Adwokatura będzie kontynuować swoje dotychczasowe działania w zakresie tzw. kancelarii odszkodowawczych, adwokackiej spółki kapitałowej, cyfryzacji, wzmocnienia ochrony tajemnicy zawodowej i niezależności adwokatów - wynika z uchwały programowej przyjętej na zakończenie XIV Krajowego Zjazdu Adwokatury. Delegaci rozpatrzyli w sumie 23 projekty uchwał.

Ogromnie doceniam rolę Adwokatury i adwokatów w kształtowaniu polskiej świadomości. Bardzo chciałabym prosić, żebyśmy byli partnerami, w konsultacjach, dialogu, we wdrażaniu zmian, które służą obywatelom i, które służą środowisku adwokackiemu - mówiła Maria Ejchart, wiceministra sprawiedliwości, która była gościem XIV Krajowego Zjazdu Adwokatury, który w tym roku odbywa się w Bydgoszczy.

Ustawa o biegłych sądowych jest bardzo potrzebna, by zapewnić równowagę między gwarancją odpowiedniej pozycji prawnej i finansowej biegłych sądowych a obowiązkami i oczekiwaniami im stawianymi – mówi dr Krzysztof Konopka, prezes Polskiego Towarzystwa Ekspertów i Biegłych Sądowych. Wyraża jednak wątpliwości, czy przygotowywany obecnie projekt może doprowadzić do tego celu. A jako największe wyzwania wskazuje projektowany sposób certyfikacji i mechanizm wynagradzania biegłych.

Adwokat Przemysław Rosati został ponownie wybrany na stanowisko prezesa Naczelnej Rady Adwokackiej. Miał trzech kontrkandydatów – adwokatów: Pawła Blajera, Roberta Dopierałę i Marka Gruszkę. Prezes Rosati podkreślał, że wierzy w silną, niezależną, zjednoczoną Adwokaturę, a wśród priorytetów na przyszłość wymienił m.in. uregulowanie rynku usług prawnych, zwiększenie ochrony adwokatów i poprawę warunków ich pracy.

Krajowa Rada Sądownictwa zaopiniowała projekt ustawy o wykonywaniu orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, który zakłada współdziałanie organów w wypłacaniu zasądzonych zadośćuczynień. Mają one być też wykonywane natychmiast. W ocenie KRS projekt zawiera jednak szereg przepisów sprzecznych z Konstytucją - w tym kontekście wymienia m.in. zobowiązanie do stosowania tzw. wyroków pilotażowych Trybunału.

Kończąca się kadencja obecnej NRA to m.in. scyfryzowanie Adwokatury: uruchomienie Cyfrowej Kancelarii, budowanie Elektronicznego Systemu Obsługi Adwokatury 2.0., e-legitymacja - mówił, przedstawiając sprawozdanie z działalności samorządu adwokackiego prezes Przemysław Rosati. Podkreślał, że została wykonana gigantyczne praca, która - jak podkreślał - usprawnia pracę adwokatów, ale też pozwala na sprawne działania i racjonalne gospodarowanie finansami samej Rady.

Krajowy Zjazd Adwokatury (KZA) ponownie zajmie się adwokacką umową o pracę, o którą mocno walczą adwokatki i adwokaci m.in. z Warszawy. Współautorki projektu uchwały wskazują, że etat to rozwiązanie m.in. dla młodych przedstawicieli zawodu, którzy chcą się rozwijać i zdobywać doświadczenie, szczególnie w specjalistycznych, biznesowych obszarach prawa. To także szansa na zwiększenie konkurencyjności Adwokatury.

Rusza XIV Krajowy Zjazd Adwokatury, który tym razem odbywa się w Bydgoszczy. W piątek rozpocznie się od wyborów władz samorządowych. W szranki stanęło m.in. czterech kandydatów na prezesa NRA – obecny prezes Przemysław Rosati oraz adwokaci: Paweł Blajer, Robert Dopierała i Marek Gruszka. Delegaci zajmą się też ok. 30 projektami uchwał – w tym tymi dotyczącymi umowy o pracę, urzędówek, wakacji adwokackich i m.in. rzecznika praw adwokata.

Prawo przewiduje, że nie tylko w przypadku bliskich krewnych sędzia jest wyłączony od rozpoznania sprawy. Taka sytuacja zaistnieje, jeśli w danym przypadku pojawiłaby się uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Wiele zależy od szczegółów relacji łączących sędziego ze stronami sporu. Przyjaźń może być taką podstawą.

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Rodzinnego przygotowała już projekt zakładający eliminację orzekania o winie w sprawach o rozwód lub separację. Zmienione zostaną też zasady alimentacji po rozwodzie – nacisk kładziony ma być na zasady współżycia społecznego, a celem ma być ochrona ekonomicznie słabszego małżonka, którego sytuacja majątkowa po rozwodzie pogorszy się, w szczególności na skutek przyjętego w czasie małżeństwa podziału ról lub obowiązków. To realizacja m.in. postulatów sędziów rodzinnych.

