Olsztyński sąd rejonowy skazał na dwa lata pozbawienia wolności łódzkiego adwokata Pawła K., oskarżonego o spowodowanie wypadku, w którym zginęły dwie kobiety. Sąd wymierzył mu też pięć lat zakazu prowadzenia pojazdów. Jeszcze we wrześniu 2024 r. Izba Odpowiedzialności Zawodowej SN przychyliła się do orzeczonej przez sądy dyscyplinarne adwokatury kary dwóch lat zakazu wykonywania zawodu. Wyrok jest nieprawomocny.

Psychiczne i fizyczne znęcanie się nad osobą najbliższą, potwierdzone wyrokiem sądu karnego, stanowi jednocześnie naruszenie zasad etycznych i uchybienie godności sędziego. Za taki czyn Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej odebrał skazanemu uposażenie sędziowskie i stan spoczynku. Stopień społecznej szkodliwości czynu jest na tyle wysoki, że kary nie można złagodzić - podkreślił sąd.

Około miliona euro kosztowało dotąd Polskę zawarcie 100 ugód w skargach wniesionych do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w związku z tym, że w sprawie orzekał tzw. neosędzia. Na rozpoznanie lub ugodę czeka jeszcze ok. 800 spraw. Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia proponuje, by Skarb Państwa występował z roszczeniem regresowym wobec takiego sędziego z SN. Prawnicy podkreślają, że pomysł jest ryzykowny, a sędziowie powołani od 2018 r. wskazują, że to działanie odwetowe, mające zastraszyć sędziów.

Minister sprawiedliwości Adam Bodnar powołał prokuratora Janusza A. Śliwę na zastępcę dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (KSSiP) w Krakowie. Ma pokierować Ośrodkiem Aplikacji Prokuratorskiej KSSiP. Obecnie jest zastępcą prokuratora regionalnego w Krakowie, od 2014 r. jest też wykładowcą KSSiP. Prowadził szkolenia wstępne dla aplikantów z zakresu prawa karnego materialnego i procedury karnej, a także cykl szkoleń dla sędziów i prokuratorów związany z reformą prawa karnego w latach 2013-2015.

Sąd krajowy jest zobowiązany pominąć lub uznać za prawnie nieistniejący wyrok sądu wyższej instancji, który nie spełnia wymogu sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy - wskazał w swojej opinii rzecznik generalny TSUE Dean Spielmann. Sprawa dotyczyła uchylonego w październiku 2021 r. przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych wyroku z 2006 r., w którym zakazano określonych czynów nieuczciwej konkurencji na rynku czasopism z krzyżówkami.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w znacznym zakresie przejął rolę kontrolera zgodności z polską Konstytucją ustaw dotyczących wymiaru sprawiedliwości, zastępując Trybunał Konstytucyjny, do którego nie można lub nie ma sensu kierować pytań w takich sprawach. A wykreowana w ten sposób linia orzecznicza jest dobrą podstawą dla trwającego obecnie procesu przywracania w Polsce ładu konstytucyjnego.

Sprawa sędziego Przemysława Radzika, zastępcy rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych, wobec którego toczą się postępowania dyscyplinarne i karne, pokazuje, że nawet przy takiej funkcji, która powinna być specjalnie chroniona przed naciskami, potrzebny jest tryb odwołania. Zmiany wprowadzone nowelizacją z 2017 r. nie tylko spowodowały upolitycznienie sposobu powoływania rzeczników dyscyplinarnych, ale też zabetonowały ich status, wykluczając możliwość odwołania - mówi sędzia Marta Kożuchowska-Warywoda.

Przekroczenie przez rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych swoich kompetencji oznacza zawsze naruszenie niezawisłości przysługującej innemu sędziemu. Z bezprawnym zachowaniem rzecznika mamy do czynienia w razie podejmowania ukierunkowanych na konkretnego sędziego działań dowodowych lub oskarżycielskich w sytuacji, w której w sposób oczywisty nie zachodzą podstawy do rozważania kwestii odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Projekt nowelizacji ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych zakłada m.in. zmianę przepisów o organach sądu, w szczególności dotyczących prezesa i kolegium sądu. Plus to ujednolicenie przepisów o funkcjonowaniu tych organów niezależnie od szczebla sądownictwa. Problem jednak w tym, że zaproponowana zmiana dotycząca powoływania prezesa, wprowadzana pod hasłem odpolitycznienia procedury, niekoniecznie spełni swoją funkcję. Minister będzie miał bowiem nadal możliwość wybrania tego, kto bardziej jemu, a nie sędziom odpowiada – mówi sędzia Kinga Grzegorczyk z Sądu Okręgowego w Łodzi, III Wydziału Cywilnego Odwoławczego, członek zarządu stowarzyszenia Ogólnopolskie Zrzeszenie Sędziów „AEQUITAS”.

Jaki ustrój mamy w Polsce, gdy jedna trzecia „trzeciej władzy” i ponad połowa Sądu Najwyższego to sędziowie powołani niezgodnie z Konstytucją, w Trybunale Konstytucyjnym orzekają „dublerzy”, konstytucyjna Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji ma dublera w postaci Rady Mediów Narodowych, a prezydentowi grozi odpowiedzialność za co najmniej kilkanaście deliktów konstytucyjnych?

