Wprowadzanie do polskiego porządku prawnego ustawy o Państwowej Komisji do spraw badania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo wewnętrzne Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2007-2022 jest przykładem ustawowego bezprawia, cechuje się wadą oczywistej niekonstytucyjności i budzi głębokie obawy o przyszłość Polski jako państwa demokratycznego, osadzonego w kulturowej i prawnej wspólnocie Zachodu.

Prezydent podpisał ustawę z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazwy uczelni służb państwowych nadzorowanej przez Ministra Sprawiedliwości i o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw. Ustawa dokonuje zmiany nazwy uczelni służby państwowej nadzorowanej przez Ministra Sprawiedliwości – Szkoły Wyższej Wymiaru Sprawiedliwości na „Akademię Wymiaru Sprawiedliwości”.

Zbigniew Ziobro zapowiedział w czwartek kolejne zaostrzenie kar dla sprawców śmiertelnych wypadków drogowych oraz wprowadzenie zmian ułatwiających stosowanie środków zapobiegawczych, w szczególności tymczasowego aresztu. Zmiana w przepisach karnych ma podnieść zagrożenie z 12 na 20 lat pozbawienia wolności, a w odniesieniu do środków zabezpieczających ma być wprowadzone ograniczenie możliwości powołania się na stan zdrowia.

Na najbliższym posiedzeniu plenarnym - między 14 a 16 czerwca br. - Sejm raczej nie będzie głosować nowelizacji ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Właśnie poinformowano, że jeśli Trybunał Konstytucyjny wyda oczekiwany przez władze wyrok w sprawie nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym, prace nad projektem dotyczącym zmian w TK zostaną wstrzymane.

Sędzia Sądu Najwyższego w stanie spoczynku Stanisław K. nie zostanie zatrzymany i przymusowo doprowadzony w celu wykonania czynności procesowych do prokuratora z Instytutu Pamięci Narodowej. Wcześniej SN prawomocnie uchylił immunitet tego sędziego na wniosek IPN dotyczący trzech czynów kwalifikowanych jako zbrodnia komunistyczna i zbrodnia przeciwko ludzkości.

Na 27 czerwca br. Trybunał Konstytucyjny wyznaczył kolejny termin rozprawy w sprawie nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym. Uchwalona niedawno nowela ma wypełnić "kamień milowy" dotyczący sądownictwa związany z realizacją unijnego Krajowego Planu Odbudowy. Na razie fundusze są wstrzymane ze względu na wątpliwości co do niezależności sądów w Polsce.

Nie można zabronić osobie posądzonej o uleganie wpływom rosyjskim wystąpienia z pozwem o ochronę jej dobrego imienia, mimo że w ustawie zapisano, że decyzja komisji jest ostateczna i nie podlega zaskarżeniu. Praktyka pokaże, jak zachowają się sądy. Natomiast nie ma przeszkód, aby taka osoba kandydowała na posła. Będzie pytanie, czy może zostać ministrem bez certyfikatu.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę zakładu leczniczo-rehabilitacyjnego na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta w sprawie uznania praktyk za naruszające zbiorowe prawa pacjentów. Chodziło o ustalenie dobowej opłaty za pobyt i wyżywienie, bez uwzględniania dochodu pacjenta, a tym samym pobieraniu tej opłaty w przeliczeniu na miesiąc pobytu, w wysokości przewyższającej kwotę odpowiadającą 70 proc. miesięcznego dochodu.

Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego uznała, że należy przyjąć zażalenie na odmowę zajęcia się przez rzecznika dyscyplinarnego sprawą I prezes Małgorzaty Manowskiej, w związku z pełnieniem przez nią funkcji dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, mimo sprzeciwu ówczesnej I prezes SN Małgorzaty Gersdorf. Wcześniej rzecznik odmówił przyjęcia takiego zażalenia.

Jesteśmy szczególnie zaniepokojeni polską ustawą o specjalnej komisji. Komisja Europejska nie zawaha się podjąć działań w tej sprawie, jeśli będzie to potrzebne - powiedział we wtorek komisarz do spraw sprawiedliwości Didier Reynders (fot.). W miniony piątek Sejm odrzucił weto Senatu do tej ustawy, a już w poniedziałek prezydent Andrzej Duda zapowiedział jej podpisanie. Zaniepokojenie ustawą wyraził też rząd USA.

