Zmiana całego systemu wynagradzania adwokatów świadczących pomoc prawną z urzędu jest konieczna i nieunikniona, ponieważ zasadnicza wysokość stawek adwokackich pozostaje niezmienna od 20 lat - wskazuje w piśmie do ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobro prezes Naczelnej Rady Adwokackiej Przemysław Rosati. Zwraca też uwagę na konieczność współpracy przy opracowaniu zmian.
Przypomnijmy, 20 grudnia 2022 r., Trybunał Konstytucyjny zajął się aktualnym rozporządzeniem w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, a konkretnie konstytucyjnością par. 17 dotyczącego opłaty w procesie karnym i w sprawach o wykroczenia.
TK orzekł, że przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dotyczące stawek dla adwokatów z urzędu za sprawy karne i o wykroczenia, w zakresie w jakim są one niższe od stawek w tych samych sprawach dla obrońców "z wyboru" są niezgodne z Konstytucją. W Trybunale jest jeszcze jedna sprawa, chodzi o stawki "urzędówek" zależne od wartości przedmiotu sporu.
Pod koniec stycznia Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało Prawo.pl, że że rozpoczęto stosowne prace analityczno-koncepcyjne niezwłocznie po opublikowaniu w Dzienniku Ustaw wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 grudnia 2022 r. - Celem jest dostosowanie odpowiednich rozporządzeń do tego wyroku. Projekty nowelizacji wkrótce zostaną poddane niezbędnym uzgodnieniom - zaznaczono.
Czytaj w LEX: Orzekanie o kosztach za pomoc prawną z urzędu po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23.04.2020 r., SK 66/19 >>>
LINIA ORZECZNICZA w LEX: Zwrot wydatków ponoszonych przez pełnomocnika z urzędu oraz przez stronę >
Prezes Rosati podkreśla w swoim piśmie brak odpowiedzi na deklarację gotowości Adwokatury Polskiej do podjęcia dialogu i wspólnego przygotowania zmian w przepisach, których celem byłoby m.in. dostosowanie wysokości stawek adwokackich do obecnych warunków ekonomicznych. Przypomina, że rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości dotyczące stawek za prowadzenie spraw z urzędu obowiązuje ‒ bez większych zmian ‒ już od 8 lat, zaś zasadnicza wysokość stawek od ponad 20 lat.
Czytaj: Sądy dostrzegają problem "urzędówek", a MS pracuje nad zmianami>>
- Ma to szczególne znaczenie w świetle obecnych warunków ekonomicznych, utrzymującego się bardzo wysokiego poziomu inflacji i wciąż rosnących cen towarów i usług - dodaje. Przywołuje też dane dotyczące wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w Polsce, która w 2015 roku wynosiła 1 286,16 zł netto, a od 1 lipca 2023 roku będzie wynosić 2 783,86 zł netto. - Te dane obrazują skalę zachodzących zmian dotyczących wynagradzania za świadczenie pracy, które nie obejmują jednak pełnomocników i obrońców z urzędu przydzielanych osobom będącym w trudnej sytuacji materialnej, którym taką pomoc ma zapewniać i opłacać Państwo - podkreśla prezes NRA.
Dodaje, że zmiana całego systemu wynagradzania adwokatów świadczących pomoc prawną z urzędu jest konieczna i nieunikniona. - W demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalne jest nakładanie na część obywateli obowiązku świadczenia pracy, która opłacana jest nieadekwatnie do poniesionego wysiłku i kosztów własnych związanych z prowadzeniem sprawy - podsumowuje.
I apeluje o pilne podjęcie działań, które realnie przyczynią się do zmiany tej sytuacji, jak również rozwiązania problemu braku współpracy Ministra Sprawiedliwości z organami samorządu adwokackiego w tym zakresie.
Czytaj w LEX: Usługi prawnicze – opodatkowanie VAT >>>
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
