Sprawa Tomasza Szmydta, sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, od kilku dni elektryzuje opinię publiczną w Polsce. Przy okazji warto przyjrzeć się kwestii oświadczeń majątkowych sędziów, prokuratorów, których jawność miała stanowić swoisty "bezpiecznik" dla systemu wymiaru sprawiedliwości. "Bezpiecznik", który zawiódł. Więcej, istnieje ryzyko, że mogą stanowić informacje narażające na niebezpieczeństwo jego dobro - pisze dr Paweł Bała, adwokat.

Poziom przestępczości w Polsce nie uzasadnia utrzymywania tak dużej, jak obecnie, liczby osób w więzieniach – twierdzi dr Paweł Moczydłowski, profesor Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, dyrektor generalny Służby Więziennej w latach 1990-94. I dodaje, że redukcja populacji więziennej jest w interesie społecznym.

Już 16 maja br. odbędzie się konferencja „Mediacja – eksperci o zmianach legislacyjnych w mediacji”, którą organizuje Centrum Mediacji Lewiatan. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny. Podczas konferencji eksperci zaprezentują m.in. propozycje zmian, które mają na celu szersze wykorzystywanie alternatywnych sposobów rozwiązywania sporów. Prawo.pl jest patronem medialnym wydarzenia.

Należało się spodziewać, że projekt ustawy reformującej zastane przepisy będzie tworzony w idei cywilnej kontroli nad służbami, na kanwie szerokiej i otwartej dyskusji publicznej, a służbom prędzej zepnie się cugle, niż je poluzuje. Tymczasem proponowane regulacje przewidują dla nich nowe kompetencje, wkraczające w niespotykany dotąd sposób w prawa i wolności obywatelskie - pisze dr Paweł Opitek.

Sędziowie, prokuratorzy, ale też m.in. ławnicy, nie powinni być całkowicie wyłączeni z katalogu osób podlegających sprawdzeniu w ramach ustawy o ochronie informacji niejawnych. Trzeba się jednak zastanowić, na jakim etapie i w jakim stopniu takie sprawdzenie wdrożyć. Musi je prowadzić wyspecjalizowana służba specjalna, ale bez uprawnienia do odmowy wydania poświadczenia bezpieczeństwa dla sędziego zawodowego czy prokuratora - mówi Prawo.pl dr Michał Gabriel-Węglowski, prokurator Prokuratury Regionalnej w Gdańsku.

Stan faktyczny wybija i... tak, proszę Państwa, będzie rzut rożny dla Klienta! Klient rozgląda się, szuka tego jednego zawodnika... Zbiera się i TAK, podaje do pełnomocnika! Proszę Państwa, co za emocje! I... Jest sukces! KONTRAKT ZOSTAŁ PODPISANY!

Rząd chce zmian w kodeksie karnym. Chodzi o ściganie homofobicznych i seksistowskich wypowiedzi, a także mowy nienawiści wobec osób z niepełnosprawnością. Opiniowany projekt ma na celu zagwarantowanie pełnej ochrony wszystkim grupom mniejszościowym szczególnie narażonym na dyskryminację, uprzedzenia i przemoc - a ma to nastąpić przez rozszerzenie przepisów o cechy takie jak niepełnosprawność, wiek, płeć, orientacja seksualna i tożsamość płciowa. I właśnie ta ostatnia kwestia budzi wątpliwości części członków Krajowej Rady Prokuratorów.

Do 15 maja można zgłaszać kandydatury w ramach uzupełniającej procedury powoływania eksperta z dziedziny pediatrii do Zespołu do spraw analizy zdarzeń, na skutek których małoletni poniósł śmierć lub doznał ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Ma on charakter interdyscyplinarny, a w jego skład ma wchodzić siedmiu członków - jest sześciu, brakuje właśnie pediatry.

W czwartek 9 maja br. prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjął, oświadczenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasza Szmydta o zrzeczeniu się ze skutkiem natychmiastowym urzędu. Przyjęcie oświadczenia zostało zaopiniowane pozytywnie przez Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego - poinformował sąd.

Senat przyjął poprawki do nowelizacji ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Jedna z nich zakłada, że kandydatami do KRS będą mogli być również sędziowie powołani przy udziale neo-KRS. Z przyjętej przez Sejm ustawy wynikało, że kandydować mogą jedynie ci neo-sędziowie, którzy wrócili na swoje wcześniejsze stanowisko. Dodatkowo sędziowie - jak wynika z kolejnej poprawki - będą mogli głosować na więcej niż jednego kandydata.

Prezes Sądu Najwyższego Zbigniew Kapiński, kierujący pracą Izby Karnej, wydał 8 maja 2024 r. zarządzenie w sprawie postępowania z wnioskiem o wyłączenie sędziego. I to składanym przez prokuratora, który opiera je na okolicznościach towarzyszących powołaniu sędziego. Składy wyznaczać będzie "ręcznie" I Prezes SN. Zarządzenie zostało wydane w związku z apelem części sędziów Izby Karnej, skierowanym do prokuratorów o składanie takich wniosków. Może jednak łamać Regulamin SN i prawa stron.