Uchwały podejmowane w trybie art. 269 par. 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie polegają na wyjaśnianiu poprzednich uchwał – stwierdził siedmioosobowy skład Naczelnego Sądu Administracyjnego, podejmując uchwałę odmawiającą Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu przełamania uchwały sprzed roku w sprawie pełnomocnictw.

Ministerstwo widzi w mediacji szansę na odciążenie sądów, także w sprawach karnych. By zachęcić do pracy mediatorów, chce podnieść ich stawki w tym obszarze prawa, i wprowadzić zmiany w zakresie wyliczania kosztów. Projekt zmiany rozporządzenia jest w opiniowaniu, a mediatorzy i część sądów już podnoszą, że propozycje choć idą w dobrym kierunku, są niewystarczające.

Bezpodstawne jest wstrzymywanie prokuratorom przeniesionym do rejonu stawek wynagrodzenia. Zdegradowany prokurator byłej prokuratury okręgowej zachowuje prawo do zmiany stawek wynagrodzenia, jakie przysługiwałyby mu, gdyby pozostał na stanowisku – taki jest sens ostatnich wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego. Należało wypłacić tym prokuratorom dodatek wyrównawczy, tak jakby nie zmienili miejsca służbowego.

Postępowania sądowe często toczą się latami, co może potencjalnie zagrozić interesom przedsiębiorcy, którego prawa mogły zostać naruszone w wyniku bezprawnych działań innego podmiotu gospodarczego, np. poprzez skopiowanie znaku towarowego. Dla takich sytuacji ustawodawca przewidział instytucję postępowania zabezpieczającego. Warto przyjrzeć się jak wygląda specyfika tego postępowania po 1 lipca 2023 r.

Coraz więcej polskich prawników reprezentuje swoich klientów przez Europejskim Trybunałem Praw Człowieka i Trybunałem Sprawiedliwości UE. Co ciekawe, gros z nich nie ma w tym zakresie specjalnego doświadczenia - czyli ma na swoim koncie zaledwie jedną taką sprawę. Są jednak i rekordziści, w 2022 r. w przypadku ETPC liderką była adwokat Monika Gąsiorowska z Warszawy, a jeśli chodzi o TSUE - Przemysław Kamil Rosiak, radca prawny również ze stolicy.

Lokal, w którym adwokat wykonuje zawód - zgodnie z adwokackim regulaminem ma być oznaczony w taki sposób, by wiadomo było, kto świadczy pomoc prawną. Zgodnie z przyjętymi właśnie zmianami adwokaci będą mogli jednak tabliczek uniknąć. Wyrazić będzie musiała jednak na to zgodę okręgowa rada adwokacka, a w takim wniosku trzeba będzie uzasadnić, dlaczego oznaczenie nie jest możliwe lub jest bezcelowe.

Ochrona dziecka przed przemocą wymaga wprowadzenia jednolitych standardów, międzyinstytucjonalnej współpracy, komunikacji, świadomości, kompetentnych, przeszkolonych ludzi, przyjaznych sądów i systemu, który pozwoli ocenić, co nie zadziałało – mówi dr Marcin Romanowski, wiceminister sprawiedliwości. Jak dodaje, zakładają to złożone w Sejmie propozycje zmian.

Trzech sędziów Izby Cywilnej ma wątpliwość, czy w skardze kasacyjnej powinno się umieszczać PESEL stron i ich adresy zamieszkania. W sytuacji, gdy jest to nadzwyczajny środek zaskarżenia, to czy należy traktować tę skargę jako dalsze pismo w sprawie, czy też trzeba uznać je za pierwsze? Sąd Najwyższy nie wypowiedział się wcześniej jednolicie w tej kwestii.

Naczelna Rada Adwokacka zaapelowała do prezydenta Andrzeja Dudy by skorzystał z prawa weta w sprawie ustawy o powołaniu Państwowej Komisji do spraw badania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo wewnętrzne Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2007 – 2022. Jak wskazano w piśmie, regulacja jest jaskrawym i oczywistym przykładem legislacyjnego bezprawia i narusza standardy konstytucyjne.

Referendarze sądowi skarżą się, że nie mają możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia prezesa sądu o podziale czynności, a taką możliwość mają sędziowie i asesorzy sądowi. Rzecznik Praw Obywatelskich poprosił Krajową Radę Sądownictwa o przeanalizowanie sytuacji i stanowisko w tej sprawie. Także Stowarzyszenie Referendarzy Sądowych Lex IUSTA uważa, że kwestia ta wymaga uregulowania.