Ustawa separacyjna, czyli rozdzielenie urzędu ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego to pierwszy krok do uniezależnienia prokuratury od władzy wykonawczej. Kolejnym istotnym jest autonomia budżetowa prokuratury planowana od 2027 roku. Za tym muszą jednak pójść zmiany wewnątrz prokuratury - w tym kwestie kadrowe, kadencyjność, nieusuwalność z funkcji, konkursy - wskazywali uczestnicy konferencji "Przywracanie praworządności w polskiej prokuraturze".

Ministerstwo Sprawiedliwości widzi w cyfryzacji szanse na usprawnienie i przyspieszenie pracy sądów, ale też odciążenie ich od ton akt wytwarzanych w prowadzonych postępowaniach. Chce przeprowadzać ją etapowo tak, by sprawdzić czy wprowadzone rozwiązania działają i czy wymagają ewentualnych poprawek. W pierwszej kolejności, poza sprawami frankowymi, cyfryzacja ma objąć m.in. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Testowany jest już też digitalny asystent sędziego.

Bogdan Święczkowski, prezes Trybunału Konstytucyjnego, wystąpił do Przemysława Radzika, zastępcy rzecznika dyscyplinarnego sądów powszechnych o przeprowadzenie kwerendy orzecznictwa sądów powszechnych. Chodzi o sprawdzenie, którzy sędziowie odmawiali uznania wyroków TK za ostateczne i powszechnie obowiązujące lub kwestionowali status sędziów TK.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce by już w kwietniu br. ruszył pilotaż w zakresie wnoszenia pism - konkretnie środków odwoławczych, poprzez portal informacyjny sądów. Na razie zaangażowane będą w niego niektóre kancelarie i prokuratury. Kiedy docelowo taka funkcjonalność zostanie uruchomiana? Ma być wiadomo w połowie roku. Wcześniej potrzebne są jednak zmiany w procedurze karnej i cywilnej. Pierwszy projekt jest już opiniowany, drugi wewnętrznie konsultowany.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje tysiące decyzji na nieistniejące podmioty. Sprawy trafiają do sądów powszechnych, a te mogą jedynie zmienić zaskarżoną decyzję i orzec co do istoty sprawy. Nie mogą natomiast jej uchylić i przekazać do ponownego rozpoznania, jeśli decyzja dotyczy płatnika składek. Zdaniem prawników konieczna jest zmiana prawa, by uniemożliwić ZUS ignorowanie procedur administracyjnych.

Jeżeli po 2017 roku sędziów powoływano na podstawie ustawy, która była niezgodna z Konstytucją, zasada nadrzędności Konstytucji wymaga i umożliwia uregulowanie ich statusu także w drodze ustawy. Należy jednak zadbać o to, aby nie zrelatywizować hierarchii źródeł prawa. W Polsce sąd musi być ustanowiony zgodnie z Konstytucją - twierdzi prof. Piotr Tuleja, sędzia Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku oraz kierownik Katedry Prawa Konstytucyjnego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Sejm zajmie się petycją w sprawie zmiany art. 136 Regulaminu Sejmu dotyczącego ustanawiania obrońcy spośród posłów. Chodzi o to, by w postępowaniach dyscyplinarnych i immunitetowych posłowie mogli też sięgać po pomoc obrońców spośród adwokatów lub radców prawnych. Petycje do Sejmu skierował adwokat Robert Pogorzelski, który wskazuje, że brak takiej możliwości jest wątpliwy w związku z art. 42 ust. 2 Konstytucji.

Ministerstwo Sprawiedliwości ma przedstawić na wtorkowym spotkaniu z przedstawicielami pracowników sądów założenia do ich ustawy. Oczekiwania w tym zakresie są duże. Związki zawodowe postulują m.in. nowy model wynagradzania pracowników, uzależniony np. od przeciętnego wynagrodzenia, ale też jednakową dla wszystkich sądów i przemyślaną ścieżkę awansu, której ukoronowaniem mogłoby być przejście do korpusu urzędników mianowanych. Wskazują też na potrzebę wprowadzenia urlopu regeneracyjnego i rozwiązania problemów z etatami po osobach odchodzących na emeryturę.

Asystenci prokuratorów uzyskali obietnicę, że i w ich przypadku najniższe wynagrodzenie po podwyżkach wyniesie 6500 zł brutto, czyli teoretycznie tyle co w przypadku asystentów sędziów. Ci ostatni jednak mają dostać jeszcze więcej - bo do dyrektorów sądów miały pójść wytyczne, by ich płace kształtować na poziomie nie niższym niż 7,5 tys. zł brutto. Przedstawiciele Prokuratury Krajowej obiecali "swoim" asystentom, że będą zabiegać by taką podwyżkę dolnych widełek dostali w 2026 r.

Posłowie Lewicy chcą, aby używane przez kuratorów sądowych do celów służbowych auta prywatne były zwolnione z opłat parkingowych. Do pomysłu sceptycznie odnoszą się korporacje samorządowe. Podnoszą, że wprowadzenie takich regulacji może spowodować, że kolejne grupy zawodowe będą domagać się podobnych zwolnień. Istnieje ryzyko, iż takie uprzywilejowanie będzie wykorzystywane także do celów prywatnych.

