24 września weszła w życie nowelizacja ustawy o planowaniu przestrzennym. Eksperci mówią wprost - to będzie rewolucja. Nowe regulacje oznaczają wiele dodatkowej pracy dla jednostek samorządu terytorialnego, a także większe nakłady na dostosowanie się do nowelizacji. Nowe regulacje dotkną każdego, kto planuje budowę.

Sąsiad budującego nielegalnie ma prawo ujawnić jego nieprawidłowe postępowanie, jak i wadliwe działania nadzoru budowlanego. Postawa obywatelska nie może być jednak dla niego źródłem zarobku. Domagać się dla siebie pieniędzy można jedynie, gdy jest się pokrzywdzonym, a urzędnicy rażąco złamali przepisy.

Władztwo planistyczne gminy nie jest absolutne. Samorząd nie może więc nadinterpretowywać w miejscowym planie zapisów studium i pozbawiać inwestora prawa zabudowy działki, ponieważ w okolicy za dużo się buduje i powstają korki. Skoro studium jako funkcję wiodącą przewidziało zabudowę mieszkaniową i usługi, a zieleń tylko jako funkcję uzupełniającą, tak powinno pozostać. Do takich wniosków doszedł wrocławski WSA. To jedno z pierwszych takich orzeczeń.

Od początku 2023 r. nie można już odliczać kosztów amortyzacji mieszkań. To powoduje, że przepada także część wydatków, które dotychczas zwiększały wartość początkową nieruchomości i były odliczane przez amortyzację, np. PCC i opłaty notarialne. Przedsiębiorcy mogą jednak wrzucić w koszty wydatki na bieżący remont w trakcie najmu oraz na wyposażenie lokali.

Gmina, która rozpoczęła procedurę uchwalania strategii według starych przepisów kontynuuje ten proces według tych samych zasad. Natomiast, po 31 grudnia 2025 r. plan nie będzie musiał uwzględniać ustaleń zawartych w strategii (może je pomijać). Z kolei, gdy gmina posiada obowiązującą strategię rozwoju gminy, nie będzie musiała aktualizować dokumentu do czasu, aż okres jego obowiązywania się nie skończy.

Od 31 sierpnia kupujący mieszkanie na rynku wtórnym nie płacą PCC, jeśli nie mają innej nieruchomości mieszkalnej. Według Ministerstwa Finansów, wykluczone jest też posiadanie domu czy mieszkania za granicą. Fiskus może to sprawdzić, dzięki wymianie informacji podatkowych z innym państwami. Jednak w praktyce weryfikacja może być trudna - uważają eksperci. Łatwiej uniknąć podatku może być jednak cudzoziemcom.

Fiskus nie każe dopłacać podatku tym, którzy przy zakupie nieruchomości skorzystali z ulgi na własne cele mieszkaniowe, a następnie wynajęli lokal innym osobom. Według dyrektora KIS przepisy nie określają, kiedy i jak długo podatnik powinien mieszkać w nabytej nieruchomości, żeby nastąpiła realizacja celu mieszkaniowego. Eksperci radzą jednak, by w razie wątpliwości wystąpić o własną interpretację.

Orzeczenia komisji weryfikacyjnej uzasadniono m.in. faktem nabycia roszczeń w drodze umów cywilnoprawnych lub złożenia wniosku dekretowego po terminie. Komisja uchyliła decyzję prezydenta stolicy z listopada 2012 r. i odmówiła stronom ustanowienia na ich rzecz użytkowania wieczystego w odniesieniu do działki przy pl. Defilad w Warszawie, czyli do nieruchomości przy dawnej ul. Wielkiej 2 i Chmielnej 50.

Byłym partnerom trudno jest uniknąć zapłaty danin. Ten, kto przejmuje wspólne mieszkanie i spłatę kredytu, podlega podatkowi od spadków i darowizn. Od drugiej osoby, która zrzekła się swojej połowy mieszkania i uwolniła od spłaty hipoteki, fiskus żąda PIT. Eksperci ostrzegają, że rozliczenia po rozpadzie związków zarówno nieformalnych, jak też małżeństw, są pełne pułapek.

Koszty zarządu nieruchomością wspólną obciążają jej współwłaścicieli. Mogą być one rozliczane na różnych zasadach, w stawkach uzależnionych chociażby od kategorii lokali. Przy czym zawsze, do 10 dnia każdego miesiąca, trzeba zapłacić zaliczkę na pokrycie tych kosztów. Jest to jeden z podstawowych obowiązków właściciela lokalu.

