Unijny Trybunał otwiera szeroko furtkę do transgranicznego badania ojcostwa mężczyzn, którzy już nie żyją. Wszystko przez pozwolenie na otwarcie grobu i pobranie próbek DNA od zmarłego we Francji, gdzie to dotychczas było zakazane, ze względu na postępowanie w innym państwie członkowskim. Precedensowa opinia rzeczniczki generalnej Tamary Ćapeta, jeśli znajdzie za kilka miesięcy potwierdzenie w wyroku TSUE, może ułatwić procedury ustalania ojcostwa, rodzinne i spadkowe, gdy rodzicem - także polskiego dziecka - był cudzoziemiec.

W Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury kończą się prace nad nową ustawą o Sądzie Najwyższym. Gotowy projekt ma trafić na jej posiedzenie 23 września br. i zakłada m.in. nowy wymóg dla akademickich kandydatów na sędziego SN. Poza tytułem naukowym będą musieli wykazać się 5-letnim stażem w zawodzie prawniczym. Z kolei byłych ministrów, wiceministrów, posłów i senatorów czekałaby 4-letnia karencja przed wystartowaniem w sędziowskim konkursie. Prawnicy widzą w tym szansę na odpolitycznienie i profesjonalizację SN.

Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad projektem ustawy o pracownikach sądów, który ma być gotowy pod koniec 2025 r. lub na przełomie 2025 i 2026 r. Tymczasem nowy minister Waldemar Żurek ma 17 września spotkać się ze związkowcami pracowników sądów. Ci liczą na informacje o pracach nad projektem, ale chcą też rozmawiać o podwyżkach, także o rozwiązaniach systemowych. Z kolei na Prokuraturę Krajową „naciskają" pracownicy prokuratury – oni też czekają na swoją ustawę i na kolejne etapy podwyżek wynagrodzeń.

Asesorzy, którzy po dyskwalifikującym wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2007 r. zniknęli z sądów, wrócili tam po 2016 r. na zasadach już zgodnych z Konstytucją, ale do proponowanego obecnie poszerzania zakresu ich orzekania trzeba podchodzić z ostrożnością – twierdzi prof. Ewa Łętowska, współsprawozdawca w sprawie, która doprowadziła do zniesienia instytucji asesora sądowego. I martwi się, że przygotowywanej zmiany nie będzie mógł ocenić prawidłowo funkcjonujący sąd konstytucyjny.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce doregulować kwestie związane ze zdalnym przesłuchiwaniem świadków. W postępowaniu przygotowawczym będzie to możliwe bez ograniczeń, w postępowaniu sądowym wymagać będzie "ważnej przyczyny" i braku sprzeciwu strony, której taka czynność będzie dotyczyć. Dodatkowo prokurator będzie mógł w ten sposób, za zgodą podejrzanego, przedstawić mu, zmienić lub uzupełnić zarzuty.

Medialna cisza po lipcowym posiedzeniu Sądu Najwyższego, podczas którego zawieszono postępowanie do czasu udzielenia przez Trybunał Sprawiedliwości UE odpowiedzi na kilka pytań prejudycjalnych polskich sądów w sprawie sankcji kredytu darmowego, może sugerować, że w takich sprawach niewiele się dzieje. Nic bardziej mylnego, gdyż są kolejne pytania do TSUE, jak również projekt nowej ustawy – pisze Anna Jackowska, radca prawny, partner w XALTUM Kancelaria Radców Prawnych Barczak Rozpara sp.k.

Od środy, 10 września, znika z kodeksu postępowania cywilnego krytykowany przez pełnomocników art. 130[1a], umożliwiający sędziom zwrot pisma procesowego, bez wezwania do jego poprawienia lub uzupełnienia, jeżeli - w ocenie sądu - nie zachowano warunków formalnych. Chodzi o tą samą nowelizację, która od wiosny 2027 r. wprowadza m.in. e-apelacje w sprawach cywilnych.

W czwartek rzeczniczka generalna Laila Medina z Łotwy opublikuje swoją opinię w sprawie pytań Sądu Okręgowego z Częstochowy, dotyczących kredytu złotowego z WIBOR. Opinia może mieć decydujący wpływ na wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE, który zapadnie za kilka miesięcy, a przez to na dalsze orzecznictwo polskich sądów, losy kredytobiorców i rynek prawniczy nad Wisłą.

Roszczenie powódki w sprawie odszkodowania z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zakresie wynagrodzenia było usprawiedliwione – orzekł Sąd Okręgowy w Łodzi, przyznając jej rekompensatę. Niwelowanie ewentualnych nierówności w zatrudnieniu nie może polegać na pogorszeniu warunków zatrudnienia poszczególnych po to, aby „wszyscy mieli tak samo źle”. Pracodawca w takiej sytuacji powinien dążyć do poprawy warunków zatrudnienia tych osób, które są faktycznie gorzej traktowane.

