Rząd przyjął właśnie Krajowy Plan przeciwdziałania przestępczości przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę osób małoletnich na lata 2023–2026. Prace nad nim trwały od wielu miesięcy, wiosną br. projekt trafił do konsultacji. Cel to m.in. koordynowanie i zwiększenie ochrony dzieci w tym zakresie.

Sąd Rejonowy we Włocławku powziął wątpliwość, którą przedstawił Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego. A ta podjęła uchwałę, zgodnie z którą właściwa okręgowa rada adwokacka, do której adwokat ustanowiony przez sąd skierował wniosek o zwolnienie z obowiązku zastępowania strony w postępowaniu, nie może skutecznie zwolnić go z tego obowiązku.

Populizm penalny, wysokie i często wręcz niesprawiedliwe kary, wzmacnianie roli prokuratorów, niepotrzebne przepisy, a także takie, które będą prowadzić do przedłużania procesów – to w ocenie dr hab. Moniki Całkiewicz, profesor Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie, bolączki obowiązującej od 1 października noweli kodeksu karnego.

Radca prawny, jako obrońca na sali sądowej, nie chciał założyć maseczki. Jego zachowanie w trakcie wykonywania obowiązków służbowych było podyktowane tym, iż rozporządzenie wydane przez rząd pozostawało w sprzeczności z podstawą prawną. Jednak rzecznik dyscyplinarny i sądy były zdania, że postąpił wbrew ślubowaniu i nieetycznie, za co ukarano go naganą. Sąd Najwyższy uchylił orzeczenie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego z powodu poważnych braków uzasadnienia.

Nowy kodeks karny penalizuje przyjęcie zlecenia zabójstwa. W przepisie zawarto też klauzulę niekaralności - jeśli przyszły zabójca zgłosi się do organów ścigania i powie kto mu je zlecił, może uniknąć kary. Tu zaczynają się jednak wątpliwości, prawnicy wskazują, że idziemy w kierunku karania za sam zły zamiar. Resort sprawiedliwości patrzy na to jednak inaczej.

Do 15 października 2023 r. można zgłaszać publikacje z zakresu ochrony praw osób pokrzywdzonych przestępstwem lub wiktymologii, a także przykłady praktycznych działań związanych z taką pomocą. Laureaci konkursu organizowanego przez Fundację Pomocy Ofiarom Przestępstw otrzymają nagrodę im. Ewy Bieńkowskiej.

Rada Ławnicza Sądu Najwyższego podjęła w czwartek, 12 października, dwie radykalne uchwały. Zaleca w nich ławnikom Sądu Najwyższego powstrzymanie się od udziału w orzekaniu obu Izb Sądu Najwyższego – Izby Odpowiedzialności Zawodowej i Izby Kontroli Nadzwyczajnej, w tym zwłaszcza z udziałem sędziów powołanych niezgodnie z Konstytucją RP, co najmniej w ciągu dwóch miesięcy od dnia przyjęcia uchwały.

Formę testu konkursowego, także na wolne stanowisko referendarskie, określa ustawa, a nie prezes sądu, w którym się on odbywa. Skoro jest mowa o pytaniach jednokrotnego wyboru, to mieszane są niedopuszczalne - uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie i orzekł konieczność powtórzenia konkursu. Skarżąca konkurs wygrała i była o krok od zatrudnienia, ale odwołał się inny uczestnik, co doprowadziło do zmiany decyzji. Kobieta trafiła na listę rezerwową.

Oskarżenie o zniesławienie i zniewagę przez prokuratora należy dobrze udokumentować. Ciężar dowodu w postępowaniu o uchylenie immunitetu i postawienie przed sądem karnym należy do wnioskodawcy. Dowody zaś nie mogą stanowić subiektywnej oceny materiału – orzekła Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego i nie zezwoliła na uchylenie immunitetu.

W korespondencji zawodowej adwokaci muszą przestrzegać właściwych form. Nie mogą używać wyrażeń czy zwrotów obraźliwych ani grozić ściganiem karnym lub dyscyplinarnym, zwłaszcza swoim kolegom z samorządu. Tej zasady nie przestrzegał znany gdański adwokat i dlatego został ukarany upomnieniem. Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej postanowił karę utrzymać w mocy.

Prokurator miałby możliwość wnioskowania o pilne wyznaczenie terminu rozprawy lub posiedzenia w sytuacji, gdy istnieje ryzyko dla realizacji celów postępowania karnego. Z kolei przewodniczący składu miałby 7 dni na jego wyznaczenie. Projekty rozporządzeń są w opiniowaniu, a część sądów już podnosi, że wniosek o pilną rozprawę, to naruszenie zasady "równości broni" i daleko idąca ingerencja w niezależność sądownictwa.

