Krótkookresowe wsparcie dzienne lub całodobowe np. dla osób z niepełnosprawnością i starszych będą mogły świadczyć już od listopada domy pomocy społecznej. Placówki chcą korzystać z tej możliwości, ale mogą ich do tego zniechęcić nieprecyzyjne przepisy i problemy z finansowaniem. W rezultacie może to spowodować, że w wielu przypadkach usługa będzie funkcjonować tylko teoretycznie.

W poniedziałek, 2 października, upływa termin, zgłoszenia zamiaru głosowania korespondencyjnego przez wyborców niepełnosprawnych oraz tych, którzy najpóźniej w dniu głosowania kończą 60 lat. Do dziś mogą oni także zgłosić do gmin chęć skorzystania z bezpłatnego transportu do lokalu wyborczego i z powrotem. Zainteresowanie dowozem jest małe. Urzędnicy nie są zaskoczeni.

Gminy będą musiały zmienić swoje plany zagospodarowania przestrzennego, o ile pod położonymi w nich gruntami znajdą się strategiczne złoża. Jeśli będą się zbytnio ociągały, grozi im kara, a wojewoda i tak wyda postanowienie zastępcze. Na takich gruntach nikt nic nie wybuduje, dlatego samorządy obawiają się roszczeń właścicieli nieruchomości.

Małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), samorządy i wrażliwe podmioty użyteczności publicznej, takie jak: szpitale, szkoły czy instytucje kultury, od niedzieli, 1 października 2023 r., będą mniej płacić za energię elektryczną. Cena maksymalna zamiast 785 zł za MWh cena wynosie 693 zł za MWh.

Wprowadzenie ułatwień, które zwiększą zainteresowanie społeczeństwa funkcjonowaniem klastrów oraz promowanie alternatywnych źródeł energii - to główne cele ustawy, która częściowo wejdzie w życie 1 października. Do tej pory w Polsce powstało ok. 70 klastrów - za kilka lat ma ich być ponad cztery razy więcej. Prawnicy generalnie pozytywnie oceniają przepisy, mają jednak kilka zastrzeżeń co do szczegółów.

Przyjęcie przez samorząd standardów kształtowania przestrzeni publicznych nie jest ani gwarantem, ani jedynym sposobem uzyskania dobrej jakości inwestycji. Większe znaczenie zdaje się mieć tryb jej przygotowania – uważają eksperci Obserwatorium Polityki Miejskiej. Ich zdaniem przy projektowaniu inwestycji w przestrzeni publicznej najważniejsza jest identyfikacja potrzeb, tych którzy z tej przestrzeni będą korzystać.

Inwestorzy mogą już płacić za uchwalenie specjalnych planów, dzięki którym będą mogli zrealizować swoje przedsięwzięcie. Od 24 września umożliwia to reforma planistyczna. Nie określiła ona jednak, ile maksymalnie może żądać gmina. Mogą pojawiać się więc oczekiwania nadmiernie wygórowane lub wręcz wyssane z palca, które zniechęcą do zintegrowanych planów inwestycyjnych.

Według powiatów, zaproponowany przez rząd ponad 6-procentowy wzrost kwoty bazowej na świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej w 2024 roku, jest niewystarczający. Ministerstwo Sprawiedliwości nie chce dołożyć do tego zadania z własnej puli budżetowej, bo twierdzi, że ma inne priorytety.

Redakcja miesięcznika „Samorząd Terytorialny” i jego wydawca – Wolters Kluwer Polska po raz dwudziesty nagrodziła najlepsze rozprawy doktorskie i prace magisterskie na temat samorządu terytorialnego. W przyszłym roku kapituła nagradzać będzie najlepsze książki.

Inwestorzy oraz właściciele nieruchomości na terenach nie objętych miejscowymi planami zaczynają masowo składać wnioski o wydanie warunków zabudowy. Dzięki temu mogą jeszcze skorzystać ze starych, bardziej korzystnych zasad i, co najważniejsze, ich warunki będą bezterminowe. Obowiązująca od 24 września reforma planistyczna wprowadza nowe, mniej korzystne reguły wydawania tych decyzji. Są one też terminowe. Daje jednak czas na stosowanie starych zasad do czasu uchwalenia planu ogólnego.

