Minister zdrowia wydał kolejne przepisy dotyczące Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych. Określił regulamin Zespołu do spraw Świadczeń z tego funduszu, działającego przy Rzeczniku Praw Pacjenta, do zadań którego należy sporządzanie opinii o wystąpieniu zdarzenia medycznego i jego skutkach. Określono też wynagrodzenie członków tego zespołu.

Jeśli na recepcie w ogóle nie wypisano dawkowania leku albo jest ono niemożliwe do rozczytania, farmaceuta sam będzie mógł zadecydować, jaka dawka będzie odpowiednia dla pacjenta. Będzie mógł wydać też pacjentowi maksymalnie cztery opakowania leku, a nie jak do tej pory dwa. Te zasady nie będą jednak dotyczyły leków zawierających substancje psychotropowe lub środki odurzające.

Weszło w życie rozporządzenie w sprawie kursów kwalifikacyjnych dla ratowników medycznych. To konsekwencja przyznania tej grupie zawodowej nowych uprawnień: stwierdzania zgonu, do którego doszło podczas akcji medycznej, wykonania badania USG według protokołów ratunkowych oraz kwalifikacji do szczepienia i wykonania szczepienia przeciw COVID-19. Nowe przepisy określają jak będzie wyglądać egzamin i wzór zaświadczenia potwierdzającego odbycie kursu kwalifikacyjnego.

Dostępność bez recepty jednego z hormonalnych środków antykoncepcyjnych (octan uliprystalu) - takie rozwiązanie zakładała zawetowana w piątek przez prezydenta Andrzeja Dudę nowelizacja prawa farmaceutycznego. Wiek, od którego tzw. tabletka "dzień po" byłaby dostępna bez recepty miał być określony w rozporządzeniu. Ministerstwo Zdrowia stało na stanowisku, że powinno to być 15 lat. Wątpliwości w tej kwestii miała Kancelaria Prezydenta.

Mimo krytycznych uwag Naczelnej Rady Lekarskiej, Ministerstwo Zdrowia zmieniło rozporządzenie regulujące uprawnienia ratowników medycznych. Już wkrótce, po ukończeniu odpowiedniego kursu będą mogli wykonywać USG, przywrócono im też możliwość wykonywania testów na obecność wirusów, którą mieli w pandemii, a do listy leków, które mogą zaordynować, dodano trzy nowe preparaty. Większość zmian wejdzie w życie pod koniec marca.

Lekarz czy pielęgniarka nie będą mogli się tłumaczyć, że nie wiedzieli komu zgłosić podejrzenie przemocy wobec dziecka. Placówki medyczne obowiązkowo muszą opracować standardy postępowania w takich sytuacjach. Przepisy, które je do tego obligują wchodzą właśnie w życie, choć dają jeszcze pół roku na przygotowania. Brak standardów będzie zagrożony grzywną. Kar nie przewidziano natomiast za ich nieprzestrzeganie.

Wraz końcem pandemii odebrano ratownikom medycznym prawo do przeprowadzania testu na obecność koronawirusa SARS-CoV-2. Ten błąd, bo przecież wirus z nami pozostał, miało naprawić rozporządzenie ministra zdrowia. Zapisano w nim również możliwość wykonania przez ratowników medycznych badania USG i podawania w karetce trzech ważnych preparatów. Wszystko to w imię bezpieczeństwa pacjenta. Jednak projekt utknął na etapie konsultacji.

Tam, gdzie brakuje chętnych – tak jak do tej pory - dyżurującą aptekę wyznaczy starostwo. Z tą różnicą, że jeśli samorząd będzie chciał, by była otwarta dla mieszkańców przez całą noc i święta, koszt dyżuru będzie musiał pokryć powiat. Narodowy Fundusz Zdrowia zapłaci bowiem zaledwie za dwie godziny pracy w porze nocnej - maksymalnie do godz. 23, i za cztery godziny pracy apteki w dzień wolny od pracy, najdłużej do godz. 18.

Karty zgonu od 1 stycznia 2024 r., tak jak do tej pory mogą być wystawiane przez osobę stwierdzającą zgon w formie papierowej i wydawane osobie odpowiedzialnej za zorganizowanie pochówku np. członkowi rodziny. Z kolei karty urodzenia i karty martwego urodzenia mają być przekazywane kierownikom Urzędów Stanu Cywilnego przez podmioty wykonujące działalność leczniczą wyłącznie w formie elektronicznej, opatrzonej kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem osobistym.

1 stycznia 2024 r. weszła w życie wprowadzona do ustawy definicja psychoterapii. Zgodnie z ustawą o ochronie zdrowia psychicznego, psychoterapia to celowe i planowane oddziaływania psychologiczne, zmierzające do złagodzenia lub usunięcia objawów zaburzenia oraz do poprawy funkcjonowania psychicznego i społecznego, wspierające dążenia jednostki lub rodziny do zdrowia i rozwoju, kierowane do osób z zaburzeniami psychicznymi.