1 października br. przestał obowiązywać przepis art. 15zzr(1) ustawy antycovidowej, który wstrzymywał przedawnienie karalności czynu oraz przedawnienie wykonania kary w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe. Zgodnie z przepisami przejściowymi tam, gdzie terminy przedawnienia już biegły, ale zostały zawieszone, będą biec dalej. A w sprawach, w których jeszcze nie biegły, rozpocznie się ich odliczanie.

Prokuratura Krajowa poinformowała, że do Sądu Najwyższego trafiły kolejne trzy skargi nadzwyczajne w sprawach kredytów frankowych, złożone przez Prokuratora Generalnego. Jedna z nich dotyczy nakazu zapłaty sądu okręgowego, dwie wyroków sądów apelacyjnych. Łącznie takich skarg Prokurator Krajowy skierował już 56.

Mają być szkolenia, opracowywane są materiały instrukcyjne i przygotowywane zalecenia w zakresie choćby ochrony tajemnicy zawodowej. Samorządy radcowski i adwokacki zapewniają, że już wkrótce ruszą z akcjami, które ułatwią radcom i adwokatom korzystanie nie tylko z e-doręczeń, ale i dwóch pozostałych systemów. Przy okazji pojawiają się głosy, by punkt logowania był jeden.

6 października br. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej ma podjąć uchwałę w sprawie umowy o kredyt bankowy i rozstrzygnąć, czy jest ona umową wzajemną. Kwestia ewentualnej wzajemności umowy kredytu hipotecznego to jedno z głównych zagadnień pojawiających się podczas rozstrzygania przez sądy spraw kredytów frankowych w sytuacji unieważnienia umowy kredytu z powodu klauzul abuzywnych.

Obecność prokuratury w systemie organów państwa nie budzi od dziesięcioleci najmniejszych wątpliwości. Prokuratura jest stałym elementem struktury każdego państwa. Bez względu na ustrój, historię czy tradycje systemu prawa, prokuratura jest powszechnie akceptowanym organem, i tu pytanie, czego – pisze Tomasz Warykiewicz, były funkcjonariusz Biura do Walki z Przestępczością Zorganizowaną Komendy Głównej Policji i Centralnego Biura Śledczego KGP.

Sędzia stanu wojennego, która skazała dwóch opozycjonistów za malowanie haseł na trzy lata więzienia, popełniła błąd, a nie zbrodnię sądową – orzekł Sąd Najwyższy. A za błąd, nawet rażący, w orzekaniu sędzia nie odpowiada karnie ani dyscyplinarnie. Nie jest to też zbrodnia przeciwko ludzkości, która miała za cel systematyczne prześladowanie. Wobec tego nie można uchylić sędziemu immunitetu i skazać w procesie karnym.

Do 10 października pracownikom sądów mają zostać wypłacone kolejne nagrody. Z wytycznych Ministerstwa Sprawiedliwości, które ujawniły związki zawodowe wynika, że wyniosą one minimum 3 tys. zł dla każdego pracownika - pod warunkiem, że pracuje co najmniej od 6 miesięcy i nie ma zbyt wielu nieobecności np. związanych z długim chorobowym. Cicho jest natomiast o nagrodach dla pracowników prokuratur - upomnieli się o nie właśnie prokuratorscy związkowcy.

Do 10 grudnia adwokaci i radcy prawni, muszą mieć zarejestrowany adres elektroniczny do e-doręczeń. Tą drogą będą się kontaktować z administracją publiczną i podatkową. Równocześnie pisma sądowe otrzymywać będą przez portal informacyjny sądów, chyba że chodzi o sąd administracyjny - w tym przypadku na elektroniczną skrzynkę podawczą. Prawnicy już teraz mówią o chaosie i liczą koszty związane z przygotowaniem do zmian kancelaryjnych programów.

Frankowicze, w większości przypadków, wygrywają w sądach z bankami, a dodatkowo TSUE w kolejnych wyrokach staje po ich stronie. Nic więc dziwnego, że banki, chcąc minimalizować ewentualne straty i kolejne pozwy, oferują kredytobiorcom ugody. Część osób, która już je zawarła, zastanawia się jednak, czy z zawartego porozumienia można się wycofać. Prawnicy podkreślają, że szanse na podważenie są, choć droga nie jest najprostsza.