Prawnicy nie pozostawiają suchej nitki na obowiązującym od 22 września 2023 r. przepisie, na podstawie którego sąd może w drodze zabezpieczenia zobowiązać pracodawcę do przywrócenia zwolnionego z pracy pracownika, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia. Mówią wprost: to wyrok sądu będzie tworzył stosunek pracy. Przy czym nie wiadomo, czy ma to być nowa umowa, a jeśli tak, to jaka. Pracodawcy twierdzą, że ustawodawca przerzuca na nich koszty toczących się latami procesów sądowych, zamiast podjąć działania zmierzające do ich przyśpieszenia.

Marzec przyszłego roku, październik bieżącego i ponownie marzec przyszłego - daty wejście w życie zmian dotyczących przepadku auta pijanego kierowcy zmieniły się w ostatnich miesiącach trzykrotnie. Wiadomo, że od 1 października z dwóch do trzech lat pozbawienia wolności wzrosło zagrożenie m.in. za prowadzenie auta w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środki odurzających. Pijany kierowca będzie mógł stracić auto dopiero od 14 marca 2024 r.

Zabezpieczenia w sprawach rodzinnych mają często kluczowe znaczenie. Chodzi bowiem np. o alimenty dla dziecka, kwestie kontaktów czy wykonywania władzy rodzicielskiej. Przepisy przewidują dla sędziów termin instruktażowy, zgodnie z którym w sytuacji, gdy taki wniosek musi być rozpatrzony na rozprawie, powinni ją wyznaczyć w ciągu miesiąca. Prawnicy wskazują, że termin wydłuża się do kilku miesięcy, a sędziowie, że wnioski są coraz częściej są nadużywane.

Za uchylanie się od wykonania orzeczonego przez sąd na rzecz pokrzywdzonego lub osoby dla niego najbliższej, za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, środka kompensacyjnego - grozi od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Chodzi o obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, albo nawiązki w różnych sprawach - od wypadków po zniesławienia.

Sprawca, który popełni przestępstwo po 1 października br., znajdzie się w nowej rzeczywistości prawnej. W niedzielę weszła nowela kodeksu karnego, która zmienia m.in. samą dyrektywę wymiaru kary, usuwając z niej cele wychowawcze, a pozostawiając jedynie zapobiegawcze. Wprowadza też możliwość bezwzględnego dożywocia - przeciwko czemu wielokrotnie wypowiadał się choćby ETPC. Część karnistów już zapowiada, że będzie stosować rozproszoną kontrolę konstytucyjności zmienianych przepisów i regulacje konwencyjne.

Fundacja Court Watch Polska opublikowała raport „Obywatelski monitoring sądów”. Zaprezentowano stan przestrzegania zasad jawności oraz wyników obserwacji rozpraw stacjonarnych i zdalnych. Poruszono zagadnienie aresztów tymczasowych. Sędziowie zgadzają się w 87 procentach przypadków z wnioskami prokuratorskimi w tym zakresie. Najrzadziej stosują areszt sędziowie warszawscy, najczęściej – rzeszowscy.

Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało właśnie, że zapadła decyzja o zwiększeniu budżetu na 2024 r. o dodatkowe 120 mln złotych, by zrównać stawki za urzędówki z stawkami dla adwokatów i radców prawnych z wyboru. W praktyce ma to oznaczać ich dwukrotny wzrost. Taki krok, Sebastian Kaleta, wiceminister sprawiedliwości, zapowiadał w pismach skierowanych do prezesów samorządów adwokackiego i radcowskiego.

Samo przytoczenie przepisów, które rzekomo narusza zaskarżone orzeczenie, nie czyni zadość obowiązkowi przytoczenia i uzasadnienia podstaw skargi nadzwyczajnej – orzekł Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. SN oddalił skargę Rzecznika Praw Obywatelskich, który uznał za sprzeczne z Konstytucją odsetki od kredytu frankowego.

Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej kwestii przez Sąd Najwyższy – orzekła w środę Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN. Sama jednak złamała przy tym zasadę prawną ustanowioną przez siedmiu sędziów w uchwale. Mówi ona o tym, że rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego prowadzi do nieważności postępowania.

Coraz więcej frankowiczów decyduje się na drogę sądową. Zachęcają ich to tego nie tylko wyroki TSUE, ale też rekordowe raty. Do indywidualnej walki w sądzie zniechęcają natomiast koszty, choćby te związane z pracą pełnomocnika. Pozwy grupowe mogłyby być rozwiązaniem, ale - jak pokazuje praktyka sądowa - w sprawach "frankowych" zupełnie się nie sprawdzają. Lepszym pomysłem - w ocenie prawników - byłoby łączenie indywidualnych spraw do wspólnego rozpoznania.

