Prezydencka Rada ds. Samorządu Terytorialnego rozmawiała we wtorek o problemach i wsparciu średnich miast. Zdaniem prezydenta Tomaszowa Mazowieckiego Marcina Witko potrzebny jest specjalny pakiet reform dla takich miast, które tracą swoje funkcje m.in. wskutek likwidacji dużych przedsiębiorstw.

Gminy w regulaminach narzucają mieszkańcom częstotliwość wywozu nieczystości z przydomowych oczyszczalni ścieków, co może być szkodliwe dla oczyszczalni i jest kosztowne dla ich właścicieli. Przepisy są niejasne co do tego, jak powinny wyglądać w regulaminach gminy. I tak zainwestowanie w rozwiązania ekologiczne stało się nieopłacalne.

Przyjęta już przez Sejm i Senat (z poprawkami) nowelizacja ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym może spowodować, że część przygotowanych opracowań studium zagospodarowania przestrzennego lub jego zmian trafi do śmieci. I zastopuje procesy planistyczne w gminach. O tym, jak samorządy mogą temu zapobiec mówi Maciej Górski, adwokat, specjalizujący się w prawie nieruchomości.

Nie tylko nie przelewa się w budżetach gminnych, ale i w gminnych wodociągach, a w niektórych wody nawet zaczyna brakować. Coraz więcej samorządów zmuszonych jest ograniczać jej zużycie, nie tylko z powodu suszy. Włodarze gmin wprowadzają zakazy wykorzystania wody do celów gospodarczych i rekreacyjnych oraz zapowiadają kontrole legalności poboru wody.

Wydłużenie terminu na wykonanie planów ogólnych do 2028 roku oraz skrócenie terminu ważności wuzetek do dwóch lat – to najważniejsze zmiany, jakie chcą wprowadzić senatorowie do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Senackie poprawki chwalą samorządowcy.

Zintegrowany plan inwestycyjny będzie szczególnym rodzajem planu miejscowego, uchwalanym przez radę gminy na wniosek inwestora, po przeprowadzeniu negocjacji i zawarciu umowy urbanistycznej. Będzie można go uchwalić także na obszarach objętych już planami miejscowymi. W takiej sytuacji ZPI zastąpi plan miejscowy - pisze Piotr Jarzyński, prawnik, partner w Kancelarii Prawnej Jarzyński & Wspólnicy.

Najwyższa Izba Kontroli sprawdziła, jak samorządy radzą sobie z udostępnianiem informacji publicznej. Jej zdaniem większość z nich robiła to prawidłowo, choć zdarzały się i naruszenia. Wykryte nieprawidłowości dotyczyły przyjętych w samorządach regulacji ograniczających dostęp do informacji publicznej, jej nieterminowego udostępniania na wniosek, a także nieudostępniania lub niewłaściwego udostępniania w BIP.

Budżety obywatelskie mają się nieźle. Pomimo trudnej sytuacji gospodarczej, większość samorządów podtrzymała decyzję o ich organizacji. W 2022 r. procedurę tę przeprowadzono w 43,5 proc. miast powyżej 5 tys. mieszkańców. Przeznaczono na ten cel łącznie 630,5 mln złotych - pokazują najnowsze wyniki badań przeprowadzonych przez Instytut Rozwoju Miast i Regionów.

Starosta nie chciał udostępnić oferty podmiotu, który wygrał konkurs na prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wskazał, że złożona oferta odnosiła się do projektowanego sposobu wykonania zadania publicznego, które było finansowane ze środków publicznych. Tym samym stanowiła ona informację publiczną oraz podlegała udostępnieniu.

Skoro zamiarem ustawodawcy było objęcie dodatkiem węglowym możliwie szerokiego kręgu osób, przed wydaniem decyzji odmownej, organ gminy musi dokładnie ustalić stan gospodarstwa domowego. Nie wystarczy zatem odwołać się wyłącznie do wpisów w centralnej bazie emisyjności budynków - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach.

