Rozwód pozasądowy ma być łatwiejszy, szybszy i przede wszystkim uratować sądy okręgowe, które toną w sprawach rozwodowych i frankowych. Nie dostaną go jednak ci, których sprawa już toczy się w sądzie. Projekt zakłada dwuetapową procedurę przed kierownikiem USC, która co do zasady, ma potrwać niewiele ponad miesiąc i kosztować nieco więcej niż opłata sądowa. Nie skorzystają z niej również tzw. młode małżeństwa, ze stażem mniejszym niż rok, a "kombinowanie" z terminami też raczej się nie uda, bo ci, którym odmówiono, trafią do specjalnego rejestru.

Wbrew twierdzeniom prezesa sądu II instancji, nie wyznaczono terminu rozprawy, a jedynie w odpowiedzi na ponaglenie poinformowano, że zostanie rozpoznana zgodnie z kolejnością. Już sam okres bezczynności sądu powiązany z brakiem jasnej perspektywy rozpoznania sprawy pozwala stwierdzić, że w postępowaniu toczącym się przed Sądem Apelacyjnym we Wrocławiu w sprawie o ustalenie zobowiązań kredytowych, doszło do przewlekłości postępowania - orzekł Sąd Najwyższy.

Rzeczniczka praw Dziecka, Monika Horna-Cieślak, zwróciła się z apelem do Sądu Okręgowego w Częstochowie o szybkie podjęcie kroków w celu przeniesienia procesu przeciwko czterem osobom oskarżonym w sprawie głośnego zabójstwa Kamilka z Częstochowy do innego sądu. Jej zdaniem istnieje obawa o bezstronność sądu.

Warszawski sąd okręgowy nie uwzględnił zażalenia obrony posła PiS i b. wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego na decyzję o jego aresztowaniu. Nie uwzględnił też wniosku obrony o wyłączenie ze składu sędzi. Zażalenie dotyczyło decyzji Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa z grudnia ubiegłego roku, który zgodził się na trzymiesięczny areszt dla Romanowskiego, podejrzanego w sprawie Funduszu Sprawiedliwości.

Kolegium Sądu Najwyższego podjęło uchwałę, w której przypomniało, że sędziowie nie tylko nie mogą należeć do partii politycznej lub związku zawodowego, ale także nie mogą prowadzić działalności publicznej, nie dającej się pogodzić z zasadami niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Kolegium zakazało sędziom udziału w procesie tworzenia prawa, zarówno w powołanych w tym celu komisjach, jak i jako autorzy opinii, jeżeli prowadzi to do zaangażowania w spory o charakterze politycznym i publicznej identyfikacji sędziów.

Jeszcze w maju ma zostać przedstawiony przez Departament Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych MS wstępny projekt zmian w egzaminach sędziowskich i prokuratorskich. Rozważane jest m.in. uwzględnienie postulatu aplikantów, by do egzaminu zawodowego mogli podchodzić więcej niż dwa razy. Stowarzyszenie Absolwentów i Aplikantów KSSiP Votum apelowało też do ministra o wprowadzenie możliwości odwoływania się od niezdanego egzaminu.

Tragiczne zabójstwo, do którego doszło w ostatnich dniach na Uniwersytecie Warszawskim, po raz kolejny obnaża nasze problemy systemowe - począwszy od sporządzania prawidłowych profilów zabójcy, z ustaleniem motywów zbrodni, poprzez przepisy ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, po reakcję świadków. Żadne bowiem procedury nie pomogą, jeśli obywatele, widząc niebezpieczeństwo, nie powiadomią o tym odpowiednich służb - pisze Jacek Kudła, biegły sądowy specjalizujący się m.in. w czynnościach operacyjno-śledczych.

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieście zdecydował o trzymiesięcznym areszcie dla Mieszka R., podejrzanego o morderstwo kobiety na Uniwersytecie Warszawskim. Mężczyzna odbędzie go jednak w zakładzie psychiatrycznym w Radomiu, bo - jak przekazał jego obrońca, adwokat Marcin Zaborowski - sąd miał bardzo duże wątpliwości co do poczytalności jego klienta.

Po kolejnych spotkaniach związkowców z przedstawicielami Ministerstwa Sprawiedliwości wiadomo m.in., że wynagrodzenia pracowników sądów nie będą powiązane z płacą minimalną. Z kolei Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP wystosował apel do ministra o uwzględnienie środków na rozwiązania systemowe, dotyczące wynagrodzeń pracowników prokuratury i sądów w budżecie na 2026 rok.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie popełnia przestępstwa ten, kto z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych, nie mógł w czasie czynu rozpoznać jego znaczenia lub pokierować swoim postępowaniem. Może też być tzw. niepoczytalność ograniczona - sprawca popełnia przestępstwo, ale można zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.