Już w piątek, 10 maja, mają zostać zaprezentowane propozycje zmian w zakresie sprawdzania sędziów i prokuratorów, którzy mieliby mieć dostęp do informacji niejawnych. To pokłosie sprawy sędziego Tomasza Szmydta, który zawnioskował o azyl na Białorusi. Sędzia WSA w Warszawie zajmował się np. sprawami dotyczącymi odmowy dostępu do informacji z klauzulami "tajne". W ocenie prawników do takich zmian należy podejść ostrożnie, m.in. ze względu na Konstytucję i wynikające z niej gwarancje dla sędziów. Rozwiązaniem, ich zdaniem, mogłaby być choćby KRS.

Uchwała Sądu Najwyższego dotycząca kredytów frankowych okazała się prokonsumencka. Jednak cieniem na niej kładzie się nierozpoznanie wniosku prokuratora generalnego o wyłączenie ze składu "nowych sędziów", a konkretnie to, jak go potraktowała I Prezes SN. Prawnicy uważają, że SN powinien wydać postanowienie niezależnie od abstrakcyjności uchwały czy terminu jego wpłynięcia. Sędziowie SN wskazują na lukę w przepisach, która powinna zostać uregulowana.

Prawnicy zaangażowani w sprawy o błędy medyczne zauważają, że niska jakość opinii biegłych sądowych, na których wybór strony w praktyce nie mają żadnego wpływu, wprost przekłada się na brak komfortu sądów orzekających. Oceniają, że zrównanie opinii prywatnych z opiniami sądowymi, co rozważa resort sprawiedliwości, jest korzystne z wielu powodów, w tym przyśpieszy procesy sądowe i umożliwi rzetelniejsze rozpatrzenie sprawy.

Obowiązkowe dyżury prokuratorskie zostały wprowadzone w 2016 r. i co do zasady miały obciążać sprawiedliwie prokuratorów ze wszystkich szczebli. Tak jednak nie jest, dlatego Dariusz Korneluk, prokurator krajowy, polecił, by prokuratorzy regionalni i okręgowi zadbali o możliwie równomierne rozłożenie tych obowiązków także wśród prokuratorów z wyższych szczebli w jednostkach rejonowych - oczywiście przy uwzględnieniu miejsca zamieszkania oraz z poszanowaniem ich sytuacji rodzinnej.

Decyzja ministra sprawiedliwości o delegowaniu sędziego powinna być należycie uzasadniona, a odmowa delegacji sędziego na jego wniosek powinna być zaskarżalna do sądu. W ministerialnym projekcie nie określono też przesłanek odwołania sędziów z delegacji, a ponownego namysłu wymaga delegowanie sędziów do urzędów obsługujących władzę wykonawczą i ustawodawczą, bo podczas takiej wieloletniej niekiedy delegacji tracą oni kontakt z orzekaniem - wskazuje RPO Marcin Wiącek w swojej opinii do projektu nowelizacji m.in. Prawa o ustroju sądów powszechnych.

W Senacie trwa w środę debata nad nowelizacją ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Jej zasadnicze regulacje dotyczą wyboru sędziowskich członków tej Rady przez samych sędziów, a nie - jak to jest od początku 2018 r. - przez Sejm. Senackie komisje: Ustawodawcza oraz Praw Człowieka i Praworządności, które we wtorek wieczorem poparły nowelę, zaproponowały do niej ok. 30 poprawek, w większości legislacyjno-redakcyjnych, część zgodnych z wnioskami PKW.

Przestępstwo, które popełnia sędzia Tomasz Szmydt, trwa cały czas. To oznacza, że można w sprawie uchylenia mu immunitetu odnieść się do niego tak, jak do kogoś ujętego na gorącym uczynku - mówi Marek Biernacki, szef sejmowej komisji ds. służb specjalnych. Zdaniem Marka Biernackiego, formułę w tej sprawie powinien wypracować sąd dyscyplinarny działający w sądzie administracyjnym.

Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, sądów powszechnych, w końcu ostatnia uchwała Sądu Najwyższego zachęcają frankowiczów do kierowania pozwów do sądów. Tylko w pierwszym kwartale br. wpływ takich spraw jest większy o blisko o 24 proc. niż w tym samym okresie ubiegłego roku. Prym nadal wiedzie warszawski wydział frankowy, a na drugie miejsce wysunął się Sąd Okręgowy w Gdańsku.

Przepisy o blokadach rachunków bankowych firm są zbyt często wykorzystywane przez osoby, które fałszywie posądzają innych przedsiębiorców o nieuczciwe działania - alarmują prawnicy. Problemem jest bowiem to, że z ewentualnych fałszywych oskarżeń bardzo trudno się wytłumaczyć, a przedsiębiorca pozostaje bez środków do prowadzenia biznesu. Konieczna jest nowelizacja, na co - po raz kolejny - zwraca też uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich.