W piątek 3 czerwca wystartował już po raz piąty Legal Hackathon 2022, czyli maraton prawniczego programowania organizowany przez Wolters Kluwer Polska. Jego uczestnicy przez trzy dni będą pracować nad stworzeniem nowoczesnej aplikacji pomocnej dla obywateli lub w pracy kancelarii. W niedzielę swoje projekty zaprezentują jury, które wyłoni zwycięzców.

Nieprzerwanie od 2008 r. uczelnią, której najwyższy odsetek absolwentów uzyskuje pozytywny wynik egzaminów jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie. Poza nim, w 2021 r. w czołówce znaleźli się absolwenci m.in. z Poznania, Warszawy, Gdańska, Torunia i Lublina. W 2021 r. do egzaminów łącznie przystąpiły 6373 osoby, a zdało je - 3800 z nich, tj. 59,6 proc. uczestników.

Celem Krajowego Rejestru Mediatorów ma być uporządkowanie mediacji sądowej i pozasądowej. Chodzi o system teleinformatyczny zawierający m.in. informacje o mediatorach i ich specjalizacji. Prace nad nim trwają, a dr Marcin Romanowski, wiceminister sprawiedliwości zapowiedział właśnie, że termin zakończenia realizacji projektu wyznaczony na sierpień 2023 r. nie jest zagrożony.

Nie ma obecnie narzędzi po stronie sądu koniecznych do przymuszenia stron do przedłożenia dowodów w sprawach gospodarczych. Dlatego rozwiązanie polegające na przymusowej egzekucji tego obowiązku w ramach postępowania w sprawach własności intelektualnej powoduje, że środek ten staje się bardziej realny i przydatny w praktyce - piszą Magdalena Wątroba i Aleksandra Domarecka z Zespołu Postępowań Sądowych i Arbitrażu kancelarii Dentons.

Nowy mediator, by zdobyć doświadczenie powinien prowadzić jak najwięcej mediacji. Problem w tym, że sędziowie preferują kierowanie spraw do tych, którzy są już sprawdzeni i doświadczenie już mają. Pojawiają się więc pomysły losowego, czy alfabetycznego przydzielania spraw, tyle że w ocenie prawników podstawą powinna być możliwość weryfikacji umiejętności kwalifikacji i kompetencji mediatora.

Proponowany w nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym test bezstronności i niezawisłości wobec sędziów powołanych z udziałem nowej Krajowej Rady Sądownictwa będzie trudny do stosowania, ponieważ ta ustawa nie mówi, jak to robić – twierdzi prof. Andrzej Wróbel, sędzia SN w stanie spoczynku, były sędzia Trybunału Konstytucyjnego. I dodaje, że problemu statusu tych sędziów nie rozwiąże się bez zmian w KRS.

Tylko w ośmiu na 46 sądów okręgowych są wydziały rodzinne, w sądach apelacyjnych - obecne przepisy - nie przewidują ich tworzenia. Prawnicy od lat wskazują, że powinno to się zmienić, bo nawet najlepsza znajomość przepisów przy konfliktach rodzinnych, w tym rozwodach, nie wystarczy, potrzebne jest też doświadczenie w takim orzekaniu i stałe doskonalenie się.

UE wymaga od Polski ustępstw i Polska te ustępstwa zapewne wykona. Mimo że są marginalne - bo tak należy ocenić choćby sposób likwidacji Izby Dyscyplinarnej SN, kolejne pytania prejudycjalne dotyczące polskiej praworządności nie będą już wysłuchiwane przez TSUE z równą atencją. Najdłużej, jako kraj, przegrywać będziemy przed ETPC. Pojawia się jednak wątpliwość, o co UE w istocie chodziło?

Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana od 2018 r. nie jest organem tożsamym z organem konstytucyjnym - stwierdza przyjęta w czwartek uchwała poszerzonego składu Sądu Najwyższego. Ale dodaje, że brak jest podstaw do przyjęcia z góry, że każdy sędzia nominowany po 2018 roku przez KRS nie spełnia wymogu minimum bezstronności, chociaż wszyscy "nowi" sędziowie dotknięci są wadą złego powołania.

Obecnie minister odwołuje notariusza m.in. wtedy gdy sąd dyscyplinarny pozbawia go prawa do prowadzenia kancelarii, albo jeśli ma orzeczony zakaz wykonywania zawodu na mocy prawomocnego wyroku sądu. Jeśli proponowana nowelizacja Prawa o notariacie wejdzie w życie, samo skazanie prawomocnym wyrokiem karnym za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe oznaczać będzie pożegnanie się z zawodem.