Tym razem większych kłopotów ze skompletowaniem składów obwodowych komisji wyborczych nie było, choć po zmianie prawa pojawiły się 3664 nowe obwody do głosowania. Co więcej, w niektórych gminach był nadmiar chętnych, więc trzeba było urządzać losowanie. Obywateli skusiła nie tylko dieta.

Organy gospodarki wodnej mogą nakazać spółce zawarcie umów z mieszkańcami gminy o odbiór ścieków lub dostarczanie wody – taki jest sens uchwały Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Przy czym taka spółka komunalna nie musi mieć zezwolenia na dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków na terenie gminy, która tę spółkę utworzyła.

Artykuł 256 ustawy Prawo zamówień publicznych nie jest wytrychem do unieważniania postępowań, jak niekiedy chcieliby to widzieć zamawiający czy wykonawcy. Z jego stosowaniem trzeba uważać, a orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej nie jest w tym zakresie w pełni jednoznaczne. Przepisy budzą sporo wątpliwości, pojawiają się też próby ich nadużywania.

24 września weszła w życie nowelizacja ustawy o planowaniu przestrzennym. Eksperci mówią wprost - to będzie rewolucja. Nowe regulacje oznaczają wiele dodatkowej pracy dla jednostek samorządu terytorialnego, a także większe nakłady na dostosowanie się do nowelizacji. Nowe regulacje dotkną każdego, kto planuje budowę.

Ponad 9,65 mld zł przeznaczy rząd na rewitalizację dorzecza rzeki Odry. Usprawnione zostaną procedury administracyjne dla tych inwestycji – przewiduje ustawa o rewitalizacji rzeki Odry. Postanie też nowa służba – Inspekcja Wodna, a także nowy system stawek opłat za korzystanie przez przedsiębiorców ze środowiska.

Nowelizacja ustawy o planowaniu przestrzennym weszła w życie. Samorządy twierdzą, że nie dadzą rady uchwalić planów ogólnych do końca 2025 roku, bo zabraknie specjalistów do ich opracowania, a nowe zasady partycypacji społecznej wydłużą procedowanie. Rząd nie doszacował kosztów reformy, co uderzy w budżety gmin. Ceny opracowania planów rosną, a widoków na unijne pieniądze z KPO - brak.

29 września rusza nabór wniosków w ramach 2. edycji programu "Ciepłe mieszkanie" rozszerzonej o najemców lokali komunalnych i wspólnoty mieszkaniowe od 3 do 7 lokali. Podwyższono także kwoty dofinansowania dla beneficjentów. Na realizację programu przeznaczono 1,75 mld zł.

Od 25 września podmioty publiczne, w tym samorządy terytorialne, są zobowiązane do korzystania z poczty elektronicznej wykorzystującej mechanizmy uwierzytelniania - zgodnie ze standardami określonymi przez ustawę o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej. Problem w tym, że większość samorządów, przede wszystkim wiejskich, o tym nie wie.

Wystarczy stale zamieszkiwać na obszarze danej gminy, by w niej zagłosować. Konieczne jest jednak złożenie wniosku o dopisanie do Centralnego Rejestru Wyborców. Po zarządzeniu wyborów można też zagłosować w dowolnie wybranym obwodzie na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania.

Rząd zapowiedział, że po raz kolejny wstrzyma samorządom subwencję rozwojową. Argumentuje, że otrzymały one w tym roku 14,3 mld złotych. Samorządy czują się oszukane. Uważają, że te nieplanowane miliardy złotych miały służyć ustabilizowaniu budżetów w 2023 r., a nie w 2024 roku. Projekt ustawy okołobudżetowej odbiera niektórym z nich należne uzupełnienie dochodów z CIT za 2022 rok.