Konieczność zmian w zakresie „urzędówki” jest jednym z tematów, które łączą środowisko adwokackie. "Na stole" zbliżającego się XIV Krajowego Zjazdu Adwokatury znalazły się aż trzy projekty uchwał dotyczących świadczenia pomocy prawnej z urzędu. Wszystkie wzywają ministra sprawiedliwości do podjęcia działań zmierzających do urealnienia stawek, ale też m.in. kompleksowej reformy zasad przyznawania, finansowania i organizacji pomocy prawnej z urzędu. Zawierają też zapowiedź ogólnopolskich protestów.

Gdy po uchyleniu wyroku w sprawie cywilnej przez sąd wyższej instancji sprawa trafi do ponownego rozpoznania, to w sądzie pierwszej instancji nie będzie mógł rozpatrywać jej sędzia, który wydał ten wyrok. Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego proponuje cofnięcie zmiany z 2019 roku, jako wywołującej niepożądane zjawisko swoistej „obrony” uprzednio zajętego stanowiska.

Gdy zwalczanie skutków kryzysu rządów prawa, w który wprowadzeni zostaliśmy w latach 2015-2023, nie będzie możliwe na drodze legislacyjnej, do zastosowania będzie metoda polegająca na odkodowywaniu zasad praworządności wprost z Konstytucji – twierdzi prof. Marek Safjan, były prezes Trybunału Konstytucyjnego i były sędzia Trybunału Sprawiedliwości UE. Wskazuje, że wiodącą rolę może mieć w tym prokonstytucyjne orzecznictwo sądów, za którym będą mogły podążać organy władzy wykonawczej.

Każda okręgowa rada adwokacka oraz NRA powinny wyłonić swojego rzecznika praw adwokata, do którego zadań należałoby m.in. monitorowanie przypadków naruszeń dóbr osobistych adwokatów zarówno ze strony mediów, klientów, jak i organów państwowych, przeciwdziałanie zjawiskom hejtu, nękania oraz niedozwolonej presji psychologicznej skierowanej przeciwko adwokatom - zakłada to jeden z projektów uchwał na zbliżający się Krajowy Zjazd Adwokatury. Autorką jest Marcjanna Dębska, adwokatka, sędzia Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Warszawie.

W mijającej kadencji NRA zrealizowała zadania postawione we wszystkich uchwałach, a także to, co przed poprzednimi wyborami samorządowymi było zapowiedziane. Los części projektów, jak choćby regulującego świadczenie pomocy prawnej czy zwiększającego ochronę niezależności adwokatów, zależy od polityków. Są jednak na stole; liczymy, że prace nad nimi będą kontynuowane – mówi w rozmowie z Prawo.pl Przemysław Rosati, prezes NRA.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, która nie zgodziła się z karą 100 tys. zł nałożoną przez prezesa UODO za naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych. Chodzi o sprawę z 2020 r. i głośny medialnie wyciek danych nawet tysięcy sędziów, prokuratorów, asesorów sądowych i prokuratorskich.

Wysokość stawek za pomoc prawną z urzędu, podobnie jak system nieodpłatnej pomocy prawnej, wymagają głębokiej refleksji ustawodawcy i kompleksowych, przemyślanych, a nie punktowych, zmian. Państwo nie może oszczędzać na nakładach finansowych przeznaczanych na tzw. prawo ubogich, bo nie leży to w interesie obywateli – mówi Przemysław Rosati, prezes NRA. Nie wyklucza ogólnopolskiego protestu w sprawie tzw. „urzędówek”.

Prokuratorzy potrzebują przeszkolenia m.in. w zakresie stosowania przez policję środków przymusu bezpośredniego. Takie sprawy dotyczące działania funkcjonariuszy budzą sporo emocji, muszą zostać wyjaśnione, a to wymaga także praktycznej wiedzy – mówi prokurator dr Piotr Kosmaty, pełnomocnik ministra sprawiedliwości ds. kształcenia ustawicznego prokuratorów. Jak dodaje, minister sprawiedliwości-prokurator generalny zaakceptował też plan szkolenia prokuratorów w sprawach dotyczących szpiegostwa i dywersji.

Rzecznik praw obywatelskich dostrzega wątpliwości prawne dotyczące przebiegu postępowania prowadzącego do zmiany prokuratora krajowego. Zastrzega równocześnie, że nie istnieje orzeczenie organu władzy sądowniczej, którego skutkiem byłoby wyeliminowanie z obrotu prawnego bądź to aktu będącego podstawą pozbawienia Dariusza Barskiego tej funkcji, bądź powołania obecnego prokuratora krajowego Dariusza Korneluka.

Na świecie pojawiają się już pierwsze przypadki kwestionowania przez sędziów dokumentów procesowych przygotowanych przez prawników przy udziale sztucznej inteligencji. Polskie samorządy prawnicze wolą dmuchać na zimne – są rekomendacje, szkolenia i wykłady. W sądach i prokuraturach temat dopiero się zaczyna – zaleceń i wytycznych brak, choć prowadzone są szkolenia i planowane dedykowane narzędzia AI dla wymiaru sprawiedliwości. Na razie jednak sędziowie i prokuratorzy sięgają po nią na własną odpowiedzialność.