W czasie pandemii, gdy sądy pracowały w ograniczonym zakresie, mediacja stała się dla wielu osób szansą na rozwiązanie sporu. Ci co raz spróbowali, np. w czasie sprawy rozwodowej, wracali do niej przy okazji innych spraw. Sądy powinny jednak częściej kierować sprawy do mediacji, ważne też m.in. by zwiększyły się stawki mediatorów, tak by utrzymać w zawodzie najlepszych - mówi dr Agnieszka Zemke-Górecka, wiceprezes NRA.

Jeszcze nie reklama, ale zmiany i tak są istotne. Naczelna Rada Adwokacka rozpoczęła właśnie dyskusję nad zmianami zasad etyki. Wśród nich jest m.in. wskazanie, że adwokaci powinni zachować umiar, współmierność i oględność także w wystąpieniach publicznych, a wszystko po to, by nie uchybiać godności zawodu.

Rząd zamienił panujący w kraju „stan epidemii” na „stan zagrożenia epidemicznego” i zniósł większość obostrzeń sanitarnych, w tym nakaz zakrywania ust w miejscach publicznych. Nie uchylono jednak licznych ograniczeń dla obywateli w sądach powszechnych i administracyjnych. Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpływają skargi w tej sprawie.

Sędzia Paweł Juszczyszyn stawił się w środę w Sądzie Rejonowym w Olsztynie. Nie mógł jednak przystąpić do pracy, ponieważ został wysłany na zaległy urlop. Jednocześnie został przeniesiony z wydziału cywilnego, w którym dotychczas orzekał, do wydziału rodzinnego. Sędzia oświadczył, że nie zgadza się z decyzjami o przeniesieniu i wysłaniu na urlop, które podjął prezes tego sądu Maciej Nawacki.

Trzeba uregulować prawnie opiekę naprzemienną - uważa Rzecznik Praw Obywatelskich. I zwraca uwagę, że taka forma sprawowania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem wciąż nie została jednoznacznie określona w przepisach. Także Rzecznik Praw Dziecka wystąpił o uregulowanie tego problemu. Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiada taką zmianę w projekcie nowelizacji kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Ministerstwo Sprawiedliwości niezmiennie w mediacji widzi szansę na przyspieszenie spraw w sądach - to ona ma odgrywać istotną rolę np. przy rozwodach par posiadających małoletnie dzieci. Mimo jednak, że z roku na roku staje się coraz popularniejsza - problemy w ocenie prawników i mediatorów są ciągle podobne. A wśród nich kwestie zbyt niskich stawek, "martwych dusz" na sądowych listach, i weryfikacji umiejętności.

Wejście w życie ustawy antycovidowej z 2021 r. spowodowało niemałe zamieszanie w sądach. Nie tylko opóźniło rozpoznawanie spraw, ale też wywołało zasadnicze pytanie: czy na czas pandemii zrywamy z kolegialnością, zwłaszcza przy rozpoznawaniu apelacji spraw w toku. Sąd Najwyższy wyjaśnia w uchwale: referent pozostaje ten sam, dwaj inni sędziowie - będą losowani.

Przedawnienie podatków cały czas jest ością niezgody między podatnikami a fiskusem. Skarbówka zawiesza jego bieg tam, gdzie jej wygodnie i ściąga zaległości. Często przegrywa jednak w sądach. Nie udało się też systemowe zawieszenie biegu przedawnienia z powodu epidemii koronawirusa. Dodatkowy oręż dostarczy teraz fiskusowi rząd, który szykuje nowelizację kodeksu karnego skarbowego.

Zmiana procedury karnej w grudniu ubiegłego roku spowodowała, że maksymalny czas wstrzymania transakcji lub blokady rachunku przez prokuratora, w sytuacji niewydania postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym, wydłużono z sześciu miesięcy do roku. To może dotyczyć osoby, której nie postawiono zarzutu popełnienia jakiegokolwiek przestępstwa, ale odcięto ją od dysponowania swoją własnością i wstrzymano działalność gospodarczą.

Obawiamy się, że proponowanej zmianie struktury sądów towarzyszyć będzie gigantyczny chaos, który jeszcze bardziej wydłuży czas oczekiwania obywateli na rozpoznanie ich spraw przez sąd - stwierdza Helsińska Fundacja Praw Człowieka w opinii do zaprezentowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości projektów ustaw zmieniających ustrój wymiaru sprawiedliwości.