Projektowane założenia opublikowano w czwartek na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji. MF wyjaśniło, że konieczne jest dostosowanie polskiego prawa do unijnej dyrektywy w sprawie konsumenckich umów o kredyt związanych z nieruchomościami mieszkalnymi.

Zaproponowano - zgodnie z dyrektywą - wprowadzenie zezwoleń na działalność pośrednictwa kredytowego. Nadzór nad działalnością pośredników oraz instytucji niekredytowych oferujących umowy o kredyt na nieruchomości mieszkalne i rejestr takich podmiotów miałaby prowadzić Komisja Nadzoru Finansowego.

ID produktu: 40291406 Rok wydania: 2014
Autor: Helena Ciepła,Zofia Pawelczyk
Tytuł: Hipoteka po nowelizacji w systemie wieczystoksięgowym. Pytania i odpowiedzi>>>

Proponuje się też, aby konsumenci, którzy zawierają umowy kredytowe związane z nieruchomościami podlegali nadal ochronie ze strony Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, natomiast KNF pełniłaby rolę organu nadzorczego nad rynkiem w pozostałym zakresie. Obie instytucje - UOKiK i KNF - byłyby zobowiązane do współpracy.

KNF miałaby m.in. udzielać pośrednikom kredytowym zezwolenia na prowadzenie działalności oraz mogłaby je cofać, a także ewentualnie nakładać kary za naruszenie ustawy. Komisja miałaby organizować egzaminy sprawdzające poziom wiedzy i kompetencje osób zarządzających pośrednikami kredytowymi i tzw. wyznaczonymi przedstawicielami. Planuje się, że wymienione w projekcie osoby powinny zdać egzamin do 21 marca 2017 r.

Proponuje się - zgodnie z dyrektywą - by pośrednicy kredytowi informowali swoich klientów m.in o rejestrze, do którego są wpisani, a także o wysokości prowizji, jaką otrzymują od kredytodawców. Do projektowanej ustawy ma zostać wpisany obowiązek badania zdolności kredytowej przed udzieleniem kredytu. Kredytodawcy i pośrednicy kredytowi mają też zostać zobowiązani do wprowadzenia procedur, które pozwolą sprawdzić, czy system wynagradzania ich personelu nie narusza obowiązku uczciwego, sprawiedliwego i przejrzystego postępowania.

"Polityka wynagradzania personelu powinna podlegać weryfikacji przez Komisję Nadzoru Finansowego" - napisano w projekcie. Zaznaczono, że polityka ta nie powinna zależeć tylko od celów w zakresie sprzedaży, ale uwzględniać czynniki związane z jakością pracy. MF nie przewiduje jednak wprowadzenia zakazu wypłacania prowizji.

Projektowane przepisy uregulować mają też kwestie reklamy i marketingu związanych z kredytami przeznaczanymi na nieruchomości. Wskazano, że reklama powinna zawierać jasne informacje na temat stopy oprocentowania i kosztu kredytu wraz z reprezentatywnym przykładem. W stosownych przypadkach reklama powinna zawierać ostrzeżenia o możliwości zmiany stopy oprocentowania oraz ryzyku zmiany kursu walutowego.

Kredytodawca lub pośrednik kredytowy będzie musiał podawać informacje (na podstawie przykładu) o rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania, jak i o całkowitej kwocie do zapłaty dla konsumenta. Zakazana będzie tzw. sprzedaż wiązana, z wyłączeniem przypadku prowadzenia bezpłatnego rachunku płatniczego lub oszczędnościowego związanego z obsługą kredytu.

W projekcie znaleźć mają się także regulacje dotyczące wyceny nieruchomości, kredytów denominowanych w walutach obcych, wcześniejszej spłaty kredytu, zaległości w spłacie kredytu i egzekucji należności. Kredytodawca przed wystawieniem bankowego tytułu egzekucyjnego musiałby wysyłać do konsumenta ostateczne wezwanie do zapłaty z terminem nie krótszym niż 30 dni.

Resort finansów wskazał, że Polska ma czas na implementacje nowych przepisów do 21 marca 2016 r.

Uzasadniając prace nad ustawą napisano m.in., że "na rynku mieszkaniowych kredytów hipotecznych w UE stwierdzono występowanie przypadków nieodpowiedzialnego udzielania i zaciągania kredytów oraz nieodpowiedzialnego zachowania uczestników tego rynku" - chodzi m.in. o nieporównywalne, niepełne i niejasne materiały reklamowe; brak dokonywania odpowiedniej oceny adekwatności oferowanych produktów do potrzeb klienta; niewystarczającą weryfikację zdolności kredytowej klientów.

Wskazano, że problemy na rynku wynikały także z nieskuteczności, czy braku systemu regulującego działalność pośredników kredytowych i instytucji niekredytowych oferujących kredyty na nieruchomości mieszkaniowe.

 

Celem unijnej dyrektywy dotyczącej konsumenckich umów o kredyt związanych z nieruchomościami mieszkalnymi "jest w związku z tym zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumentów, którzy zawierają umowy o kredyt związane z nieruchomościami mieszkalnymi". "Ma ona spowodować rozwój bardziej przejrzystego, skutecznego i konkurencyjnego rynku wewnętrznego poprzez zawieranie spójnych i uczciwych umów, poprzez dostarczenie klientom odpowiednich informacji i wyjaśnień na każdym etapie (...)" - napisano w projekcie.

Dodano, że w obecnym prawie nie ma szczegółowej regulacji związanej z kredytami hipotecznymi. Zastosowanie do nich ma szereg aktów prawnych oraz rekomendacje Komisji Nadzoru Finansowego, które nie są aktami prawa powszechnie obowiązującego.(PAP)