Asystenci sędziów są w ostatnim czasie ministerialnym oczkiem w głowie. Mają bowiem wspomóc sądy m.in. w czasie rozwiązywania problemu ze statusem sędziów powołanych po 2018 roku. Zapomniani czują się natomiast asystenci prokuratorów. Z niedawnych propozycji Prokuratury Krajowej wynika, że pod względem płac znajdą się zdecydowanie w tyle za kolegami z sądów - różnice mogą sięgnąć 1,5 tys. zł brutto. A to nie najlepiej wróży na przyszłość - asystenci i prokuratorzy podkreślają, że bez zmian szykuje się asystencki exodus.

Nawet na 2028 r. są wyznaczane rozprawy w sprawach dotyczących unieważnienia kredytów we frankach szwajcarskich, a rekordziści czekali dwa lata na wydanie zarządzenia o doręczeniu pozwu. Trudno jest z tym walczyć, więc kredytobiorcy muszą uzbroić się w cierpliwość i liczyć na to, że odsetki po wygranej sprawie osłodzą im długie oczekiwanie na wyrok.

Aż 81 spośród 258 aplikantów nie zdało w tym roku egzaminu sędziowskiego. Część ustna skończyła się 15 marca, już na pisemnej odpadło 47 osób. Teraz ma zostać przygotowane sprawozdanie z jego przebiegu z ewentualnymi uwagami i postulatami legislacyjnymi. MS już pracuje nad zmianami w aplikacji, a sami aplikanci postulują m.in. o możliwość odwołania się od oceny lub zastosowanej na egzaminie punktacji.

Świadek, czyli osoba, która nie jest stroną w sprawie karnej, może ustanowić swojego pełnomocnika, jeżeli wymagają tego jej interesy w toczącym się postępowaniu. Ustawodawca nie zdefiniował jednak pojęcia „interesu w toczącym się postępowaniu” - wymaga to oceny albo prokuratora, albo na etapie sądowym - sędziego. Świadek musi wykazać, że jest to potrzebne - np. wtedy, gdy istnieje prawdopodobieństwo, że jego status zmieni się na podejrzanego, a później oskarżonego.

Młodzi ludzie spędzają obecnie bardzo dużo czasu w sieci. Ich edukacja prawna powinna więc skupiać się na trzech obszarach: bezpieczeństwie w sieci, prywatności w sieci i prawa człowiek, w tum zasad demokracji. Muszą poznawać zarówno zagrożenia jak i konsekwencje swoich działań. Także te karne. Bo niestety nieznajomość prawa szkodzi, nie znając łatwo mogą stać się nie tylko osobami pokrzywdzonymi ale też sprawcami - mówi sędzia Katarzyna Orłowska-Mikołajczak, prezeska Fundacji Edukacji Prawnej "Iustitia".

Postępowanie egzekucyjne może być stresującym doświadczeniem dla dłużnika - szczególnie, gdy zajęta zostaje spora część wynagrodzenia. Warto wówczas znać swoje prawa i obowiązki, warto też odpowiednio reagować. Dobrym pomysłem nie jest natomiast ignorowanie pism od komornika lub unikanie z nim kontaktów. A ukrywanie majątku może skończyć się dodatkowymi konsekwencjami prawnymi.

Jeśli chcemy walczyć z przestępczością, przemocą, to powinniśmy zadbać o odpowiednie narzędzia dla sędziów, którzy mogliby dostosowywać wydawane rozstrzygnięcia do indywidualnych przypadków. Chodzi np. o szersze możliwości kierowania osób tego potrzebujących na terapie, do miejsc, gdzie uzyskają one pomoc, która poprawi ich sytuację i zapobiegnie ponownemu popełnianiu przestępstw. Brakuje edukacji i odpowiedniego wsparcia. Nie zwalczymy przestępczości wprowadzaniem coraz surowszych przepisów - wskazuje sędzia Jolanta Jeżewska z Sądu Rejonowego w Gdyni.

Wszystko jest parkingiem, jeżeli bardzo tego pragniesz - z tego założenia wychodzi spora część kierowców. Mandat wcale nie jest najgorszą rzeczą, jaka może im się za to przytrafić. Bywa, że inni użytkownicy dróg biorą sprawy w swoje ręce i karzą delikwenta np. naklejką z wulgarnym napisem lub spuszczeniem powietrza z opon. Samozwańczy szeryf sam jednak musi liczyć się z problemami z prawem.

Inflacja nie zatrzymuje się, Polacy coraz mocniej odczuwają to na swoich kieszeniach. Koszty utrzymania dzieci też rosną, a to z kolei wiąże się z wnioskami o zmiany w alimentach. Warto przy tym pamiętać, że sąd będzie brał pod uwagę przede wszystkim dobro i potrzeby dziecka, ale też indywidualnie podejdzie do okoliczności sprawy - np. do możliwości zarobkowych rodzica płacącego alimenty. Wkrótce może to być zdecydowanie prostsze, bo trwają prace nad wprowadzeniem tabeli alimentacyjnych.

Podwyżki dla pracowników prokuratury nie mogą dyskryminować tych, którzy mają największe doświadczenie i staż co najmniej pięcioletni - odpowiada prokuratorowi krajowemu Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP. Postuluje 1145 zł brutto na każdego pracownika w tej grupie, chodzi w sumie o 5061 etatów. Związkowcy apelują też o jak najszybsze podpisanie porozumienia i wypłatę podwyżek już w marcu, z wyrównaniem od początku roku.