Od 19 grudnia biegłym sądowym przysługują wyższe stawki wynagrodzenia. Rozporządzenia dotyczące spraw karnych i cywilnych, opiniowane od kilku miesięcy, weszły właśnie w życie. Przewidziano m.in. 5,13 proc. kwoty bazowej dla biegłych z tytułem profesora. W sprawach karnych biegli będą mogli liczyć na stawkę wyższą o 50 proc. w sytuacji zawiłego problemu i jeśli będą posiadać dyplom ukończenia studiów lub dyplom mistrzowski.

W projekcie tzw. ustawy naprawczej zaproponowaliśmy rozwiązania mające usunąć z prawa karnego wiele niekonstytucyjnych rozwiązań i przejawy skrajnego populizmu, który jest irracjonalny i niebezpieczny, jak obniżenie odpowiedzialności karnej do 14 lat, kara 30 lat pozbawienia wolności czy bezwzględne dożywocie. Ale stanowisko przedstawione przez Kancelarię Premiera było dla nas zimnym prysznicem – mówi prof. Włodzimierz Wróbel, sędzia SN, przewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego.

Mamy takie czasy, tak rozchwiany system prawny, że w najbliższym czasie niewiele da się zmienić w kwestii odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów - mówią prawnicy. Przeszkodą w wykonywaniu funkcji rzecznika ad hoc jest w tej chwili wolne tempo działania sądów dyscyplinarnych przy sądach apelacyjnych. Jest to konsekwencja braku prezesów tych sądów.

Stworzony został model, w którym władza wykonawcza zapewniła sobie odpowiedni wpływ na to, co dla niej jest najistotniejsze. A zatem sprawy wyborcze, odwołania od uchwał PKW czy KRS – czyli to, co jest przedmiotem orzekania nie-sądu Izby Kontroli, a dodatkowo tak stworzono model odpowiedzialności dyscyplinarnej i tak wybrano sędziów wadliwie powołanych, aby stworzyć układ, w którym sędziowie prawidłowo powołani nie mieli wpływu na najistotniejsze kwestie - uważa Jarosław Matras, sędzia Izby Karnej SN.

Sprawy karne są ich pasją, choć niełatwą. Jak podkreślają adwokatki karnistki nadal na co dzień stykają się ze stereotypami - bywa, że klient mówi wprost, że wolałby mężczyznę, bo nie jest pewien czy jego obrończyni podoła. Do tego dochodzą kwestie organizacyjne, ciągła konieczność pogłębiania wiedzy i duże obciążenie emocjonalne. Zaznaczają, że w ich zawodzie przydałaby się superwizja.

Polska będzie podejmowała wszelkie możliwe działania, aby Marcin Romanowski odpowiedział przed polskim wymiarem sprawiedliwości. Adam Bodnar, minister sprawiedliwości zapewnił, że działania Prokuratury Krajowej, która prowadzi śledztwo dotyczące Funduszu Sprawiedliwości, będą kontynuowane, w tym także na rzecz wykonania Europejskiego Nakazu Aresztowania wobec byłego wiceministra. Tymczasem prokuratura chce postawić politykowi PiS siedem kolejnych zarzutów.

Cieszę się z ożywionej dyskusji wokół projektu ustawy o biegłych sądowych, ale nie rozumiem zarzutów, że taka ustawa nie jest potrzebna, bo obecna sytuacja w zakresie opiniowania jest dobra, albo że proponowana konieczność ubiegania się przez kandydatów na biegłych o certyfikaty i co kilka lat ich odnawianie, miałoby niekorzystnie wpłynąć na niezależność biegłych – przekonuje prof. Tadeusz Tomaszewski, pełnomocnik ministra ds. biegłych sądowych.

Węgierski sąd będzie musiał rozpoznać wniosek Polski o wydania b. wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego. Inną kwestią jest jednak to, czy zostanie on wydany. Sądy hiszpańskie, irlandzkie, holenderskie odmawiały już Polsce wydania obywateli z powodu tego, że w ich ocenie nasz kraj nie zapewniał rzetelności procesu oraz naruszał prawa i wolności człowieka. I mimo zmiany rządu, proces przywracania praworządności się nie zakończył, więc te argumenty mogą być podniesione - mówi Anna Mika-Kozak, adwokat specjalizująca się w ENA, rzecznik dyscyplinarny Izby Adwokackiej w Warszawie.

Rząd zdecydował się na podjęcie uchwały uzasadniającej niepublikowanie wyroków Trybunału Konstytucyjnego, tuż po tym, gdy Komisja Wenecka w swojej opinii wskazała, że wyroki te powinny być opublikowane, np. z adnotacją o wadliwym - dublerskim składzie. Konstytucjonaliści, choć w zakresie samej publikacji orzeczeń TK są mocno podzieleni, podkreślają, że taka uchwała wiąże jedynie organy podległe Radzie Ministrów. Nie jest natomiast źródłem prawa i nie może zastąpić działań legislacyjnych.

