Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w dokumencie pokontrolnym zażądało od Akademii Kopernikańskiej zwrotu 7,6 mln zł, wskazując na naruszenie przepisów przy wykorzystaniu tych środków. Przedstawiciele Akademii przekonują, że kontrola ma charakter polityczny, podkreślając jednocześnie, że wszystkie zakwestionowane obecnie wydatki były bieżąco zatwierdzane przez pracowników ówczesnego resortu.

Młodzi badacze napotykają poważne bariery w budowaniu swojego naukowego dorobku. Potrzebne są nie tylko zmiany związane z funkcjonowaniem ministerialnej listy czasopism i wydawnictw punktowanych - zwracają uwagę posłowie. Resort nauki wskazuje, że nie będzie reformował całego systemu, zmiany w wykazie czasopism będą drobne, natomiast można spodziewać się większej efektywności finansowania publikacji w otwartym dostępie.

Startuje pięcioletni okres na dokształcanie zawodowe pielęgniarek i położnych. Samorząd zrezygnował z kar za brak zebrania odpowiedniej liczby punktów, za to wprowadza dokładną elektroniczną weryfikację konferencji, szkoleń, kursów i studiów podyplomowych, jak i samych szkolących się. Premiuje też mocno działaczki i aktywistki samorządowe.

Liczba wydziałów, na których wykładane jest prawo lub kierunki okołoprawnicze rosła w ostatnich latach jak grzyby po deszczu. Jednocześnie brak minimów kadrowych i standaryzacji kształcenia mogą sprawiać, że absolwent niekoniecznie wychodzi z murów uczelni z kompleksową i jakościową wiedzą. Dlatego od czasu do czasu wracają pomysły stworzenia centralnego egzaminu, który zdawaliby wszyscy absolwenci prawa.

Ogólnopolski Związek Zawodowy Lekarzy apeluje do resortu zdrowia, aby nie skracać staży podyplomowych. Lekarze przestrzegają przez obniżaniem jakości kształcenia i większym ryzykiem błędów medycznych. – Obecny poziom praktycznego kształcenia na niektórych uczelniach medycznych nie pozwala na bezpieczną rezygnację lub skrócenie stażu – zaznaczają związkowcy.

Pakiet antydyskryminacyjny zaprezentowany w piątek przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zakłada m.in. zapewnienie minimum 30-procentowego udziału każdej z płci we władzach uczelni i instytutów oraz wprowadzenie feminatywów do wszystkich oficjalnych dokumentów.

Uczelnie lepiej będą wspierać doktorantów w trudnej sytuacji życiowej, ale bez angażowania środków państwowych. Zapomogi mają być finansowane przez same uczelnie, a równolegle procedowane są zmiany dotyczące wysokości stypendium doktoranckiego, powiązanego z wynagrodzeniem profesora. Tu wzrost nie będzie duży, bo sama kwota bazowa, od której zależy kwota stypendium, wzrośnie jedynie o ok. 3 procent.

Przyznanie stypendium rektora oraz odmowa jego przyznania następuje w drodze decyzji administracyjnej. Po wyczerpaniu drogi wewnątrz uczelni, od decyzji rektora utrzymującej w mocy lub uchylającej niezgodną z przepisami prawa decyzję komisji stypendialnej (lub odwoławczej komisji stypendialnej) przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Cała ścieżka postępowania po przyznaniu stypendium została opisana w jednym z ostatnich orzeczeń NSA.

Rektor, który otrzyma zawiadomienie o przewinieniu dyscyplinarnym, musi podjąć określone działanie. Przepis nie określa jednak terminu, w jakim ma to zrobić. Zdaniem naszej Czytelniczki jest to furtka do pomijania zgłoszeń i niepodejmowania żadnych działań przez władze uczelni. Stąd postulat zmiany ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce zgłoszony w ramach akcji "Poprawmy prawo".

Od 1 stycznia 2026 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4806 zł, co stanowi wzrost o 3 proc. w stosunku do roku 2025. W związku z tym resort nauki podwyższy zasadnicze wynagrodzenie profesora - wzrośnie ono o 280 zł, co wpłynie na wysokość innych pensji w nauce oraz stypendium doktoranckiego, które są uzależnione od tej stawki.

Z przepisów ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wynika zamknięty katalog przypadków, które mogą wiązać się z wydaniem przez organy uczelni decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów. O ile w niektórych sytuacjach decyzja wydawana jest obowiązkowo, o tyle w innych przypadkach zależy od uznania organu.

