457 wniosków samorządów na kwotę ok. 2 mld złotych z Programu Inwestycji Strategicznych czeka w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, nawet od ponad dwóch miesięcy. To zarówno wnioski o zmianę zakresu inwestycji, jak i „odmrożenie” promes wstępnych. Komisja, która powinna je rozpatrzyć, padła ofiarą czystek w KPRM. W efekcie utknęły m.in. inwestycje drogowe.

W związku z wynikami przeprowadzonej kontroli, Najwyższa Izba Kontroli przygotowała zawiadomienie do Prokuratury w sprawie byłej minister rodziny i polityki społecznej, byłego wiceministra w tym resorcie oraz byłej dyrektor Departamentu Polityki Senioralnej. Podejrzenie popełnienia przestępstwa dotyczy programu „Aktywni+” realizowanego przez ministerstwo w 2023 r.

Treść postanowienia prokuratora o umorzeniu postępowania przeciwko wójtowi jest informacją publiczną. Chodzi jednak wyłącznie o ten konkretny dokument i to w sprawie, w której wójtowi zarzucono nadużycie uprawnień związanych z pełnioną funkcją. Do takiego wniosku doszedł niedawno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku.

Objęcie części gatunków ptaków zakazem polowań, ograniczenie polowań zbiorowych w niektórych okresach i stosowania noktowizji podczas łowów - to niektóre z propozycji zmian dla myśliwych, zapowiadanych przez wiceministra klimatu i środowiska, Mikołaja Dorożałę. Myśliwi podchodzą do tych propozycji niechętnie, w przeciwieństwie do organizacji przyrodniczych.

Z najnowszego raportu Najwyższej Izby Kontroli wynika, że proces usamodzielnienia osób opuszczających pieczę zastępczą zaczyna się zbyt późno. Wsparcie jest natomiast niewystarczające. Najniższa skuteczność pomocy dotyczy mieszkań. W skrajnych przypadkach gminy i powiaty proponowały opuszczającym pieczę zastępczą nawet pobyt w noclegowni lub schronisku dla bezdomnych. Izba rekomenduje zmianę przepisów i złożyła w tej sprawie dwa wnioski w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Czy gmina może sprzedać węgiel poniżej kosztów zakupu? RIO w Kielcach odpowiada burmistrzowi jednej z gmin, że regionalne izby obrachunkowe nie mają kompetencji, by odpowiedzieć na to pytanie. Izba wskazuje jednak kierunek interpretacyjny Ministerstwa Aktywów Państwowych zaaprobowany przez Krajową Radę Regionalnych Izb Obrachunkowych.

Samorząd terytorialny w Polsce został poważnie osłabiony. Jego wzmocnienie wymaga reform nie tyle w nim samym, co w administracji rządowej, która zamiast odbierać samorządom kolejne kompetencje, powinna się skoncentrować na strategicznych problemach państwa – mówi prof. Irena Lipowicz z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, redaktor „Systemu Prawa Samorządu Terytorialnego”.

Nieodpłatne korzystanie z pomieszczeń jednostki samorządu terytorialnego i podmiotów przez nie prowadzonych na spotkanie wyborcze i ekspozycję materiałów wyborczych jest możliwe i nie narusza zasad finansowania kampanii wyborczej, o ile spełnione są określone warunki.

Z jednej strony doświadczenie samorządowe, z drugiej - często betonowanie lokalnych układów w gminach. Zgodnie z obowiązującym prawem wyborczym dla wielu wójtów, burmistrzów i prezydentów miast, wygrana w wyborach będzie ostatnią kadencją u steru rządów. Organizacje samorządowe domagają się zniesienia dwukadencyjności, ale wśród samych samorządowców nie brak głosów, że dwie kadencje wystarczą, aby się wykazać.

Tylko do 29 lutego 2024 r. można ubiega się o zwrot podatku VAT za gaz dostarczony w 2023 r. do ogrzewania domu w dowolnym terminie po otrzymaniu faktury VAT. Od 1 marca, wniosek może obejmować jedynie fakturę VAT otrzymaną w terminie do 30 dni poprzedzających złożenie wniosku. W tym roku, refundacją podatku VAT są objęte paliwa gazowe dostarczone w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2024 r.

