Ministerstwo Sprawiedliwości, tłumacząc się z zapłacenia blisko 25 tys. zł za badania skóry głowy i cebulek włosów pracowników resortu, ujawniło kwoty, na które opiewały inne umowy cywilnoprawne zawarte przez nie w 2024 r. Wśród nich są m.in. te dotyczące sporządzania opinii w sprawie prokuratora Dariusza Barskiego, jak również w przedmiocie zgody prezydenta na odwołanie zastępców prokuratora generalnego - ich koszt w umowach to ponad 19 tys. zł. Kolejne 17 tys. zł to koszt opinii dotyczących konkursów sędziowskich.

W końcu ukazał się długo wyczekiwany projekt regulacji, zmierzający do przyśpieszenia spraw sądowych, dotyczących kredytów denominowanych i indeksowanych do waluty obcej. Jeśli proponowane zmiany wejdą w życie, jest szansa, że sprawy frankowe nabiorą tempa. Bo teraz główną bolączką kredytobiorców jest przewlekłość postępowania - pisze Agnieszka Sobczyk, radca prawny w K&L Legal.

Projekt tzw. ustawy naprawczej, mającej usunąć największe deformacje wprowadzone do postępowania cywilnego w ostatnich latach, jest już prawie gotowy i może być wkrótce uchwalony – mówi prof. Marek Safjan, przewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego. Ma jednak wątpliwości, czy jest szansa na uchwalenie i podpisane tej ustawy jeszcze w trakcie obecnej kadencji prezydenta.

Rozważając kwestie kategorii spraw, w których mogliby orzekać asesorzy, nie można ograniczać się do sądów rodzinnych. Potrzebna jest całościowa reforma przygotowania do zawodu sędziego, już na etapie studiów wyższych, a potem aplikacji i asesury, przy uwzględnieniu konieczności szkolenia specjalistycznego z innych dziedzin przydatnych do wykonywania tego zawodu. Godne rozważenia pomysły wyłączenia sądownictwa rodzinnego wymagałyby również reformy służby kuratorskiej - pisze sędzia Zbigniew Miczek z Sądu Rejonowego w Tarnowie.

Sędzia Przemysław Feliga z Sądu Apelacyjnego w Warszawie skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie dotyczące wyznaczania składów sędziowskich w tymże sądzie. Konkretnie chodzi o to, czy sądem unijnym jest sąd krajowy, którego skład orzekający został ukształtowany na podstawie pisemnej decyzji organu administracyjnego sądu - przewodniczącego wydziału, wydanej - jak wskazano - z rażącym naruszeniem przepisów prawa krajowego o przydziale spraw oraz wyznaczaniu i zmianie składu sądu oraz zasadą niezmienności składu sądu.

Prof. Michał Romanowski, prawnik, sceptycznie wypowiedział się o projektowanych regulacjach mających usprawnić pracę sądów w sprawach frankowych. - Konstytucja nakazuje chronić konsumentów, ale jednocześnie chroni zasady wolnego rynku i prawa obydwu stron do prowadzenia postępowań sądowych – wskazał. Część ekspertów ocenia jednak propozycje pozytywnie.

Ponowne wydanie tytułu wykonawczego, zamiast utraconego, może nastąpić jedynie na mocy postanowienia sądu po przeprowadzeniu rozprawy. Wniosek w tym przedmiocie okazał się niezasadny. Kluczowe było to, że tytuł wykonawczy wcześniej został wydany innemu podmiotowi - stronie postępowania cywilnego. Następca prawny takiego podmiotu nie mógł uzyskać nowego tytułu wykonawczego - orzekł Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi.

W realiach polskich pisma procesowe – także wnoszone przez zawodowych pełnomocników – często nie są właściwie ustrukturyzowane ani nawet w elementarny sposób uporządkowane. Niekiedy nawet przypominają strumień świadomości. Przepis art. 128[1] k.p.c., który odnosi się do tej problematyki, został jednak zredagowany w sposób niefortunny i wymaga uchylenia - wskazuje prof. Marcin Dziurda z Katedry Postępowania Cywilnego Uniwersytetu Warszawskiego.

Monika Horna-Cieślak RPD, zapowiada poparcie zażalenia pełnomocników na umorzenie śledztwa dotyczącego odpowiedzialności służb pomocowych w sprawie śmierci Kamila M. z Częstochowy. Sprawa chłopca była podstawą zmian w przepisach wprowadzających m.in. standardy ochrony małoletniego. Samo umorzenie ma być też ponownie przeanalizowane przez Prokuraturę Krajową, a wiceministra sprawiedliwości Zuzanna Rudzińska-Bluszcz, zwróciła się do prokuratury o wyjaśnienia.

W 2023 roku do kodeksu postępowania cywilnego wprowadzono art. 128[1], który nakłada na profesjonalnych pełnomocników szereg obowiązków przy redagowaniu pism procesowych, m.in. wnioski dowodowe muszą być w pozwie wyraźnie wyodrębnione. Jak zauważają prawnicy, regulacja, choć miała usprawnić postępowanie, w praktyce wymusza przygotowywanie rozbudowanych pism i dublowanie niektórych treści. Dlatego przepis powinien zostać uchylony, tym bardziej, że sankcje za jego naruszenie są dotkliwe.

