Prokurator Welenc na czele zespołu w sprawie orzeczeń tzw. neo-sędziów

W Prokuraturze Krajowej został powołany zespół „do spraw zapobiegania negatywnym skutkom orzeczeń" wydanych przez sędziów powołanych od 2018 r. przy udziale obecnej KRS. Jak poinformowała prokurator Anna Adamiak, rzeczniczka prokuratora generalnego, pokieruje nim prokurator Agnieszka Welenc. Z kolei minister sprawiedliwości, prokurator generalny Waldemar Żurek zapowiedział pozwy regresowe wobec takich sędziów orzekających w SN.

Zespół liczący czworo prokuratorów podlega bezpośrednio ministrowi Żurkowi. Jego prace mają być regularnie relacjonowane opinii publicznej.

Czytaj: Będzie ustawa przywracająca sędziowski skład KRS sprzed 2017 r.>>

Sędzia powołany od 2018 r.? MS wypłaciło 5,5 mln zł w ramach ugód​>>

Prokuratorzy z zespołu na rozprawach w SN

Zespołem pokieruje Agnieszka Welenc – prokurator Prokuratury Regionalnej w Krakowie, delegowana do Prokuratury Krajowej. Poinformowała o tym rzeczniczka PG, podając, że zespół jest zobowiązany do przedstawiania prokuratorowi generalnemu nie rzadziej niż raz w miesiącu sprawozdań z realizacji zadań.

Do zadań zespołu należy: gromadzenie i analizowanie informacji o wyznaczanych do rozpoznawania spraw składach Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego w kontekście orzekania przez sędziów powołanych od 2018 r. oraz „ocena potencjalnych negatywnych następstw orzeczeń wydanych w tych postępowaniach – zarówno dla interesu publicznego, jak i dla interesu prywatnego stron postępowań". Prokuratorzy z zespołu mają działać na posiedzeniach i rozprawach w SN i NSA w takich sprawach oraz współdziałać z kierownikami właściwych biur i departamentów Prokuratury Krajowej przy koordynacji udziału prokuratorów w posiedzeniach i rozprawach.

Ponadto zespół ma zajmować się: inicjowaniem postępowań „zmierzających do usunięcia negatywnych skutków orzekania" przez takich sędziów; przygotowywaniem i konsultowaniem „pism procesowych, wystąpień, wniosków oraz projektów innych pism prokuratora generalnego, a także analiz, opinii prawnych i stanowisk" – w zakresie spraw, którymi się zajmuje.

Zespół ma także współpracować z Prokuratorią Generalną „w zakresie działań zmierzających do zapobiegania negatywnym skutkom lub do usunięcia negatywnych dla  Skarbu Państwa skutków orzekania".

W komunikacie zapowiedziano również, że zespół będzie opracowywać projekty wystąpień prokuratora generalnego o podjęcie inicjatywy legislacyjnej dotyczącej rozwiązań i unormowań w sprawach, którymi zespół się zajmuje.

Minister zapowiada pozwy

Jeszcze w czwartek minister Żurek zapowiedział inicjowanie pozwów regresowych wobec sędziów powołanych od 2018 r. z Sądu Najwyższego.
— Dla mnie jest to całkowicie nieakceptowalna sytuacja, gdy budżet państwa musi wypłacać odszkodowania z tytułu wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka tylko dlatego, że dana osoba uczestniczyła w posiedzeniu na sali rozpraw — powiedział minister.

O co chodzi z KRS?

Przypomnijmy, że obecny rząd, ale też duża część środowiska prawniczego, kwestionuje konstytucyjność składu obecnej Krajowej Rady Sądownictwa. Chodzi konkretnie o to, że nowelą z grudnia 2017 r. wprowadzono wybór 15 członków/sędziów Rady przez Sejm, a nie przez sędziów. Zresztą o art. 187 Konstytucji, odnoszący się do wyboru sędziów/członków KRS, prawnicy spierają się od nowelizacji ustawy o KRS z 2017 r. Ci, którzy bronili zmian, podnosili, że zgodnie z tym przepisem Krajowa Rada Sądownictwa składa się z piętnastu członków wybranych spośród sędziów Sądu Najwyższego, sądów powszechnych, sądów administracyjnych i sądów wojskowych – i nie jest w nim określone, kto ich wybiera, więc może i Sejm. Krótko mówiąc – wybranych „spośród sędziów" nie oznacza, że przez sędziów.

Inni podnoszą, że z Konstytucji wynika, że muszą to być sędziowie. Warto tu przypomnieć choćby stanowisko RPO. – Zgodnie z art. 186 Konstytucji KRS stoi na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Udział Sejmu w powoływaniu składu KRS, określony w art. 187 ust. 1 pkt 3 Konstytucji, ogranicza się do wyboru czterech członków KRS spośród posłów. W świetle art. 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji to sami sędziowie powinni wybierać piętnastu członków KRS spośród sędziów SN, sądów powszechnych, sądów administracyjnych i sądów wojskowych. W ten sposób realizuje się konstytucyjna zasada odrębności i niezależności władzy sądowniczej (art. 10 ust. 1, art. 173 Konstytucji) – wskazywał RPO.