24 kwietnia br. Trybunał Konstytucyjny ma ocenić konstytucyjność przepisów dotyczących sędziowskich dyscyplinarek. Chodzi konkretnie o uprawnienia ministra sprawiedliwości do powoływania rzeczników dyscyplinarnych ad hoc, rozpatrywania skargi dotyczącej działalności rzecznika, ale też składania sprzeciwu i żądania przesłania materiałów zebranych przez rzecznika w toku czynności wyjaśniających. Wniosek skierowała obecna KRS. Minister powołał dotąd 6 rzeczników dyscyplinarnych ad hoc. Prowadzone przez nich sprawy dotyczą w sumie 75 sędziów i 108 spraw.

Proponowany przez rząd przepis, pozwalający na egzekwowanie nawiązek od uczestników protestów na drogach na rzecz poszkodowanych kierowców i pasażerów, może nieproporcjonalnie ograniczyć wolność zgromadzeń - twierdzi Marcin Wolny, adwokat, prawnik Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. I podkreśla, że konieczne jest wyważanie proporcji pomiędzy ścierającymi się wartościami – wolnością zgromadzeń oraz wolnością obywateli do przemieszczania się swobodnie.

Ma być sprawnie, w sposób skoordynowany, z ograniczeniem negatywnych konsekwencji dla dziecka i z uwzględnieniem jego dobra - powstał właśnie dokument, który na bazie obowiązujących przepisów określa szczegółowe wytyczne dotyczące przymusowego odebrania dziecka podlegającego władzy rodzicielskiej lub pozostającego pod opieką. Wskazuje również, co w sytuacji, kiedy do odbioru dziecka dochodzi w szkole.

Część aplikantów, niezależnie od aplikacji, którą skończyli, chciałaby mieć wybór w zakresie zdawanego egzaminu. Chodzi m.in. o tych, którzy pracują na umowie o pracę. Stosowna petycja trafiła nawet do Sejmu, ale nie uzyskała przychylności. Niechętne są - jak dowiedziało się Prawo.pl - same samorządy. Prawnicy podkreślają, że choć takim zmianom formalnie nic nie stoi na przeszkodzie, dowolność w wyborze egzaminu trzeba traktować ostrożnie.

Sędzia Sądu Rejonowego w Toruniu zostawiła w aucie 85-letnią matkę. Według policji, seniorka nie nie umiała otworzyć od wewnątrz drzwi auta i dawała wyraźne znaki, że ma problem z oddychaniem. Policjant wybił szybę w aucie, a prokuratura ocenia teraz, czy doszło do narażenia na niebezpieczeństwo.

Przepis karny, dotyczący czynu nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy lub sprzedaży, jest sprzeczny z Konstytucją i Europejską Konwencją Praw Człowieka – uważa prof. Marcin Wiącek, rzecznik praw obywatelskich. Wycofuje jednak wniosek swojego poprzednika złożony w tej sprawie do Trybunału Konstytucyjnego i chce, by problem rozwiązał minister sprawiedliwości.

Jedną z propozycji Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego jest wydłużenie z 14 na 30 dni terminu na złożenie apelacji. Pomysł chwalą i sędziowie, i pełnomocnicy. Podkreślają, że czasy się zmieniły, sprawy są coraz bardziej skomplikowane, a terminy takie same jak w latach 60. Sędziowie uważają jednak, że skoro ustawodawca dostrzega trudności pełnomocników związane z dochowaniem terminu, to powinien też wydłużyć czas na sporządzenie uzasadnień - np. do trzech tygodni.

Jest już projekt zakładający uchylenie dwóch przepisów kodeksu postępowania cywilnego, wprowadzających obligatoryjne wstrzymanie wydania dziecka w sprawach transgranicznych, w sytuacji m.in. wniesienia skargi kasacyjnej lub skargi nadzwyczajnej. Na problem wskazywał m.in. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, podkreślając, że Polskę obowiązuje wymóg skuteczności i szybkości przy wydawaniu orzeczenia o powrocie dziecka do wskazanego rodzica.

Blisko 200 szybkich zmian, głównie mających przywrócić sprawność w procedurze, następnie kolejne projekty dostosowujące prawo cywilne do współczesnych potrzeb, potem przygotowanie nowego kodeksu postępowania cywilnego i na końcu być może prace nad nową kodyfikacją cywilną – tak prof. Marek Safjan charakteryzuje prace kierowanej przez siebie Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego.

Sędzia nie podjął czynności procesowych, doprowadził do przedawnienia karalności w pięciu sprawach, a w 29. pisanie uzasadnień zajęło mu nawet rok. Narusza to prawa stron do sądu - orzekła Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego, która nie zgodziła się z argumentem, że sędzia był bardziej obciążony pracą, niż inni sędziowie w wydziale. Dlatego SN utrzymał w mocy karę finansową.

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego chce powrotu do sędziowskich składów trzyosobowych w apelacjach. Jednoosobowe mają pozostać w postępowaniu uproszczonym. Co do zasady, sprawy rozstrzygane mają być również na jawnych rozprawach. Choć projektu jeszcze formalnie nie ma, sędziowie apelacyjni już biją na alarm, podkreślając, że w obecnej sytuacji kadrowej w sądach i ich obciążeniu, te propozycje to krok do całkowitej zapaści. W ich ocenie czas rozpatrywania spraw wydłuży się nawet do 4 lat.