Koalicja rządząca chciała rozwiązać problem z Trybunałem Konstytucyjnym, zakręcając w budżecie na 2025 r. kurek z wynagrodzeniami dla sędziów. To z kolei - jak wynika z sygnałów płynących z kancelarii prezydenta - może doprowadzić do braku prezydenckiego podpisu i skierowania ustawy do TK, a wyroki Trybunału nie są publikowane przez rząd. Prawnicy zgodnie twierdzą, że w takiej sytuacji budżet będzie obowiązywać - pytanie jednak w jakiej wersji.

Ministerstwo Sprawiedliwości uznało, że brak jest podstaw do kontynuowania prac nad zmianami legislacyjnymi wprowadzającymi możliwość odroczenia dla ojców na aplikacji adwokackiej lub radcowskiej terminu na przystąpienie do egzaminu, w związku z opieką nad nowo narodzonym dzieckiem. Rzecznik Praw Obywatelskich już za poprzedniego kierownictwa MS podnosił, że obowiązujące przepisy dyskryminują ojców, a macierzyństwo, jak i rodzicielstwo, znajdują się pod ochroną Konstytucji.

Przy prezesie Sądu Apelacyjnego w Krakowie powstała Rada Współpracy Zawodów Prawniczych. Ma być forum konsultacyjnym - cel to diagnozowanie i sygnalizowanie problemów związanych z działaniem wymiaru sprawiedliwości. W skład organu wchodzą przedstawiciele Prokuratury Regionalnej w Krakowie, Okręgowej Izby Radców Prawnych, Krakowskiej Izby Adwokackiej, Izby Komorniczej w Krakowie oraz Izby Notarialnej w Krakowie.

Przyjęty w ubiegłym tygodniu budżet czeka na decyzję prezydenta, który analizuje, czy nie skierować go do Trybunału Konstytucyjnego. Tymczasem do szefów prokuratur napisał prokurator krajowy Dariusz Korneluk, przypominając, że zgodnie z obowiązującymi przepisami podwyższenie wynagrodzeń dla pracowników państwowej sfery budżetowej następuje w ciągu trzech miesięcy po ogłoszeniu ustawy budżetowej, z wyrównaniem od 1 stycznia danego roku. Z tym z kolei nie zgadzają się prokuratorzy, podwyżki - na podstawie swojej ustawy ustrojowej - chcą już teraz.

Rzecznik praw obywatelskich zwraca uwagę, że nowelizacja kodeksu karnego, zakładająca ochronę różnych mniejszości przed przestępstwami motywowanymi nienawiścią, rozszerza zakres kryminalizacji na każde zachowanie, którego kontekst sytuacyjny powiązany jest z przynależnością narodową, etniczną, rasową, polityczną, wyznaniową, bezwyznaniowością, niepełnosprawnością, wiekiem, płcią lub orientacją seksualną. Zaznacza, że choć krok jest dobry, to potrzeba starannego wyważenie opisu zachowań przestępczych oraz dóbr prawnie chronionych.

Rzecznik małych i średnich przedsiębiorców apeluje do premiera i ministra sprawiedliwości w sprawie planowanej likwidacji instytucji skargi nadzwyczajnej. Jej zdaniem instytucja skargi nadzwyczajnej pozwala naprawić wiele krzywd wyrządzonych polskim przedsiębiorcom przez błędne decyzje sądowe. Likwidacja skargi oznaczałaby pozbawienie przedsiębiorców ostatniej deski ratunku, w sytuacjach gdy w obrocie prawnym funkcjonują wyroki naruszające fundamentalne zasady sprawiedliwości społecznej.

Do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zostały skierowane kolejne pytania dotyczące sankcji kredytu darmowego (SKD). Tym razem pytającym był Sąd Rejonowy w Białymstoku. Na wcześniejsze pytania innych polskich sądów Trybunał jeszcze nie udzielił odpowiedzi. Wątpliwości dotyczą m.in. kwestii, jak szczegółowo pożyczkodawca powinien określić w umowie procedurę przedterminowej spłaty pożyczki.

Pat związany m.in. z KRS ukształtowaną po 2018 r. powoduje problemy kadrowe w sądach i obciążenie sędziów olbrzymią liczbą spraw i czynności, nie tylko orzeczniczych. Zmiany ustrojowe są niezbędne do przywrócenia ładu konstytucyjnego, ale niezależnie od tego konieczne są rozwiązania organizacyjne usprawniające pracę sądów - choćby zwiększenie liczby asystentów czy ograniczenie kognicji sądów - mówi Marta Kożuchowska-Warywoda, dyrektor Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych Ministerstwa Sprawiedliwości.

Kampania prezydencka dopiero się zaczyna, a konstytucjonaliści już alarmują, że jej finałem mogą być kolejne wybory prezydenckie. Większość z nich uważa, że do zaprzysiężenia prezydenta potrzebna jest uchwała o ważności wyborów, która zgodnie z ustawą o Sądzie Najwyższym, leży w kompetencji Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Tej samej, która według m.in. strony rządowej, ale też zgodnie z uchwałą trzech połączonych Izb SN - sądem nie jest.

Nie żyje Mariusz Trynkiewicz, z powodu którego wprowadzono przepisy powołujące Krajowy Ośrodek Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym w Gostyninie. Inni pacjenci ośrodka zawiesili, rozpoczęty w listopadzie 2024 roku, strajk głodowy, bo obiecano poprawę warunków bytowych, ale przede wszystkim właściwy kontakt i informację, która ma im przywracać podmiotowość i godność - informuje prof. Monika Płatek z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Jak podkreśla, to nadal jednak nierozwiązany problem polskiej praworządności.