Osoba wezwana przez komisję śledczą ma szereg uprawnień, które mogą wymagać pomocy ze strony pełnomocnika. Nie zawsze jest też osobą zamożną, którą stać na pełnomocnika z wyboru. Senat zajmie się petycją, której celem jest taka zmiana ustawy o sejmowej komisji śledczej, by wzywanym przysługiwał również pełnomocnik z urzędu. Jej autorem jest adwokat Robert Pogorzelski, ale potrzebę taką dostrzega również Krajowa Rada Radców Prawnych.

Jedno z założeń ministerialnego projektu tzw. ustawy naprawczej zakłada dodanie do art. 301 k.p.k. paragrafów od 2 do 11, regulujących realizację przez podejrzanego prawa do korzystania z pomocy obrońcy. Uzasadnia się to koniecznością dostosowania regulacji kodeksowej do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/48/UE z dnia 22 października 2013 r. w sprawie prawa dostępu do adwokata w postępowaniu karnym. Wydaje się, że nie oszacowano jednak dobrze ani kosztów, ani skutków zmian - pisze prokurator Jacek Skała, przewodniczący Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP.

Dostawcę można uznać za producenta, jeżeli jego nazwa jest zbieżna ze znakiem towarowym umieszczonym na produkcie przez producenta - orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W tym konkretnym wypadku chodziło o samochód marki Ford kupiony we Włoszech od dealera tej marki. Podczas wypadku w samochodzie nie otworzyła się poduszka powietrzna. Dealer nie chciał ponieść odpowiedzialności.

Wyroki Trybunału Konstytucyjnego nie będą publikowane, Rada Ministrów uznała, że TK w aktualnym składzie jest niezdolny do wykonywania zadań określonych w art. 188 i art. 189 Konstytucji, a ogłaszanie w dziennikach urzędowych jego rozstrzygnięć mogłoby doprowadzić do utrwalenia stanu kryzysu praworządności. Uchwała w tym zakresie została już opublikowana w Monitorze Polskim i obowiązuje.

Rząd przyjął uchwałę zakładającą, że - jak poinformował premier Donald Tusk - wadliwe werdykty Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego będą opatrzone specjalnym przypisem. 6 marca br. Sejm przyjął uchwałę, w której wskazał, że sędziowie dublerzy i ich następcy nie są sędziami Trybunału, zaś Julia Przyłębska nie jest osobą uprawnioną do sprawowania funkcji prezesa. Od tamtej pory wyroki TK nie są publikowane, Komisja Wenecka w swojej opinii wskazała jednak, że powinny być - np. z adnotacją o niewłaściwym składzie.

Do Sądu Okręgowego trafił już wniosek o Europejski Nakaz Aresztowania (ENA) wobec posła PiS i byłego wiceministra Marcina Romanowskiego. Zapowiedział to w środę rano prokurator krajowy Dariusz Korneluk. Zaznaczył, że prokuratorzy zwrócili się już do krajowego biura Interpolu o wydanie czerwonej noty w sprawie polityka.

Sąd Unii Europejskiej orzekł, że, by wykluczyć spółkę z unijnych procedur udzielania zamówień publicznych i przyznawania unijnych dotacji, urzędnik zatwierdzający musi ocenić zachowanie podmiotu, któremu zarzucono uchybienie w sposób konkretny i zindywidualizowany.

Bardzo rzadko zdarza się, aby sąd uchylił immunitet sędziego czy prokuratora na wniosek oskarżyciela prywatnego. Immunitet chroni funkcjonariuszy wymiaru sprawiedliwości przed naciskami i presją ze strony podsądnych. Ale pierwszy raz zdarza się, żeby sąd dyscyplinarny I instancji pomylił swoje kompetencje w zakresie uchwały zezwalającej na pociągniecie sędziego do odpowiedzialności karnej w sprawie groźby karalnej na rozprawie.

Nie można jeszcze mówić o pełnym przywróceniu stanu praworządności. Jednak nie można jej przywracać bez przestrzegania obowiązujących procedur stanowienia prawa. Zdecydowanie łatwiej jest niszczyć niż budować na nowo, ponieważ destrukcja wymaga jedynie chwili, podczas gdy odbudowa to proces wymagający czasu. Stan praworządności w Polsce może mieć istotny wpływ na przebieg polskiej prezydencji – uważa dr hab. Agnieszka Grzelak, profesor Akademii Leona Koźmińskiego.

Ubezwłasnowolnienie ma zniknąć z polskiego porządku prawnego, zastąpi je model stawiający na sprawczość osób z niepełnosprawnościami. Problem w tym, że ubezwłasnowolnienie to termin, który pojawia się w Konstytucji. Jego likwidacja - w ocenie konstytucjonalistów - wymaga więc jej zmiany, a dodatkowo może dojść do znacznego poszerzenia kręgu uprawnionych do głosowania. MS zapewnia, że kwestie rozważało i problemu nie ma, bo Konstytucja nie zawiera samodzielnej definicji instytucji ubezwłasnowolnienia.

Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego datą doręczenia pisma nadanego przez portal informacyjny sądów jest dzień następujący po upływie 14 dni od dnia umieszczenia w nim pisma. Problem w tym, że zgodnie z rozporządzeniem MS - datą doręczenia jest ta, w której upłynęło 14 dni. Gubią się w tym same sądy - część trzyma się rozporządzenia, część tego, co wskazał SN.