Ministerstwo Rozwoju i Technologii wraca do pomysłu stworzenia nowego programu kredytowego. "Pierwsze klucze" żyją jednak na razie tylko dzięki wypowiedziom ministra Krzysztofa Paszyka. Żadnych konkretów jeszcze nie ma. Ale już teraz widać, że za pieniądze z programu będzie można kupić w Warszawie czy Krakowie mieszkanie jedynie do kapitalnego remontu. Wprawdzie gminy będą mogły zwiększać limity cenowe lokali objętych programem, ale nie wiadomo, jak mają to robić.

Rząd przyjął projekt ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (numer UD198) przygotowany przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT). Zakłada on, że samorządy zyskają więcej czasu na przygotowanie ogólnych planów zagospodarowania przestrzennego. Do końca stycznia br. prace nad nimi rozpoczęło ok. 75 proc. gmin.

Projekt ustawy przygotowującej grunt pod Tarczę Wschód nie zabezpiecza należycie mieszkańców pogranicza na wypadek eksmisji i wywłaszczenia. W czasie uzgodnień międzyresortowych do zaproponowanych przez Ministerstwo Obrony Narodowej rozwiązań krytycznie do kwestii ingerujących w prawo własności odniosły się inne resorty i wojewodowie.

To już pewne, nie będzie rządowego programu "Mieszkanie na start". Ministerstwo rozwoju pracuje nad innym programem o nazwie "Pierwsze klucze". Będzie on dotyczyć mieszkań i domów z rynku wtórnego, oddanych do użytku co najmniej pięć lat wcześniej, dotychczasowy właściciel musi je z kolei posiadać od co najmniej trzech lat. Wprowadzony zostanie też limit ceny metra kwadratowego.

Od 3 do 17 marca będzie można składać wnioski o dofinansowanie projektów mieszkaniowych w ramach drugiego naboru konkursu „Społeczne Agencje Najmu”. Konkurs skierowany jest do gmin, określonych związków międzygminnych i samych Społecznych Agencji Najmu. Budżet programu to 65 mln zł.

Choć pierwsze zintegrowane plany inwestycyjne zostały już przyjęte, a kolejne czekają na decyzje rad gmin, to droga do uzyskania w ten sposób zgody na zlokalizowanie inwestycji jest niestety mocno wyboista. Wymaga dużego zaangażowania inwestora, dialogu z samorządem oraz rozeznania się w nie całkiem jasnych przepisach i sporych wydatkach.

Po wejściu w życie planów ogólnych warunki zabudowy będzie można wydawać tylko na obszarach uzupełnienia zabudowy (OUZ), które gmina może, ale nie musi wyznaczać. Tysiące właścicieli nieruchomości znajdzie się więc "za burtą". Zdaniem części prawników tak drastyczne ograniczenie prawa własności bez prawa do odszkodowania może naruszać Konstytucję. Nikt nie ma też wątpliwości, że zasady ustalania OUZ są kulawe i trzeba je zmienić.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi odstępuje od uwagi dotyczącej zmiany odległości lokalizowania turbin wiatrowych od zabudowań – zadeklarował szef resortu Czesław Siekierski. Stanowisko dotyczy projektu nowelizacji tzw. ustawy odległościowej, który zmniejsza dopuszczalną odległość wiatraków od domu - z 700 m do 500 m.

Trudniej będzie się odwołać od pozwolenia na budowę niechcianej inwestycji w sąsiedztwie. Ministerstwo Rozwoju i Technologii chce zmienić przepisy. W odwołaniu obowiązkowo trzeba będzie precyzyjnie wskazać, co budzi sprzeciw, z jakich powodów oraz przedstawić dowody. Dziś wystarczy samo krótkie zakwestionowanie decyzji („nie, bo nie”), by sprawa trafiła do sądu, niezależnie od tego, czy składający odwołanie ma ku temu uzasadnione podstawy. Zdaniem prawników zmiana ta niczego jednak nie przyśpieszy, co najwyżej utrudni wnoszenie odwołań - "ukróci" zaś zapędy pieniaczy.

W wypadku obliczania powierzchni użytkowej lokalu najwięcej emocji budzą ściany działowe. Konkretnie chodzi o to, czy powierzchnia pod nimi powinna być uwzględniana przy obliczaniu powierzchni użytkowej, czy też nie - piszą Anna Halczuk-Izydorczyk i Michalina Woch z Kancelarii Prawnej Gardocki i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni.