Krajowa Rada Sądownictwa zaapelowała do prezydenta Andrzeja Dudy, by nie podpisywał noweli Prawa o ustroju sądów powszechnych, która ma uregulować kwestie delegacji sędziowskich. W ocenie Rady powinna być skierowana do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o sprawdzenie jej konstytucyjności. Uzasadniła, że jedynym celem regulacji jest zastąpienie sędziów powołanych od 2018 r. sędziami delegowanym przez ministra Adama Bodnara.

8 kwietnia 177 aplikantów, którzy zdali egzamin sędziowski, mogło wybrać, do którego chce trafić sądu. Miejsc do wyboru było prawie dwa razy więcej i zgodnie z przewidywaniami prezesów, raczej pomijano mniejsze sądy i te najbardziej obciążone. "Zapełniona" została praktycznie cała apelacja krakowska, katowicka i duża część sądów w apelacji warszawskiej. Powodzeniem wśród przyszłych asesorów nie cieszyły się natomiast apelacje szczecińska i gdańska.

24 osoby, które wykładały na aplikacji prokuratorskiej w KSSiP otrzymały ostatnio informacje, że nie ma dla nich miejsca w kadrze dydaktycznej. 15 spośród nich uzyskało nawet pozytywną opinię Rady Programowej, ale sprzeciw złożył w tym zakresie minister sprawiedliwości. Ci, którzy muszą opuścić szkołę, nie kryją rozżalenia - m.in. brakiem uzasadnienia decyzji. Sam dyrektor prof. Piotr Girdwoyń zapewnia, że nie wpłynie to na działanie szkoły, bo na liście wykładowców jest ponad 1200 osób.

W drugiej połowie kwietnia powinny zostać upublicznione założenia do ustawy regulującej m.in. status sędziów powołanych od 2018 r. Punktem wyjścia jest projekt zakładający nastąpienie skutków z mocy prawa, ale uwzględniający opinię Komisji Weneckiej. Uzdrowienie sytuacji w wymiarze sprawiedliwości powinno nastąpić jak najszybciej, przede wszystkim w interesie obywatela - mówi w rozmowie z Prawo.pl sędzia Marta Kożuchowska-Warywoda, dyrektorka Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Związki zawodowe reprezentujące pracowników prokuratury przystały, choć z zastrzeżeniami, na propozycje prokuratora krajowego w zakresie podwyżek wynagrodzeń w prokuraturach. Wskazały jednak, że ich zgoda wynika z dramatycznej sytuacji płacowej pracowników, a skala zaproponowanych rozwiązań jest niewystarczająca. Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP zaznaczył, że pokrzywdzone będą osoby z najdłuższym stażem.

W trakcie konsultacji jest już projekt przewidujący zniesienie zakazu badania przez sądy prawidłowości umocowania sędziego oraz umocowania sądów i trybunałów. Przepisy te miały wywoływać „efekt mrożący”, ale skutkowały też zarzutami dyscyplinarnymi wobec sędziów kwestionujących wyroki wydawane przez tzw. neo-sędziów lub odmawiających orzekania w składach z ich udziałem. Zmiana traktowana jest jako pilna.

Czy organ powinien za każdym razem weryfikować „życzeniowy” adres strony, nawet wbrew danym wynikającym z akt postępowania? Niepotwierdzone twierdzenia strony nie powinny mieć znaczenia przy ocenie skuteczności doręczeń. Wydane w ostatnim czasie orzeczenie NSA może krytycznie wpłynąć na praktykę, wprowadza bowiem zamęt w praktyce stosowania prawa - pisze prof. Grzegorz Krawiec z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.

Rzecznik dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości postawił zarzuty dyscyplinarne sędziom-członkom Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej po nowelizacji z grudnia 2017 r. Zostało wszczęte na skutek zawiadomienia Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia”. Chodzi m.in. o przewodniczącą Dagmarę Pawełczyk-Woicką, Macieja Nawackiego, Rafała Puchalskiego. Iustitia uważa, że jako funkcjonariusze publiczni podejmowali działania sprzeczne z prawem - nadużyli władzy i złamali zasady etyki.

Sędzia Przemysław Radzik, zastępca rzecznika dyscyplinarnego sędziów, został odwołany z funkcji przez Adama Bodnara, ministra sprawiedliwości. Powód to m.in. doprowadzenie do wydłużenia postępowań w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie, bezpodstawne zawieszenia sędziów, a także podpisanie list poparcia kandydatom do wadliwie ukształtowanej KRS. Jego kadencja kończyła się w 2026 r. MS uzasadnia jednak, że w przepisach jest luka, a minister ma podstawy do jej przerwania.

Prokurator krajowy wycofał wniosek o uchylenie immunitetu sędziemu Sądu Najwyższego Markowi Pietruszyńskiemu. W tej sytuacji Izba Odpowiedzialności Zawodowej uchyliła uchwałę Izby Dyscyplinarnej, zezwalającą na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego, z września 2021 r. i pozostawiła wniosek prokuratora bez rozpoznania. Orzeczenie zapadło przy jednym głosie odrębnym.