Wadliwa organizacja pracy była przyczyną opóźnień w wydawaniu orzeczeń. Nie można w takich warunkach winą obciążać sędziego. Państwo polskie powinno zapewnić obywatelom rozpoznawanie ich spraw w rozsądnym terminie, zgodnie z art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka – stwierdziła Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego i zaakceptowała umorzenie sprawy przy zdaniu odrębnym ławnika.

Pracujemy nad projektem nowego kodeksu postępowania cywilnego i przygotowujemy szereg pilnych zmian w prawie materialnym, jak choćby dotyczących umów inwestycyjnych. Natomiast nie jesteśmy jeszcze zdecydowani, czy zmierzać do stworzenia nowego kodeksu cywilnego - mówi prof. Marek Safjan, przewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego. Według niego, gdy prawo krajowe jest już w 60-70 proc. tożsame z prawem UE, należałoby wrócić do idei stworzenia unijnego kodeksu cywilnego.

Każde działanie Ministerstwa Sprawiedliwości zmierzające do wykształcenia w społeczeństwie woli do korzystania z mediacji jako alternatywy dla wyrokowania przez sądy winno zasługiwać na akceptację. Jeżeli jednak proponowane zmiany będą ułomne, jak to jest w najnowszym projekcie, to spowodują one więcej szkód niż pożytku - pisze sędzia Zbigniew Miczek z Sądu Rejonowego w Tarnowie.

Ministerstwo Sprawiedliwości zabiera się za ulepszenie funkcjonalności rejestrów wymiaru sprawiedliwości. Mają być wygodniejsze w obsłudze, mieć jednolitą szatę graficzną i interfejsy, a korzystanie z nich będzie wymagało tylko jednego logowania i jednokrotnego wprowadzenia danych. Trzy z rejestrów - Elektroniczne Księgi Wieczyste, Rejestr Zastawów i Krajowy Rejestr Karny - mają być zbudowane na nowo.

Przyspieszenie i usprawnienie postępowań sądowych to obecnie jedno z największych wyzwań stojących przed polskim wymiarem sprawiedliwości. Z działań podejmowanych w tym zakresie w latach 2015-2023 zostawiamy te, które się sprawdziły. Proponujemy też nowe mechanizmy, które mogą realnie poprawić sytuację – zapowiada prof. Paweł Grzegorczyk z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, przewodniczący zespołu procesowego Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego.

Zgromadzenie Izby Adwokackiej w Zielonej Górze zobowiązało swoją radę do zaniechania na 30 dni wyznaczania i przekazywania do sądów zarządzeń o wyznaczaniu pełnomocnika z urzędu oraz kandydata na kuratora w sprawach cywilnych i karnych. To kolejna taka uchwała, w kwietniu swój "protest" rozpoczęła ORA w Częstochowie. Sprawą zajmie się też w najbliższym czasie Naczelna Rada Adwokacka, która co do zasady, popiera działania zgromadzeń w tym zakresie.

W ubiegłym roku przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka wystąpiła rekordowa liczba polskich prawników w sprawach naruszeń Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Wśród nich zdecydowanie przeważali adwokaci, byli też radcowie prawni i prawnicy np. Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka - wynika z najnowszej, piątej edycji raportu "Polscy prawnicy przed ETPCz" przygotowanego przez Redakcję Publikacji Elektronicznych LEX. Nadal większość stanowią prawnicy, którzy mają na swoim koncie nieliczne takie sprawy.

Konstytucja nie może być interpretowana jako rodzaj ograniczenia czy bariery w dynamice procesu przywracania praworządności. Uprawnienia nabyte w sposób niegodziwy, sprzeczny ze standardami państwa prawnego, nie korzystają bowiem z konstytucyjnej ochrony - uważa dr Tomasz Zalasiński, konstytucjonalista, kierownik Katedry Prawa Uniwersytetu Civitas, członek Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury.

Zgodnie z systemem Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Polska ma swobodę wyboru środków, za pomocą których będzie wypełniać swoje zobowiązania wynikające z wykonywania orzeczeń ETPCz, o ile środki te są zgodne z Konwencją i ogólnymi wymogami praworządności. Mechanizmy wybrane przez Ministerstwo Sprawiedliwości w projekcie regulującym status sędziów powołanych od 2018 r. tego kryterium nie spełniają, więcej - są sprzeczne z Konstytucją - pisze dr Monika Smusz-Kulesza, sędzia Sądu Okręgowego w Łodzi.

Adwokaci, radcowie, prokuratorzy i notariusze, którzy od 2018 r. byli powoływani na stanowiska sędziowskie, zgodnie z planem Ministerstwa Sprawiedliwości - już w październiku 2025 r. będą musieli odejść z sędziowskiego zawodu. Na osłodę pozostanie im start w powtórzonych konkursach i możliwość objęcia stanowiska referendarza sądowego. Tu zaczyna się jednak problem, bo referendarze, podobnie jak samorządy prawnicze, widzą w takim rozwiązaniu szereg zagrożeń. Już wystąpili w tej sprawie do ministra sprawiedliwości. Liczne pozwy wieszczą z kolei prokuratorzy.