Wraca swobodny obrót prywatnymi gruntami rolnymi, ale tylko w miastach. Znowu będzie można ustanawiać prawo użytkowania wieczystego, a przez najbliższe dwa lata gminy nie będą pobierały opłaty planistycznej. To kilka z wielu rozwiązań zapowiadanego od dawna projektu ustawy, którego celem jest zwiększenie podaży gruntów pod mieszkaniówkę.

Czy nieważność miejscowego planu pociąga za sobą nieważność pozwoleń na budowę wydanych na podstawie tego planu? Czy niczym kostki domina decyzje upadają wraz z planem? Okazuje się, że orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest jednolite. Część sądów dopuszcza możliwość unieważnienia pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy doszło do stwierdzenia nieważności miejscowego planu, na podstawie którego wydano pozwolenie. Inne uważają, że jest to niedopuszczalne.

Ustawodawca w przepisach dotyczących wywłaszczania nieruchomości pod drogi publiczne w różny sposób reguluje zagadnienie obciążenia hipotecznego nieruchomości podlegającej wywłaszczeniu. Raz wprost stosuje on przepis, który wygasza hipotekę na przejmowanej nieruchomości z mocy prawa, innym razem taki skutek należy wywieść z interpretacji zapisów ustaw i orzecznictwa.

W obowiązujących od początku 2025 r. nowych przepisach o podatku od nieruchomości nie zachowano – wbrew zapowiedziom – podatkowego status quo ani nie zerwano z odwołaniem do prawa budowlanego. Nowe definicje budowli i budynku nie są na tyle precyzyjne, by wyeliminować ryzyko sporów. Co w praktyce będzie sprawiać podatnikom i organom podatkowym największe problemy - o tym dyskutowali uczestnicy debaty Prawo.pl.

Kiedyś można było przyjąć, że od daty zakupu nieruchomości do daty rozpoczęcia inwestycji mija od półtora roku do dwóch lat. Dzisiaj spokojnie trzeba zakładać dwa - trzy lata. Jest to bardzo uciążliwy proces, który niewątpliwie wpływa na wzrost kosztów realizacji inwestycji. A im wyższe koszty, tym wyższe ceny mieszkań. Te formalizmy wynikają nie tylko z biurokracji, ale też ze złego prawa, które wprowadza niepotrzebne utrudnienia - mówi mec. Rafał Dębowski.

W lex deweloper znajduje się wskaźnik parkingowy, który blokuje budowę mieszkań. Chodzi o wymóg minimalnej liczby stanowisk postojowych. Wskaźnik jest z sufitu i trudny do zastosowania w praktyce. Jego wejście w życie 12 maja 2023 roku skutecznie ograniczyło wydawanie przez gminy nowych uchwał lokalizacyjnych. Kilkukrotnie podejmowano już próbę usunięcia wskaźnika z przepisów, ale - póki co - nic z tego nie wyszło.

Trwa wyścig z czasem. Do końca tego roku gminy muszą mieć gotowe plany ogólne. Jeżeli tego nie zrobią, w wielu miejscach nie będzie można budować. Dojdzie więc do paraliżu inwestycyjnego, co może zachwiać gospodarką. Nikt nie ma wątpliwości, że rząd da gminom dodatkowe pół roku. Bój teraz toczy się o to, by przepisy w tej sprawie weszły w życie jak najszybciej. Zmiana prawa na jesieni będzie miała charakter już tylko czysto propagandowy. Samorządom nic to nie da i nie uratuje inwestycji.

Minister rozwoju zapewnia, że jego resort pracuje nad nowym programem kredytowym, nawiązującym do programu Mieszkanie dla Młodych, obowiązującego w latach 2014-2018. Będą m.in. limity cen mieszkań, które wolno będzie kupić na preferencyjnych zasadach. Wciąż jednak brakuje konkretów w postaci projektu ustawy. Poza tym MdM nie był programem idealnym, faworyzował zamożne osoby, a limity cen były nieżyciowe. Wzorowanie się na nim może być więc mocno ryzykowne.

Wojewoda mazowiecki Mariusz Frankowski wydał decyzję lokalizacyjną dla Centralnego Portu Komunikacyjnego. Decyzja obejmuje komponent lotniskowy, drogowy i kolejowy i dotyczy terenów w trzech gminach: Baranów, Teresin i Wiskitki. Uzyskanie decyzji lokalizacyjnej otwiera spółce CPK ma otwartą drogę do składania wniosków o pozwolenia na budowę.

Inwestycje w Warszawie oraz w innych miastach nie zostaną sparaliżowane. Prezydent podpisał 8 stycznia nowelizację prawa lotniczego, który zezwala na wydawanie warunków zabudowy dla terenów objętych planem generalnym m.in. lotniska Okęcie, którym objęta jest znaczna część stolicy. Skala problemu jest więc duża.