Ustawa przedłużająca ważność orzeczeń o niepełnosprawności weszła w życie 30 grudnia. Orzeczenia o niepełnosprawności, których ważność upływa po 5 sierpnia 2023 r., a także orzeczenia których ważność przedłużono podczas epidemii i stanu zagrożenia epidemicznego, są ważne do 30 września 2024 r. Interwencja była potrzebna, bo czas oczekiwania na wydanie nowego orzeczenia to obecnie nawet kilka miesięcy. W związku z tym niektóre osoby z niepełnosprawnością utraciły uprawnienia, w tym do świadczeń. 

Nowe świadczenie wspierające skierowane bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnością, świadczenie pielęgnacyjne na nowych i starych zasadach, a także przedłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności – to tylko niektóre zmiany w prawie dla osób z niepełnosprawnościami i osób je wspierających, które nastąpią w 2024 r. Przypominamy o najważniejszych z nich.

Wzrośnie płaca minimalna, przedłużono zamrożenie cen energii, a gminy ponownie zajmą się wypłatą dodatku osłonowego dla najuboższych. Więcej osób będzie mogło skorzystać z emerytur pomostowych, wraca podatek minimalny, a właściciele nowo kupionych pojazdów będą musieli je przerejestrować. Dzieciom nie będzie wolno sprzedawać energetyków, a szpitale muszą przygotować się na nowe zasady akredytacji. To tylko niektóre zmiany, jakie czekają nas od 1 stycznia 2024 r.

Od 1 stycznia 2024 r. zakazana jest sprzedaż napojów energetycznych dzieciom i młodzieży do 18 roku życia. W ustawie zdefiniowano, że jest to napój będący środkiem spożywczym, ujęty w Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, w którego "składzie znajduje się kofeina w proporcji przewyższającej 150 mg/l lub tauryna, z wyłączeniem substancji występujących w nich naturalnie".

Po dwumiesięcznej przerwie na listę refundacyjną wracają popularne flozyny, w trzech wskazaniach: cukrzycy typu 2, przewlekłej niewydolności serca i chorobie nerek. Na listę wpisano nową substancję, która będzie refundowana w przypadku zaawansowanej postaci hormonozależnego raka gruczołu krokowego u pacjentów dorosłych, a także szczepionkę przeciwko półpaścowi – pierwszą taką w refundacji dla pacjentów powyżej 65 roku życia z wyższym ryzykiem zachorowania.

Praca socjalna w zakładzie karnym, mieszkania treningowe i wspomagane, usługi sąsiedzkie i bezpłatna ochrona prawna dla pracownika socjalnego w określonych sytuacjach, to tylko niektóre zmiany, które wchodzą w życie 1 listopada. Przed jednostkami pomocy społecznej stoją więc zupełnie nowe wyzwania i obowiązki.

W czwartek weszły w życie zmiany w ustawie Prawo farmaceutyczne, które modyfikują zasadę "Apteka dla Aptekarza". Przepisy wprowadzono przy okazji nowelizacji ustawy o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych oraz niektórych innych ustaw.

Opublikowana ustawa reguluje wykonywanie, rozwój zawodowy i odpowiedzialność zawodową zawodów medycznych, które dotychczas nie były objęte regulacjami ustawowymi. Chodzi m.in. o zawody: asystentki stomatologicznej, opiekuna medycznego, podiatry, protetyka słuchu czy technika masażysty. Łącznie na liście jest kilkanaście zawodów, które będą teraz zawodami medycznymi, a ustawa wprowadza mechanizm, który zapewni dostęp do zawodu medycznego tylko profesjonalistom, posiadającym odpowiednie wykształcenie.

O niespełna 8 proc. mają wzrosnąć stawki za pierwsze konsultacje i inne świadczenia dla pacjentów z doświadczeniem traumy w pilotażowym programie Ministerstwa Zdrowia. Projekt rozporządzenia w tej sprawie trafił na początku września do konsultacji publicznych. Z terapii mogą korzystać między innymi osoby, które doświadczyły działań wojennych, z doświadczeniem uchodźczym, przemocy lub które brały udział w wypadku komunikacyjnym.

Od 6 września obowiązują przepisy, które dopuszczają monitoring na wszystkich salach, w których udzielane są świadczenia zdrowotne. Takie oddziały czy sale szpitalne powinny być oznaczone. Jeśli pacjent jest przygotowywany do zabiegu na sali z monitoringiem, to powinien być o tym poinformowany i mieć możliwość niewyrażenia na to zgody. Wówczas kamera powinna zostać wyłączona - wynika to z przepisów chroniących dane osobowe.