Ministerstwo Nauki poinformowało, że w ciągu pierwszych trzech miesięcy 2026 roku powołany zostanie nowy zespół ds. równości, który przejmie zadania dwóch dotychczas działających gremiów ministerialnych, w tym Rady ds. kobiet w szkolnictwie wyższym i nauce. Zespół ds. kobiet pod kierunkiem prof. Anny Pacześniak zajmował się m.in. kwestią wdrożeń planów równości na uczelniach i dobrymi praktykami.

Jeżeli nieruchomość należąca do uczelni publicznej pozostawała w dacie wejścia w życie nowej ustawy o szkolnictwie wyższym w jej użytkowaniu wieczystym, to nie przechodzi na własność Skarbu Państwa - orzekła Izba Cywilna Sądu Najwyższego. Wskazała przy tym na brak przepisów przejściowych i nabycie z mocy ustawy.

Skreślić z listy studentów może rektor - organ uprawniony do wydania decyzji w tym przedmiocie zgodnie z ustawodawczym domniemaniem kompetencji. Jednakże on sam może również upoważniać innych przedstawicieli do działania w jego imieniu. W jednej z ostatnich spraw studenckich rozpatrywanych przez NSA decyzja o skreśleniu z listy studentów została wydana przez prodziekana ds. kształcenia, który nie działał w ramach kompetencji własnych, ale po udzieleniu pełnomocnictwa przez rektora.

W codziennej praktyce uczelnianej profesor czy doktor habilitowany rzadko traktuje młodszego kolegę jak partnera w poszukiwaniu prawdy. Znacznie częściej widzi w nim podwładnego, którego można ofuknąć, zignorować albo publicznie ośmieszyć - wskazuje prof. Grzegorz Krawiec z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Wskazuje, że hierarchia stopni i tytułów coraz częściej służy nie do porządkowania pracy, tylko do upokarzania tych, którzy znajdują się niżej: magistrów, doktorów, asystentów, adiunktów, a zwłaszcza pracowników administracji.

Naszą misją jest uwolnienie dyskursu antydyskryminacyjnego od wpływów ideologicznych, religijnych czy politycznych. Chcemy przekonać tzw. elity polityczne w kraju do ideologicznie, religijnie i politycznie neutralnego podejścia do zakazu dyskryminacji - mówi prof. Andrzej Wróbel, redaktor naczelny nowego czasopisma "Przegląd Prawa Antydyskryminacyjnego".

W Polskiej Akademii Nauk powstanie Zgromadzenie Dyrektorów Instytutów Naukowych, prezes zyska większą samodzielność, a wynagrodzenia dyrektorów instytutów zostaną wyłączone z ograniczeń tzw. ustawy kominowej. Tak zakłada projekt opublikowany w poniedziałek noweli ustawy o PAN. Jego konsultacje potrwają do końca br. zaś reforma miałaby wejść w życie 1 lipca 2026 r.

Instytut Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk zaprezentował nową platformę „Global Legal Information” (gli.inp.pan.pl), która ma ułatwić dostęp do specjalistycznych informacji prawnych – w tym aktów prawnych, orzecznictwa i publikacji naukowych. Wyszukiwarka działa w pięciu językach: polskim, angielskim, niemieckim, francuskim i hiszpańskim.

Rada Doskonałości Naukowej nie złamała prawa, odmawiając wystąpienia z wnioskiem do prezydenta o nadanie tytułu profesora dr hab. Małgorzacie Manowskiej i dlatego sąd oddalił skargę Pierwszej Prezes Sądu Najwyższego - orzekł 27 listopada Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Uzasadnienie orzeczenia powinno zostać opublikowane w na stronach sądu w ciągu miesiąca. Posiedzenie było niejawne i odbywało się w trybie przyspieszonym.

W najnowszym zestawieniu Highly Cited Researchers 2025 zabrakło przedstawicieli polskich instytucji naukowych. W rankingu dominują uczeni z USA, Chin i Wielkiej Brytanii, ale znalazło się w nim także miejsce dla badaczy z dużo mniejszych państw – m.in. Islandii, Luksemburga, Estonii czy Kataru. Łącznie w rankingu uwzględniono 6868 osób, reprezentujących 1300 instytucji naukowych z 60 krajów. Najwięcej wyróżnień trafiło do naukowców ze Stanów Zjednoczonych (2670), Chin (1406) i Wlk. Brytanii (570).