Kodeks karny zabrania współżycia z osobami, które nie ukończyły piętnastego roku życia. Uprawianie seksu z osobą, która tę granicę przekroczyła, jest już prawnie obojętne, nawet gdy w grę wchodzi duża różnica wieku pomiędzy partnerami. Ta ostatnia sytuacja jest jednak coraz mniej akceptowana społecznie - a to może rodzić pytania o potrzebę zmian w przepisach karnych, zwłaszcza że są kraje, które się na to zdecydowały.

Postępowania sądowe trwają coraz dłużej, sądy są źle zarządzane, pracownicy zmagają się z niskimi wynagrodzeniami, presją i przeciążeniem pracy - to główne przyczyny, dla których Związek Zawodowy OZZ „AR PRIM” pracowników sądów zdecydował o zorganizowaniu happeningu. Ma odbyć się 1 października 2023 r. i pokazać przyczyny trudnej sytuacji w wymiarze sprawiedliwości.

Prezes PiS Jarosław Kaczyński nie musi prostować wypowiedzi na temat filmu Agnieszki Holland "Zielona granica". Sąd Okręgowy w Sieradzu oddalił pozew kandydatki Lewicy Iwony Kaźmierskiej-Małyskiej skierowany w trybie wyborczym przeciwko prezesowi PiS. Chodziło m.in. o słowa: "ci, którzy robią takie filmy, są armią Putina". Sąd uznał, że była to opinia o filmie.

Sąd Najwyższy orzekł, że należy przeciwstawić się takiemu stosowaniu prawa, które przez „przyłapanie” na rzekomym błędzie co do skutków oświadczenia woli przedsiębiorcy „przybiera postać imperatywnego wyłączania ubezpieczonych z systemu ubezpieczenia na skutek niekorzystnej interpretacji ich oświadczeń woli”. I dlatego oddalił skargę kasacyjną ZUS w sprawie wykorzystania ulgi na start.

E-rozprawy zapisały się już na stałe w sprawach cywilnych, sędziowie chętnie korzystają z takiego rozwiązania - podobnie zresztą jak i pełnomocnicy. Jednym z problemów, wynikających głównie z praktyki sądowej, jest natomiast uczestnictwo w takim trybie publiczności. Tu pomocne mają być zmiany w kodeksie postępowania cywilnego, które zaczną obowiązywać od marca przyszłego roku. Sądy będą informować o możliwości włączenia się na takie posiedzenie.

Delegacje samorządów prawniczych zrzeszonych w Radzie Adwokatur i Stowarzyszeń Prawniczych Europy (CCBE) spotkają się w Warszawie 28 i 29 września. Po raz pierwszy posiedzenie Komitetu Sterującego (Standing Committee) CCBE będzie miało miejsce w Polsce – Komitet na stałe obraduje w Brukseli. Jednym z tematów będą także wyzwania stojące przed polskimi prawnikami w kontekście wprowadzanych w naszym kraju reform wymiaru sprawiedliwości.

Trybunał Konstytucyjny ogłosił orzeczenie wydane w sprawie skargi spółki z o.o. dotyczącej istnienia oraz zakresu szkody wyrządzonej przez wydanie orzeczenia niezgodnego z prawem oraz właściwości miejscowej sądu. Według orzeczenia zgodny z Konstytucją jest przepis kodeksu postępowania cywilnego, stanowiący, że właściwy do orzekania o odszkodowaniu za wyrok niezgodny z prawem jest ten sam sąd, który wcześniej wydał wadliwy wyrok.

Organy gospodarki wodnej mogą nakazać spółce zawarcie umów z mieszkańcami gminy o odbiór ścieków lub dostarczanie wody – taki jest sens uchwały Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Przy czym taka spółka komunalna nie musi mieć zezwolenia na dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków na terenie gminy, która tę spółkę utworzyła.

Pierwsza uchwała dotycząca zbrodni sądowej i uchylenia immunitetu sędziego stanu wojennego zapadnie 4 października br. Jest to konsekwencja uchwały pełnego składu Izby Odpowiedzialności Zawodowej z 19 września br. Dała ona wskazówki, jak rozstrzygać sprawy sędziów podejrzanych o popełnienie zbrodni sądowych w stanie wojennym, czyli 40 lat temu. Dowiemy się, czy wnioski prokuratorów IPN o osądzenie tych sędziów przez sądy karne są zasadne.

Drobna kolizja drogowa spowodowana przez prokuratora przy jego nieuwadze nie jest przypadkiem mniejszej wagi – orzekła Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego i przerwała linię orzeczniczą, która wskazywała, że zwykła stłuczka samochodowa prokuratora czy sędziego nie kończy się ukaraniem. Musi być równość wobec prawa – podsumował prezes Izby.