Decyzje Rady Ministrów o utworzeniu gmin czy zmianie ich granic są źródłem konfliktów między samorządami i mieszkańcami. Często są uzależnione nie od przesłanek merytorycznych, ale woli politycznej. Realizowane za pomocą rozporządzenia, bez jakiejkolwiek kontroli sądowej. Apele o modyfikację procedury tworzenia i zmiany granic gmin są ponawiane od wielu lat przez zrzeszenia jednostek samorządu terytorialnego.

Samorządowcy i eksperci krytykują poselskie propozycje dotyczące ujawniania w oświadczeniach majątkowych majątku odrębnego małżonków przedstawicieli władz państwowych i samorządowych. Twierdzą, że zaproponowane przepisy są niezgodne z prawem, w praktyce mogą być niewykonalne, a na pewno nie zwiększą transparentności w życiu publicznym.

Przyznanie usług opiekuńczych osobie, która przebywa w domu pomocy społecznej jest niecelowe. Jednak, gdy podopieczny zgłasza chęć opuszczenia placówki i powrót do domu, w pierwszej kolejności należy ustalić, czy jego pobyt w instytucji jest konieczny ze względu na stan jego zdrowia. Potwierdził to niedawno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

Nie wszyscy obywatele są w stanie wykonać ustawowy obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Jeśli tego nie uczynią, gmina może to wykonać sama i obciążyć właściciela nieruchomości kosztami. RPO prosi ministra infrastruktury o rozważenie zasadności przygotowania przepisów gwarantujących pomoc finansową państwa dla obywateli, których nie stać na opłacenie kosztów budowy przyłącza.

W Sejmie powstała podkomisja, która zajmie się przepisami związanymi z wyborem samorządowców do parlamentu. Wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast, wybrani do parlamentu, będą mogli pełnić dotychczasowe obowiązki do czasu złożenia ślubowania, a nie jak do tej pory - odebrania zaświadczenia o wyborze. Do czasu wyznaczenia przez premiera komisarza, funkcję organu wykonawczego pełnić ma zastępca wójta, burmistrza, prezydenta lub sekretarz.

Od 1 lutego jednostki samorządu terytorialnego mogą wnioskować do Banku Gospodarstwa Krajowego o dofinansowanie budowy energooszczędnych mieszkań dla osób o niskich i średnich dochodach. Środki pochodzą z Krajowego Planu Odbudowy, a łączna pula przekracza pół miliarda zł. Przedsięwzięcie musi zostać zrealizowane do 31 sierpnia 2026 r.

Do gminy wciąż nie dotarły obiecane przez poprzedni rząd pieniądze z programów profrekwencyjnych - m.in. dla klubów sportowych, kół gospodyń wiejskich czy działania obywatelskie. Do wygranej „Bitwy o remizy” niektóre muszą dołożyć... połowę pieniędzy z własnych budżetów. Te przedwyborcze obietnice były składane bez podstaw prawnych i zabezpieczenia środków na ten cel - wskazują samorządowcy.

„Wystarczy” skorzystać z dobrodziejstwa kontroli zarządczej, by zminimalizować ryzyka i poprawić skuteczność realizacji działań i osiągania celów – mówi Patrycja Szulin, praktyk kontroli zarządczej oraz systemu zarządzania jakością, audytor w samorządzie, audytor wewnętrzny CGAP, komentując zalecenia pokontrolne NIK dotyczące działań gmin, mające na celu zwiększanie dochodów własnych.

7,83 mld złotych wynosi budżet programu dotyczącego wsparcia projektów rozwoju transportu miejskiego w ramach programu FEnIKS. Maksymalny, dopuszczalny poziom dofinansowania ze środków UE to 85 procent. Wnioski można składać do 28 czerwca br. do Centrum Unijnych Projektów Transportowych.

Wydobywanie kopalin bez koncesji jest powszechne, występuje na obszarze całej Polski, a dotyczy głównie piasków i żwirów. NIK negatywnie oceniła wykrywanie i przeciwdziałanie nielegalnej eksploatacji kopalin przez organy administracji geologicznej i nadzoru górniczego, ale też nadzór samorządów nad podmiotami wydobywającymi takie surowce.