Jedną z pierwszych ustaw, która trafi do podpisu nowego prezydenta Karola Nawrockiego, jest nowelizacja kodeksu postępowania cywilnego, wprowadzająca to, na co pełnomocnicy czekają od dłuższego czasu. Chodzi o możliwość wnoszenia m.in. apelacji i zażaleń do sądu w formie elektronicznej, np. przez portal informacyjny sądów. Nowe rozwiązania mają obowiązywać już od 1 marca 2026 r.

Kariera zawodowa sędziego sądu okręgowego zaczęła przyspieszać po 2018 roku. Związek z władzą wykonawczą, wykraczający poza stosunki o charakterze służbowym, pozwala sądzić, że sędzia nie jest niezależny i bezstronny - uznał Sąd Apelacyjny w Poznaniu. Z "szeregowego" sędziego awansował na stanowiska zapewniające mu wysokie dodatki funkcyjne - m.in. wiceprezesa sądu, został też powołany w skład Okręgowej Komisji Wyborczej. Z tych względów i z powodu błędów proceduralnych Sąd Apelacyjny uchylił wyrok skazujący.

Każdy przypadek użycia broni przez policjantów wymaga rzetelnej i skrupulatnej oceny. Istotne jednak są okoliczności, w których to nastąpiło, w tym zachowanie agresora. Nie można też zapominać , że takie interwencje przebiegają zazwyczaj szybko, a policjant musi spełnić szereg wymogów ustawowych, które w praktyce, w stresującej i trudnej sytuacji, często zagrażającej życiu, stają się utopią - pisze Jacek Kudła, biegły specjalizujący się w zakresie czynności operacyjno-śledczych.

Nowy minister sprawiedliwości Waldemar Żurek wraca do pomysłu występowania przez Skarb Państwa z roszczeniami regresowymi wobec tych sędziów SN, którzy zostali powołani po 2018 r., i po których wyroku została skierowana skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Ugody w takich sprawach tylko do kwietnia br. kosztowały Polskę ok. miliona euro. Prawnicy są jednak w tej kwestii podzieleni, są i tacy, którzy podkreślają, że skutkiem będzie naruszanie zasady niezawisłości sędziowskiej.

Nowelizacja tzw. ustawy Kamilka, która we wtorek została przyjęta przez Sejm, zakłada, że rodzice uczniów nie będą musieli być dodatkowo sprawdzani w rejestrach - wystarczą ich oświadczenia o niekaralności. Zaświadczenia o niekaralności z KRK nie będą też potrzebowali goście zaproszeni na zajęcia szkolne, o ile będzie w nich uczestniczyć nauczyciel.

W ubiegłym tygodniu nowy minister sprawiedliwości Waldemar Żurek poinformował, że zdecydował o odwołaniu 46 prezesów i wiceprezesów sądów w całym kraju. Problem jednak w tym, że zgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa o ustroju sądów powszechnych taka decyzja, w trakcie kadencji prezesa lub wiceprezesa, wymaga opinii kolegium sądu. Kolegium Sądu Okręgowego w Gdańsku - jak poinformował na platformie X sędzia SN Kamil Zaradkiewicz - wydało już opinię negatywną.

Postanowienie prezydenta RP w sprawie wyznaczenia przewodniczącego zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego podlega kontroli sądów administracyjnych. Sąd I instancji nie miał podstaw do odrzucenia skargi wniesionej na to postanowienie – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w odpowiedzi na skargę dwóch sędziów, którym ta decyzja odebrała możliwość kandydowania na prezesa Izby.

Ministerstwo Sprawiedliwości, zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami, proponuje podwyższenie stypendium dla aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Zgodnie z projektem rozporządzenia, w trakcie pierwszych 12 miesięcy szkolenia takie stypendium wynosiłoby 5766 zł, a po ukończeniu roku szkolenia – 6366 zł. Przepisy miałyby mieć zastosowanie od 1 lipca 2025 r.

Najważniejsze rozwiązania projektu nowelizacji procedury karnej należy ocenić negatywnie, a niektóre z nich stanowią wręcz zagrożenie dla efektywnej pracy dochodzeniowo-śledczej w zakresie ścigania przestępstw – twierdzi prokurator Jacek Skała, przewodniczący Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury. Za najgroźniejsze rozwiązanie uznaje propozycję dotyczącą momentu uznania osoby za podejrzanego.

Jak bumerang wraca sprawa różnic pomiędzy wynagrodzeniami asystentów sędziów i prokuratorów. Ci ostatni wystosowali w sprawie swoich pensji pismo do nowego ministra sprawiedliwości prokuratora generalnego Waldemara Żurka. Apelują o spotkanie i postulują podwyżki, które zniwelowałyby dysproporcje. Jak podkreślają, obecna sytuacja zniechęca kandydatów do ich zawodu, a co więcej, powoduje odpływ asystentów z wiedzą i doświadczeniem.