Ministerstwo Sprawiedliwości wprost wskazuje na lukę w procedurze odwoływania głównego rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych i jego zastępców. Są obecnie rozważane zmiany w przepisach, m.in. w zakresie roli, jaką w tej procedurze powinna odgrywać Krajowa Rada Sądownictwa, ale taka, w skład której wejdą sędziowie wybrani przez sędziów. Obecna KRS uważa, że luki nie ma, a obowiązujące przepisy stanowią celowy zabieg ustawodawcy, zabezpieczający w ten sposób władzę sądowniczą przed nieuzasadnionym, arbitralnym wpływem władzy wykonawczej - politycznej.

Przywracanie ładu konstytucyjnego w Polsce ma m.in. usunąć niezgodność z Konstytucją przepisu ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, według którego sędziów do tego organu wybierają politycy. W dyskusji pojawiają się jednak głosy, że kwestionowana była także konstytucyjność przepisów poprzedniej ustawy o KRS. A skoro tak, to weryfikacja statusu powinna objąć nie tylko sędziów powołanych od 2018 r. ale też w okresach, gdy niektóre przepisy ustawy o Radzie uznawane były za sprzeczne z Konstytucją.

Od kilku tygodni trwa burza wśród asystentów prokuratorów, dotycząca ich wynagrodzeń. Najpierw protesty wzbudził fakt, że zostali wrzuceni do jednego płacowego worka z pozostałymi pracownikami prokuratury, gdy tymczasem ich koledzy w sądach na dzień dobry dostali o 500 zł więcej. Nie zdążyli nawet powalczyć o wyrównania, gdy pojawiła się informacja o zaleceniach dla prezesów sądów, by w praktyce wynagrodzenia dla ich asystentów jeszcze podwyższyć - o kolejne 1000 zł. Może to pogrążyć prokuraturę, bo pracownik, o którego się nie dba, zwykle odchodzi.

Budowanie roszczeń regresowych wobec sędziów powołanych od 2018 r., w związku z skargami kierowanymi do ETPCz, będzie wiązać się z wieloma problemami. Począwszy od kwestii fundamentalnych, czyli podstawy wadliwości ich powołania, poprzez określenie momentu, od którego mieliby tego świadomość, po ocenę czy organy władzy publicznej uczyniły wszystko, żeby zapobiec sytuacji wydania przez nich orzeczenia - pisze prof. dr hab. Piotr Kardas z Uniwersytetu Jagiellońskiego, adwokat.

Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia wybrało właśnie swoje władze centralne. Zdecydowano, że po upływie kadencji prof. Krystiana Markiewicza na stanowisku prezesa zastąpi go dotychczasowy rzecznik prasowy stowarzyszenia – sędzia Bartłomiej Przymusiński. Sędzia Markiewicz pozostaje członkiem zarządu, odpowiedzialnym za współpracę Iustitii z Komisją Kodyfikacyjną Ustroju Sądownictwa i Prokuratury.

Dostrzegamy lukę w procedurze odwoływania głównego rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych i jego zastępców. Przepisy są w tym momencie analizowane, być może pójdą w kierunku odwoływania ich przez ministra za zgodą KRS. W pierwszej kolejności muszą jednak wejść w życie nowelizacje dotyczące wyboru sędziów/członków KRS oraz likwidujące Izbę Odpowiedzialności Zawodowej oraz Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN - mówi sędzia Dominik Czeszkiewicz, dyrektor Departamentu Nadzoru Administracyjnego w MS.

Nie każdego stać na poniesienie kosztów sądowych. Strony mogą jednak domagać się od sądu, aby uwzględnił ich sytuację finansową i przyznał im stosowne zwolnienie. Rozstrzygnięcie sądu ma charakter ocenny i nierzadko takie wnioski uznawane są za niezasadne. Dlatego warto odpowiednio przygotować się przed ich złożeniem. Osoba, która wnioskuje o zwolnienie, musi wykazać, że nie może bez uszczerbku dla siebie i swojej rodziny ponieść takich kosztów.

Mamy ogromną liczbę spraw, w tym momencie kilkaset, przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka, związanych z problemem naruszenia przez Polskę prawa do sądu ze względu na udział w składzie orzekającym osób powołanych na stanowiska sędziowskie z udziałem neo-KRS. Odszkodowania w oparciu o wyrok czy ugodę wypłacane są ze Skarbu Państwa, czyli płacimy za to my wszyscy. Dlatego jako Stowarzyszenie postulujemy dochodzenie odszkodowania od neo-sędziów, którzy orzekali w danych sprawach - pisze sędzia dr Urszula Żółtak.

Minister sprawiedliwości nie ma uprawnień do odwołania rzeczników dyscyplinarnych, chronionych zasadą kadencyjności. Tak ukształtowane przepisy stanowią celowy zabieg ustawodawcy, zabezpieczający w ten sposób władzę sądowniczą przed nieuzasadnionym, arbitralnym wpływem władzy wykonawczej - politycznej - wskazuje Krajowa Rada Sądownictwa i zapowiada, że zapewni "warunki działania" rzecznikowi dyscyplinarnemu sędziów sądów powszechnych oraz jego zastępcom, w tym sędziemu Przemysławowi Radzikowi.