Nowelizacja procedury cywilnej, którą w połowie sierpnia ponownie zajmie się Sejm zakłada, że strona będzie mogła sprzeciwić się zdalnemu przesłuchaniu świadka. Będzie miała na to siedem dni. Sędziowie już podnoszą larum, że to nowe narzędzie służące obstrukcji procesowej, które nie tylko może być nadużywane, ale jeszcze spowoduje lawinowe opóźnienia w sprawach. Pełnomocnicy wskazują, że forma zdalna - w przypadku świadka - nie zawsze się sprawdza.

W kwietniu weszła w życie nowa ustawa o kuratorach sądowych i właśnie powołano na jej podstawie 42 kuratorów okręgowych. Jeden spośród nich powołany został spoza swego okręgu. Nowe przepisy dają taką możliwość, jeśli przemawia za tym "dobro kuratorskiej służby sądowej". Jak dowiedziało się Prawo.pl, kuratorów okręgowych nie powołano na razie w pięciu okręgach: częstochowskim, gliwickim, słupskim, olsztyńskim i elbląskim.

PiS zapowiada, że może już zgłosić kandydatów do komisji ds. badania rosyjskich wpływów a, to oznacza że mogłaby zostać powołana nawet na najbliższym posiedzeniu Sejmu czyli 16-17 sierpnia. 2 sierpnia poinformowano, że prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację ustawy, która jest podstawą jej powołania. Organ miałby wyjaśniać wpływy Rosji na bezpieczeństwo wewnętrzne Polski w latach 2007-2022.

We wtorek przed Izbą Odpowiedzialności Zawodowej miała być sądzona sędzia z Sądu Rejonowego w Bełchatowie. Sędzia ta podpisała list wysłany do Dyrektora Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE, w którym wyraziła niepokój w związku z planowanymi na 10 maja 2020 r. wyborami korespondencyjnymi na prezydenta RP. Naruszało to, zdaniem rzecznika dyscyplinarnego, godność urzędu i niezawisłość sędziowską.

Nowelizacja Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, która czeka obecnie na podpis prezydenta reguluje to, co w ocenie prawników zajmujących się prawami dzieci, powinno zostać uregulowane już dawno, czyli wysłuchanie dziecka. Co istotne, potrzebna będzie jego zgoda, a sędzia jeśli odstąpi od takiej czynności, będzie musiał wskazać w protokole przyczynę.

Krajowa Rada Sądownictwa ma obowiązek uzasadnienia swojego stanowiska, dlaczego poparła kandydata, któremu brakuje kilku lat do osiągnięcia wymaganego stażu. A tego nie uczyniła. Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego postanowiła w związku z tym uchylić uchwałę KRS w sprawie powołania kandydata na stanowisko sędziego sądu administracyjnego.

Wyznaczanie pełnomocników z urzędu w sprawach cywilnych i administracyjnych bywa długotrwałe. Przede wszystkim dlatego, że wiąże się z koniecznością wysyłania kolejnych pism z sądu do dziekana konkretnej izby, rady okręgowej, potem do pełnomocnika i zwrotki do sądu. Wrocławscy radcy, by zmniejszyć biurokrację, stworzyli system, który skraca procedurę z dwóch tygodni do kilku godzin. Zyskał on już wielu zwolenników w sądach.

Senacka komisja już we wtorek - 25 lipca - zajmie się nowelizacją procedury cywilnej i karnej wprowadzającą na stałe możliwość doręczań pism procesowych przez portal informacyjny sądu. NRA apeluje o poprawkę, chce by była również możliwość e-komunikacji w drugą stronę, na początek w zakresie apelacji, zażaleń, skarg i sprzeciwów. Postulowali to też radcy prawni m.in. na etapie rozmów dotyczących ewentualnych zmian.

Od kwietnia do czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy rozpoznał pięć skarg wniesionych przez partie polityczne od uchwał Państwowej Komisji Wyborczej odrzucających sprawozdania partii politycznych o źródłach pozyskania środków finansowych. Dotyczyło to Solidarnej Polski, Konfederacji Odnowy Rzeczypospolitej Wolność i Nadzieja, Ruchu Narodowego oraz Lewicy Razem.

W sytuacji odmowy orzekania przez część sędziów Trybunału Konstytucyjnego, bezpośrednim powodem niemożności skompletowania pełnego składu nie jest kwestionowana regulacja, lecz postawa konkretnych sędziów, dlatego wniosek premiera należy oddalić, a postępowanie umorzyć – uważa Prokurator Generalny, reprezentowany przez Roberta Hernanda.

Za szybka i nietrafna ocena zdarzenia najprawdopodobniej przez dyżurnego jednostki policji, wadliwe zastosowanie przez funkcjonariuszy przepisów kodeksu postępowania karnego - to główne nieprawidłowości, które w ocenie Jacka Kudły, biegłego i eksperta z zakresu czynności operacyjnych można wywnioskować m.in. z relacji pacjentki z Krakowa, która trafiła na SOR po przyjęciu tabletki poronnej.

