjach PIP. Zdaniem prawników, wdrożenie ustawy w najnowszym kształcie grozi wyłącznie papierowym wdrożeniem dyrektywy, bez szansy na stworzenie mechanizmu zgłoszeń sygnalistów.

Kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2023 r. wzrośnie dwukrotnie – od 1 stycznia i 1 lipca. Waloryzacja świadczenia pielęgnacyjnego powiązana ze wzrostem płacy minimalnej co roku jest 1 stycznia. Jednak, jak wyjaśnia resort pracy, dwukrotny wzrost płacy minimalnej w tym roku, nie oznacza automatycznego dwukrotnego wzrostu świadczenia pielęgnacyjnego.

Komisja Etyki i Wykonywania Zawodu przy Krajowej Radzie Radców Prawnych analizuje, czy używanie tytułu „radczyni prawna” jest zgodne z Kodeksem Etyki Radcy Prawnego. Podobną kwestię analizowała ponad półtora roku temu Naczelna Rada Adwokacka. Stwierdziła przy tym, że trzeba iść z duchem czasu, a feminatyw "adwokatka" nie narusza godności zawodu adwokata.

Od 1 stycznia 2023 roku świadczenie pielęgnacyjne wypłacane opiekunom za rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem czy osobą dorosłą wzrośnie do 2458 zł miesięcznie. Ten ostry zakaz, wykluczający nawet dorabianie w niewielkim zakresie i nie pozwalający na zdobywanie kwalifikacji oraz doświadczenia zawodowego, jest krytykowany.

Pracodawca powinien przeprowadzić pomiary natężenia oświetlenia elektrycznego na stanowiskach pracy. W ten sposób będzie mógł potwierdzić, że zapewnił pracownikom oświetlenie o parametrach zgodnych z Polskimi Normami. Przepisy bhp nie określają częstotliwości przeprowadzania pomiarów.

Od 1 stycznia 2023 r. właściciele małych firm (zatrudniających do 5 pracowników) i osoby samozatrudnione, które same płacą składki, muszą korzystać z profilu informacyjnego ZUS. Z powodu wieku i braku umiejętności cyfrowych osoba 60+ skarży się RPO na obowiązek składania miesięcznej deklaracji rozliczeniowej wyłącznie drogą elektroniczną. W ocenie RPO, w takich sytuacjach powinien być dopuszczony dotychczasowy sposób rozliczania z ZUS.

Przepisy prawa pracy zobowiązują pracodawcę do zapewnienia pomieszczenia, które będzie odpowiednie do realizowanych prac i liczby zatrudnionych pracowników. Stanowiska powinny być urządzone stosownie do rodzaju wykonywanych na nich czynności oraz psychofizycznych właściwości pracowników. Do każdego z nich należy też zapewnić bezpieczne i wygodne dojście.

Od 1 stycznia do 28 lutego 2023 roku pracodawcy mają poinformować osoby zatrudnione, które wcześniej złożyły pisemne deklaracje o rezygnacji z dokonywania wpłat do pracowniczych planów kapitałowych, że od 1 kwietnia zaczną przekazywać za nich wpłaty, chyba że pracownicy ci ponownie złożą deklarację o rezygnacji z oszczędzania w PPK.

Pracownicy niemedyczni podmiotów leczniczych, np. zaopatrzenia, referenci, obsługa techniczna, informatycy powinni otrzymać podwyżki, choć tzw. ustawa podwyżkowa nie precyzuje zasad ich przyznawania oraz terminu wypłaty. Związkowcy zaznaczają, że wzrost wynagrodzeń wśród pracowników niemedycznych jest poniżej spodziewanej wartości, wynikającej ze średniej wzrostu płac.

W 2023 roku minimalne wynagrodzenie za pracę wzrośnie dwukrotnie: od 1 stycznia i od 1 lipca. W porównaniu do roku 2022 płaca minimalna wzrośnie łącznie o 590 zł, a stawka godzinowa – o 3,80 zł. Zdaniem prawników, pracodawcy powinni nie tylko przygotować firmowe budżety na tę podwyżkę, ale i dokonać przeglądu siatki płac, by pozostali pracownicy nie czuli się niedocenieni.