Wytyczne prokuratora generalnego w sprawie prowadzenia postępowań o przestępstwa popełniane na szkodę m.in. lekarzy i ratowników medycznych ponownie wywołały dyskusje dotyczące rejestru agresywnych pacjentów. W mojej ocenie jednym z filarów bezpieczeństwa tych osób powinien być system analizy ryzyka ich pracy. To narzędzie pozwoliłoby na odpowiednie przygotowanie się na różnego rodzaju zagrożenia, nawet w zakresie kamizelek nożoodpornych czy wsparcia policji - pisze dr Piotr Kosmaty, prokurator Prokuratury Regionalnej w Krakowie, Fundacja SPRZYMIERZENI z GROM.

W mediach społecznościowych pojawiły się komunikaty powołujące się na wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie wydany 14 marca 2025 r. (XXIII Ga 763/24) jako „kolejny” przykład zakwestionowania przez sądy umowy kredytu (pożyczki) ze zmiennym oprocentowaniem opartym o wskaźnik referencyjny WIBOR. Tymczasem z lektury uzasadnienia tego wyroku nic takiego nie wynika – pisze Wojciech Wandzel, adwokat, lider Praktyki Banking & Finance w KKG Legal.

Najnowszy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej powinien już zamknąć dyskusję, czy Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych jest sądem – twierdzi dr Michał Laskowski, sędzia Sądu Najwyższego, były prezes kierujący Izbą Karną. I wyraża nadzieję, że sądy będą zgodnie z tym orzeczeniem traktować jej wyroki jako niebyłe. Dodaje, że to wyrok dotyczący także wszystkich sędziów powołanych od 2018 r.

Społeczna szkodliwość czynu sędziego jest znikoma, więc nie poniesie on odpowiedzialności karnej i zachowa immunitet, choć przekroczył swe uprawnienia - orzekła Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego. W posiedzeniu - co ciekawe - uczestniczył odwołany zastępca rzecznika dyscyplinarnego, którego obecność i czynne uczestnictwo nie zdziwiło przewodniczącego składu sędziowskiego.

Propozycje ugodowe składane przez Getin Bank nie są korzystne dla klientów i nie ma możliwości ich negocjowania - wskazują pełnomocnicy frankowiczów. Samodzielne zaprzestanie spłacania rat niesie jednak ryzyka, związane m.in. z wpisem w BIK, więc zwykle prawnicy kredytobiorców traktują to jako ostateczność i zalecają ostrożność.

Opinia przedstawiana jako stanowisko Sądu Najwyższego do projektu zmian w stosowaniu Konwencji haskiej o przekazywaniu dzieci za granicę, do miejsca, z którego je uprowadzono, została przygotowana bez udziału i bez uwzględnienia poglądów znacznej części sędziów SN – twierdzi prof. Marta Romańska, sędzia Sądu Najwyższego. I dodaje, że kierownictwo SN nie zbiera takich opinii, a publikowane stanowiska są raczej opiniami pierwszej prezes i nieujawnionych pracowników Biura Studiów i Analiz.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek, komentując czwartkowy wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE, podkreślił, że jest on ważny i pokazuje, że legalny sędzia może nie widzieć rozstrzygnięć Sądu Najwyższego w systemie prawa. Przypomnijmy, według TSUE sąd krajowy jest zobowiązany uznać za niebyły wyrok sądu wyższej instancji, który nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności oraz nie został ustanowiony zgodnie z ustawą.

Świadczenie mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Służby Więziennej będzie powszechne i wzorowane na podobnych świadczeniach służb podległych MSWiA. Nie będzie zależało od posiadania mieszkania lub domu. Tak zakłada projekt Ministerstwa Sprawiedliwości, przyjęty przez rząd.

Zwlekanie przez sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z uzasadnieniami przez ponad 80 dni w 166 sprawach jest przewinieniem służbowym i godzi w powagę urzędu – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny i wymierzył sędziemu karę upomnienia. We wszystkich przydzielonych sprawach sędzia ma obowiązek podejmować czynności bez zwłoki, bez narażania stron i Skarbu Państwa na niepotrzebne koszty.

Pierwsza prezes Sądu Najwyższego prof. Małgorzata Manowska oświadczyła w czwartek, że jest oburzona zdziczeniem obyczajów i rażącym naruszeniem zasad etyki prawniczej. A to w związku z wydarzeniami, które miały miejsce 3 września 2025 r. przed posiedzeniem Trybunału Stanu oraz w trakcie przerwy. Krzyki, wrzaski i bezprawne działania, poniżające zachowania podejmowane wobec kobiet, nie będą przez I prezes tolerowane. Zaistniała sytuacja zmusza ją do podjęcia stanowczych kroków prawnych w celu ochrony pracowników SN.

Rząd przyjął właśnie nowelizację Prawa o ustroju sądów powszechnych, zgodnie z którym asesorzy mogliby orzekać w wydziałach rodzinnych. Część środowiska prawniczego nie jest do końca przekonana. Pojawiają się jednak głosy, że skoro asesor ma wystarczające doświadczenie życiowe, by zajmować się sprawami rodzinnymi, to nie ma uzasadnienia wyłączania go od rozpoznawania, np. wniosków aresztowych. Karniści widzą w tym szansę na odciążenie sędziów, a w efekcie poprawę jakości orzecznictwa.