Resort sprawiedliwości – po wymianie opinii z innymi ministerstwami, a także prawnikami-legislatorami – opublikował kolejną wersję ustawy frankowej. Niewielkiej korekcie ulega sposób obliczania kosztów procesowych w zależności od momentu podniesienia przez banki zarzutu potrącenia wzajemnych roszczeń.

Zuzanna Rudzińska-Bluszcz, wiceministra sprawiedliwości zajmująca się m.in. sprawami rodzinnymi, złożyła w poniedziałek, 4 sierpnia, rezygnację z zajmowanego stanowiska. Poinformowała o tym na portalu społecznościowym. Podziękowała równocześnie byłemu ministrowi Adamowi Bodnarowi za zaufanie i wspólną pracę oraz napisała, że trzyma kciuki za ministra Waldemara Żurka i jego drużynę.

Sąd w demokratycznym państwie prawnym, w którym obowiązuje hierarchia źródeł prawa, czyli są akty stojące wyżej niż ustawy, a więc Konstytucja i ratyfikowane umowy międzynarodowe, w sytuacji gdy ustawy są sprzeczne z tymi aktami wyższego rzędu, powinien pominąć przepisy ustawy. Jeśli tego nie robi, to dokonuje „samokastracji” interpretacyjnej – twierdzi prof. Szymon Tarapata, karnista z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Pomysł, by postępowania w sprawach gospodarczych uwzględniały wiedzę i doświadczenie wynikające z aktywnego uczestniczenia w obrocie gospodarczym, a więc by w orzekaniu w tych sprawach uczestniczyli ławnicy z takimi kwalifikacjami, zasługuje na docenienie i rozwinięcie – twierdzi dr Rafał R. Wasilewski, radca prawny prowadzący kancelarię w Szczecinie. Przypomina jednak, że obecne przepisy proceduralne nie pozwalają na opieranie się przez sąd na własnej wiedzy specjalistycznej z innych dziedzin niż prawo.

Orzeczenia wydawane przez sportowe sądy arbitrażowe mogą być badane przez sądy krajowe na wniosek klubów sportowych i graczy, czy są zgodne z przepisami Unii Europejskiej np. o swobodzie pracy, konkurencji, czy świadczenia usług – tak wynika z piątkowego wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie jednego z belgijskich klubów piłkarskich.

Wyznaczenie sędziego do orzekania w izbie innej niż jego izba macierzysta jest zgodne z prawem Unii, w przypadku gdy opiera się na uzasadnionych powodach, jest dokonywane na podstawie przepisów krajowych regulujących ustrój danego sądu, jest ściśle określone w czasie, nie podważa przydzielenia danego sędziego do jego izby macierzystej - orzekł 1 sierpnia Trybunał Sprawiedliwości UE. I dodał, że nie narusza to niezawisłości sędziowskiej.

Nowy szef resortu rolnictwa zapowiada, że szybko powstaną przepisy, które zablokują pozwy niezadowolonych z wiejskich zapachów i hałasów, aby nie było kolejnych przegrywanych przez rolników spraw o immisje i ochronę dóbr osobistych, jak ta Szymona Kluki z okolic Łodzi. Są też inicjatywy legislacyjne, aby normy hałasu nie przeszkadzały korzystającym z boisk i stadionów. Pomysły te zderzają się jednak z protestami okolicznych mieszkańców, sceptyczny jest też Rzecznik Praw Obywatelskich.

Nadużywanie instytucji tymczasowego aresztowania to w Polsce wciąż problem. Po znacznym wzroście w tej dziedzinie w czasie rządów Zbigniewa Ziobro jako ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego, obecnie rządząca koalicja deklarowała powrót do dobrych i zgodnych z europejskimi standardami praktyk, ale spadek liczby tymczasowo aresztowanych jest mniejszy niż oczekiwano. Ważnym krokiem w tym kierunku mają być zaproponowane przez rząd zmiany w procedurze karnej, ale czy przyniosą pożądane skutki?

Nowy minister sprawiedliwości w pierwszym tygodniu urzędowania odwołał dziewięć osób z delegacji, które pracowały w ministerstwie, a ponadto 46 prezesów i wiceprezesów sądów w całym kraju. Zapowiedział też zmiany w organizacji Funduszu Sprawiedliwości, który ma za zadanie wspierać ofiary przestępstw. Minister wystąpił również do szefa MSWiA, by rozważył odwołanie 44 sędziów, którzy pełnią funkcję komisarzy wyborczych.

Po głośnej niedawno debacie o rzekomym torturowaniu księdza podejrzanego o udział w nadużyciach na szkodę Funduszu Sprawiedliwości, jest szansa na wprowadzenie przepisów zobowiązujących policję do zapewnienia posiłków i przerw na odpoczynek osobom zatrzymanym i przez wiele godzin poddawanym czynnościom śledczym. Trzeba jednak zmienić przepisy, bo obecne tego nie przewidują.