Komisja Praw Człowieka KIRP wyraziła zaniepokojenie sposobem potraktowania przez krakowską policję pacjentki, która zażyła tabletkę o skutku poronnym. W specjalnym oświadczeniu zwrócono uwagę, że polskie prawo karne nie penalizuje działań kobiet, które same u siebie dokonały - w praktyce - farmakologicznie przerwania ciąży. Radcy apeluję też do ministra spraw wewnętrznych i samorządu lekarskiego o wyjaśnienie sprawy i wyegzekwowanie odpowiedzialności.

Podejrzane o dokonanie aborcji kobiety są przepytywane przez policję. I, choć nie popełniły przestępstwa, muszą się bronić. Na pytania funkcjonariuszy należy odpowiadać, że „o sprawach medycznych rozmawiam tylko z moim lekarzem”. A zwolnić lekarza z tajemnicy lekarskiej może tylko sąd - wyjaśnia dr Piotr Kładoczny, wiceprezes Zarządu Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, Uniwersytet Warszawski. Rozpytywanie się funkcjonariuszy, po co ktoś idzie do ginekologa jest niedopuszczalne i absurdalne - dodaje.

Nawet jeśli policjanci mają podejrzenie, że mogło dojść do popełnienia przestępstwa, muszą trzymać się przepisów wynikających z kodeksu postępowania karnego i z ustawy o Policji. Z kolei podejmując czynności wobec określonej osoby takie jak np. przeszukanie, muszą kierować się zasadą proporcjonalności i minimalizować ryzyko naruszania dóbr osobistych - podkreślają prawnicy, nawiązując do sprawy pacjentki z Krakowa, która, jak sama przyznała, przyjęła tabletkę poronną.

Doręczenia przez sąd pism procesowych poprzez portal informacyjny stało się już postpandemiczną rzeczywistością. Nowela procedury cywilnej i karnej, którą ma zająć się Senat, sankcjonuje to rozwiązanie na stałe. Adwokatura chce jednak, by była również możliwość e-komunikacji w drugą stronę. Na początek chodzi o składanie drogą elektroniczną apelacji, zażaleń, skarg i sprzeciwów.

Minister sprawiedliwości, rozwijając czerwony dywan przed osobą prawomocnie skazaną za poważne przestępstwo, podważa autorytet zarówno wymiaru sprawiedliwości, jak i swój własny – uważają sędziowie ze Stowarzyszenia Themis. – To sprawa „odgrzana” w celach politycznych, na potrzeby kampanii przedwyborczej – twierdzą sędziowie. Szkodliwa dla sędziego orzekającego, ale też i dla prokuratury – dodają.

Europejski Trybunał Praw Człowieka również zajmie się kredytami frankowymi. Pełnomocnicy jednego z frankowiczów złożyli bowiem skargę, w której zarzucili Polsce naruszenie prawa do rzetelnego procesu sądowego oraz naruszenie zakazu dyskryminacji. W tej sprawie kredytobiorca przegrał, ale w jego ocenie sądy nie dały mu możliwości przedstawienia istotnych dla sprawy faktów, mimo że dostrzegły w umowie klauzule abuzywne.

Do Trybunału Sprawiedliwości UE wpłynęła 17 lipca skarga Komisji Europejskiej przeciwko Polsce dotycząca orzecznictwa i legitymacji do orzekania Trybunału Konstytucyjnego - poinformował TSUE. Chodzi o dwa wyroki polskiego Trybunału z 14 lipca i 7 października 2021 r., w których wskazywał na niekonstytucyjność umocowań TSUE m.in. do stosowania środków tymczasowych w sprawie polskiego sądownictwa.

Rozprawy online stały się codziennością w polskich sądach, nadal obowiązują w tym zakresie przepisy przejściowe covidowe, ale w Senacie jest już nowela procedury cywilnej wprowadzająca je na stałe. Problemem - na co zwraca uwagę Przemysław Rosati, prezes Naczelnej Rady Adwokackiej, bywają jednak opóźnienia w ich rozpoczęciu. Zaapelował do prezesów sądów, by o takich opóźnieniach powiadamiano pełnomocników.

Trybunał Konstytucyjny odroczył do 7 września rozpoznanie wniosku premiera Mateusza Morawieckiego, dotyczącego braku możliwości rozpoznania sprawy przez Trybunał w pełnym składzie, przy udziale 11 sędziów, w sytuacji odmowy orzekania przez mniejszość konstytucyjnego składu Trybunału. Przewodniczący wyznaczył Sejmowi 21 dni na sporządzenie pisemnego stanowiska.