Krajowa Rada Sądownictwa 29 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu plenarnym zdecydowała o skierowaniu do Trybunału Konstytucyjnego wniosku o zbadanie zgodności z Konstytucją RP przepisu o Sądzie Najwyższym, który wprowadza możliwość nadania uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego mocy zasady prawnej.

Nieprzeprowadzenie narady przez sędziego, który orzekał jednoosobowo, przed sporządzeniem i ogłoszeniem postanowienia oraz ogłoszenie postanowienia niezwłocznie po udzieleniu głosu stronom - miało wpływ na treść orzeczenia, pomijało niezbędną fazę orzekania. Nie odbyła się narada. Dlatego należy powtórzyć postępowanie przed sądem pierwszej instancji – orzekł Sąd Apelacyjny w Krakowie.

Drastycznie spadła liczba pytań prawnych kierowanych do Trybunału Konstytucyjnego - w 2022 r. złożono ich zaledwie 12. Bywa, że w sądach zawieszonych jest po kilkaset spraw, w oczekiwaniu na werdykt TK. Bezwład Trybunału powoduje, że sądy coraz częściej same orzekają o konstytucyjności przepisów - wskazują prawnicy. I uważają to za bardzo dobry trend.

Od IV kwartału pełnomocnicy będą otrzymywać informacje online o zmianach terminów rozpraw. Wśród innych funkcjonalności wprowadzanych w ramach modyfikacji systemu, uruchomiona zostanie wirtualna poczekalnia, do której trafią wszystkie osoby oczekujące na rozprawę zdalną. Jest to miejsce, gdzie nastąpi dodatkowa weryfikacja uczestników postępowania przed ich skierowaniem do właściwej rozprawy.

Nie wystarczy ogólne stwierdzenie, że asesor sądowy miał nie zostać prawidłowo powołany. W ślad za tak generalnie określoną podstawą wniosku o wyłączenie sędziego nie wskazano żadnych zarzutów, które mogłyby faktycznie wskazywać na ewentualny brak niezawisłości asesora sądowego objętego wnioskiem o wyłączenie. W ten sposób orzekła Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego i wniosek o wyłączenie odrzuciła.

Krajowa Rada Sądownictwa na posiedzeniu 28 sierpnia br. przedyskutowała problemy sądownictwa. Chodzi m.in. o kwestię orzeczeń wydawanych z wyraźnie politycznych motywacji, dotyczących "agresorów reprezentujących opozycję, środowiska lewicowe czy LGBT." - Jest coraz więcej przypadków, w których sędzia, wydając werdykt, nie jest w stanie oddzielić swoich prywatnych poglądów od prawidłowego stosowania przepisów prawa – powiedział na posiedzeniu minister Zbigniew Ziobro.

Europejski Trybunał Praw Człowieka 28 sierpnia 2023 r. zakomunikował kolejnych pięć spraw dotyczących niezależności sądownictwa w Polsce. Łącznie spraw dotyczących naruszeń praworządności jest już prawie pół tysiąca. Nowe sprawy dotyczą statusu Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Trybunał zobowiązał Rząd RP do odpowiedzi na pytanie, czy izba ta spełnia gwarancje niezawisłego i bezstronnego sądu.

Po czerwcowym, korzystnym dla kredytobiorców wyroku TSUE, frankowicze ponownie ruszyli do sądów. Równocześnie uaktywniły się różnego rodzaju firmy oferujące pomoc w walce z trefnymi umowami. Dla nich to żyła złota, ale warunki, które oferują klientom, nie zawsze są korzystne. Niepokoić powinny np. bardzo niskie wynagrodzenie za prowadzenie takiej sprawy, bo wiąże się z nim często wysokie success fee, sięgające nawet kilkudziesięciu procent z udzielonego kredytu.

Przyznawanie uczelniom uprawnienia do nadawania stopni dotyczy nie tylko suchego wypełniania kryteriów formalnych. Wiąże się przede wszystkim z pełnym przekonaniem, że jednostka posiada wysoki poziom kształcenia i działalności naukowo-badawczej czy artystycznej w danej dziedzinie. Jeśli Komisja ds. Stopni i Tytułów nie ma takiego przekonania, może cofnąć uprawnienie do nadawania tytułów doktora – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

Osoba, wobec której pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Przepis dotyczący dyskryminacji ma zastosowanie także do odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania z art. 11 (2) kodeksu pracy. Potwierdza to czwartkowa uchwała, którą podjęło trzech sędziów Sądu Najwyższego w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

Najnowsze zmiany procedury karnej dają możliwość odstępstwa od zasady niezmienności składu orzekającego. Proces będzie mógł być kontynuowany w sytuacji gdy jeden z członków składu wieloosobowego przejdzie np. w stan spoczynku, poważnie zachoruje lub zostanie wyłączony. Ustawodawca widzi w tym szansę na usprawnienie postępowań, ale prawnicy obawiają się, że to narzędzie będzie nadużywane bo przesłanki są nieprecyzyjne. Skutkiem może wymiana tych, którzy są niewygodni.