Eliminacja maksymalnie 12 żubrów nie wpłynie negatywnie na stan gatunku. Zabicie osobników chorych i rannych poprawi kondycję zdrowotną całej populacji. Przed wydaniem decyzji nie trzeba wskazywać, które osobniki zostaną zabite. Odstrzał nie ma też negatywnego wpływu na cele ochrony obszaru Natura 2000. Potwierdził to właśnie Naczelny Sąd Administracyjny.

Odwołanie stanu zagrożenia epidemicznego przyczyni się do zniesienia szczególnych rozwiązań, które zostały wdrożone na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Będzie to miało bezpośredni wpływ na zmianę podejścia zamawiających przygotowujących dokumentację postępowania, a w szczególności projektowanych zapisów istotnych postanowień umowy lub samych wzorów umów.

Rządowy projekt tzw. ustawy ocenowej, którego pierwsze czytanie w Sejmie odbyło się w piątek, przewiduje wykluczenie obywateli z procesu planowania wybranych inwestycji – takich, które rząd będzie uznawał za strategiczne. Jak oceniają organizacje społeczne, ustawa da rządzącym możliwość przeforsowania różnego rodzaju przedsięwzięć całkowicie poza kontrola społeczną.

Od 1 lipca br. minimalny poziom wynagrodzenia dla pracowników urzędów samorządowych i jednostek podległych wynosić będzie od 3300 zł (dla kategorii I) do nawet 5200 zł (kategoria XX). W Dzienniku Ustaw opublikowane zostało nowe rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych.

Nie 10 mld zł, a 13 mld złotych rekompensaty utraconych dochodów PIT otrzymają jeszcze w tym roku jednostki samorządu terytorialnego. Zastosowany przez rząd podział promuje małe i średnie gminy. Na mechanizmie korekty maksymalnego transferu stracą Gdańsk, Kraków, Łódź, Poznań, Wrocław oraz podwójnie Warszawa - jako gmina i jako powiat, a także województwo mazowieckie.

Należyte wykonanie obowiązków w zakresie kontroli zarządczej zapobiega naruszeniom dyscypliny finansów publicznych. Musi jednak być świadome i konsekwentne, a rozwiązania systemowe, indywidualnie dostosowane do każdej jednostki samorządu terytorialnego – mówi Anna Królak, audytor wewnętrzny, biegła sądowa, autorka szkoleń dla jednostek sektora finansów publicznych.

Po latach nieudanych prób najprawdopodobniej uda się wreszcie istotnie zmienić ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Oznacza to jednak wiele dodatkowej pracy dla samorządów, a efekty mogą się okazać, w porównaniu z nakładami, niezadowalające. Co gorsza, zmienione przepisy nie ułatwią gminie zarządzania przestrzenią.

Usuwanie drzew lub krzewów w celu rolniczego wykorzystania gruntu nie wymaga zezwolenia i ponoszenia opłaty. Jeżeli cel jest nierolniczy, trzeba jednak uzyskać zezwolenie. Ponadto, usuwane drzewa lub krzewy muszą spełniać ustawowe wymogi, a przywrócenie gruntu do nierolniczego użytkowania musi być zgodne z planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy.

Coraz gorsza kondycja samorządów lokalnych, coraz więcej nakładanych zadań powoduje, że optymalizacja kosztów i procesów jest niezbędna. Centra usług wspólnych, tworzone początkowo do obsługi oświaty, rozbudowują się o nowe zadania. Ale to może okazać się niewystarczające. Cyfryzacja, zmieniające się otoczenie prawne spowoduje, że samorządowcy będą musieli sięgnąć do rozwiązań chmurowych, z których już z powodzeniem korzysta biznes.

Eksperci pozarządowi wątpią, czy projekt ustawy o rewitalizacji rzeki Odry rzeczywiście pomoże przyrodzie. Wytykają, że zaproponowane rozwiązania zamiast odbudować ekosystem, coraz bardziej regulują i zabudowują rzekę. Brakuje natomiast instrumentów służących choćby do skutecznego monitoringu oraz uszczelnienia systemu pozwoleń wodnoprawnych.