Ograniczenie zbędnych formalności co do inwestycji, które nie mają znaczącego wpływu na otoczenie - to główny cel nowelizacji rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, która wejdzie w życie 13 września br. Korzystne zmiany mają dotyczyć przede wszystkim mniejszych parkingów i garaży, a także instalacji fotowoltaicznych.

31 sierpnia wchodzą w życie zmiany w podatku od czynności cywilnoprawnych, które będą korzystne dla osób kupujących pierwsze mieszkanie na rynku wtórnym. Dzięki zwolnieniu z PCC zaoszczędzą od kilku do nawet kilkunastu tysięcy złotych podatku. Ta sama ustawa wprowadza też jednak od 1 stycznia 2024 r. zmiany, które uderzą w inwestorów - dodatkowy podatek od zakupu szóstego i kolejnego mieszkania.

W czwartek, 31 sierpnia, ruszył drugi etap reformy uwłaszczeniowej. Przez rok przedsiębiorcy będą mogli składać wnioski o przekształcenie we własność prawa użytkowania wieczystego do gruntów komercyjnych. Masowych uwłaszczeń jednak nie będzie. Wielu firmom to się zwyczajnie nie opłaca. Termin na składanie wniosków jest też zbyt krótki. W ustawie nie zabrakło również niedomówień, co dodatkowo może zniechęcić do uwłaszczenia. 

Obrót prywatną ziemią rolną oraz zasiedzenie nieruchomości będą odrobinę łatwiejsze. Trudności czekają natomiast fundacje rodzinne. Nie będą już mogły korzystać z ułatwień w obrocie ziemią rolną. 28 sierpnia prezydent podpisał zmiany do pakietu nowelizacji ustaw rolnych.

Prywatne wyszukiwarki ksiąg wieczystych zarejestrowane na Seszelach i innych równie egzotycznych wyspach, to w Polsce dochodowy biznes. Ich właściciele zarabiają krocie dzięki stworzeniu możliwości przeglądania ksiąg po adresie. Prawnicy nie mają wątpliwości, że naruszają prawo, ale jednocześnie korzystają z ich usług, bo im to ułatwia pracę. Ich zdaniem nie byłoby problemu, gdyby przeglądarka ksiąg wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości pozwalała wszystkim wyszukiwać księgi po adresie.

W nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pojawiła się wrzutka. W trakcie prac legislacyjnych dodano nowy rodzaj aktu planowania przestrzennego, który budzi olbrzymie obawy i zastrzeżenia. Chodzi mianowicie o możliwość wydania przez wojewodę planu miejscowego dla inwestycji o szczególnym znaczeniu dla ochrony podstawowych interesów bezpieczeństwa państwa lub gospodarki narodowej - piszą Konrad Młynkiewicz oraz Agnieszka Jędrzejewska z Kancelarii MJW Legal.

Prywatni właściciele, a także wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe, powinny dokładnie sprawdzać przed wywieszeniem na fasadach i ścianach budynków tablic reklamowych, jakie są granice ich działek ewidencyjnych. Przez przypadek mogą one zajmować pas drogowy, za co grozi kara pieniężna. Przekonała się o tym spółka ze stolicy. Po długiej batalii w sądzie udało się jej jednak uniknąć kary, ale tylko dlatego, że zdaniem sądu wyliczenia urzędników były nieprawidłowe.

Mniej za prąd dostarczany do części wspólnych nieruchomości zapłacą również wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe, które mają zawarte umowy z gwarancją stałej ceny. Sejm uchwalił wrzutkę w tej sprawie. Ceny energii elektrycznej zostaną zamrożone z mocą wsteczną od 1 stycznia 2023 r.

Związek Polskich Pracodawców Handlu i Usług postuluje, aby jednoznacznie określić, co można zaliczać, a czego nie – do kosztów wspólnych w galeriach handlowych. Dziś na najemców są przenoszone m.in. koszty zarobków i szkoleń personelu zarządcy, podatków od nieruchomości należnych od wynajmującego, kar administracyjnych na niego nałożonych.To sprawia, że właściciele galerii handlowych obarczają najemców wszystkimi swoimi ryzykami biznesowymi.

Osoba, która odziedziczyła udział w domu lub mieszkaniu, będzie mogła ubiegać się o kredyt 2 proc., co dziś jest niemożliwe. Kredytobiorca nie będzie mógł posiadać również innego kredytu hipotecznego. Takie zmiany w zasadach udzielania preferencyjnego kredytu mieszkaniowego planuje wprowadzić parlament. W ubiegłym tygodniu uchwalił je Sejm.