Decyzja Ministra Sprawiedliwości i sprzeciw Dyrektora KSSiP nie wykazują, w jaki sposób pełnienie funkcji komendanta chorągwi harcerskiej przeszkadza w wykonywaniu obowiązków aplikanta – orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny i uchylił te decyzje. Uznał, że obydwa organy dopuściły się, bez podstawy prawnej, ingerencji w życie osobiste aplikanta.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił karę pieniężną nałożoną przez Komisję Nadzoru Finansowego na biznesmana Leszka Czarneckiego za rzekomy brak dofinansowania Getin Noble Bank. Teraz Komisja jest zobowiązana przez sąd do zwrotu 20 mln złotych wpłaconej kary wraz z odsetkami, które wynoszą 3 mln zł. Sąd stwierdził, że nałożenie kary zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa i Konstytucji.

Wyrok musi być ogłoszony, nawet przy pustej sali sądowej. Jeśli sędzia nie ogłosi wyroku, sporządzony i podpisany wyrok nie uzyskuje statusu wyroku w znaczeniu prawnym, jako, że nie został jeszcze wydany – stwierdził Sąd Najwyższy i dodał, że apelacja od nieogłoszonego wyroku traktowana jest jak niebyła. W rezultacie należy ponowić w całości przewód sądowy.

Aby każdy obywatel mógł w rzeczywistości, a nie jedynie teoretycznie skorzystać z prawa do sądu, należy przede wszystkim zadbać o jego dostępność. Jak przygotować sąd zarówno pod względem architektonicznym, jak i cyfrowym podpowiada Angelika Rekowska, prawniczka Fundacji Court Watch Polska i koordynatorka projektu „Wspólnie-Dostępnie-Sprawiedliwie”.

Już we wrześniu pracownicy ochrony sądu mogą zyskać ustawowe uprawnienia do kontroli osób wchodzących do budynku. Będą mogli zażądać zdjęcia kurtki, pokazania zawartości kieszeni, udostępnienia do sprawdzenia bagażu. Odmowa wiązać się będzie z ryzykiem zakazu wejścia - i to nawet w przypadku stron postępowania czy świadków. Sądy już teraz mają wątpliwości. Chodzi m.in. o określenie pojęcia innych środków niebezpiecznych.

Kasa samoobsługowa potrafi budzić w kupujących najgorsze instynkty - bywa, że klienci, którym wydaje się, że wymknęli się spod czujnego oka obsługi sklepowej, kupują droższy towar, nabijając kod kreskowy tańszego. Nagminne jest też zaniżanie wagi produktów albo obrywanie "ogonków" warzyw i owoców, by nie płacić za ich zbędne części. Sklepy próbują walczyć z tym procederem, a sądy zmieniają ostatnio linię orzeczniczą.

Zakończony niedawno proces Kevina Spacey pokazuje nam, jak można pracować i przypomina, jak się tego w Polsce nie robi. W postępowaniu sądowym ważna jest dynamika. Trudno o niej mówić, jeśli postępowanie przed sądem I instancji trwa przez kilka lat, a pojedyncze terminy rozprawy oddzielone są kilkumiesięcznymi przerwami, w trakcie których w sprawie nie dzieje się nic - pisze Mikołaj Kozak, adwokat, Kancelaria Kulpa Kozak Adwokaci i Radcowie Prawni.

Orzekanie przez jednego sędziego staje się normą w apelacjach. Są od tego wyjątki - np. sprawy, które w I instancji rozpatrywał skład trzech sędziów lub te, w których wartość przedmiotu zaskarżenia przekroczy milion zł. O składzie trzyosobowym będzie też mógł zdecydować prezes sądu, ze względu na zawiłość lub precedensowy charakter. Sędziowie zmianę raczej chwalą, bo widzą w niej szansę na uporanie się z zaległościami.

Na 28 sierpnia zwołane zostało nadzwyczajne posiedzenie Krajowej Rady Sądownictwa, o które zwrócił się Zbigniew Ziobro, minister sprawiedliwości. Posiedzenie ma dotyczyć dalszej reformy wymiaru sprawiedliwości. Reformy wymaga zwłaszcza Sąd Najwyższy, w którym dzieją się niebezpieczne rzeczy - powiedziała przewodnicząca KRS.