Sędzia nie podjął czynności procesowych, doprowadził do przedawnienia karalności w pięciu sprawach, a w 29. pisanie uzasadnień zajęło mu nawet rok. Narusza to prawa stron do sądu - orzekła Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego, która nie zgodziła się z argumentem, że sędzia był bardziej obciążony pracą, niż inni sędziowie w wydziale. Dlatego SN utrzymał w mocy karę finansową.

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego chce powrotu do sędziowskich składów trzyosobowych w apelacjach. Jednoosobowe mają pozostać w postępowaniu uproszczonym. Co do zasady, sprawy rozstrzygane mają być również na jawnych rozprawach. Choć projektu jeszcze formalnie nie ma, sędziowie apelacyjni już biją na alarm, podkreślając, że w obecnej sytuacji kadrowej w sądach i ich obciążeniu, te propozycje to krok do całkowitej zapaści. W ich ocenie czas rozpatrywania spraw wydłuży się nawet do 4 lat.

Ministerstwo Sprawiedliwości wprost wskazuje na lukę w procedurze odwoływania głównego rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych i jego zastępców. Są obecnie rozważane zmiany w przepisach, m.in. w zakresie roli, jaką w tej procedurze powinna odgrywać Krajowa Rada Sądownictwa, ale taka, w skład której wejdą sędziowie wybrani przez sędziów. Obecna KRS uważa, że luki nie ma, a obowiązujące przepisy stanowią celowy zabieg ustawodawcy, zabezpieczający w ten sposób władzę sądowniczą przed nieuzasadnionym, arbitralnym wpływem władzy wykonawczej - politycznej.

Przywracanie ładu konstytucyjnego w Polsce ma m.in. usunąć niezgodność z Konstytucją przepisu ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, według którego sędziów do tego organu wybierają politycy. W dyskusji pojawiają się jednak głosy, że kwestionowana była także konstytucyjność przepisów poprzedniej ustawy o KRS. A skoro tak, to weryfikacja statusu powinna objąć nie tylko sędziów powołanych od 2018 r. ale też w okresach, gdy niektóre przepisy ustawy o Radzie uznawane były za sprzeczne z Konstytucją.

Od kilku tygodni trwa burza wśród asystentów prokuratorów, dotycząca ich wynagrodzeń. Najpierw protesty wzbudził fakt, że zostali wrzuceni do jednego płacowego worka z pozostałymi pracownikami prokuratury, gdy tymczasem ich koledzy w sądach na dzień dobry dostali o 500 zł więcej. Nie zdążyli nawet powalczyć o wyrównania, gdy pojawiła się informacja o zaleceniach dla prezesów sądów, by w praktyce wynagrodzenia dla ich asystentów jeszcze podwyższyć - o kolejne 1000 zł. Może to pogrążyć prokuraturę, bo pracownik, o którego się nie dba, zwykle odchodzi.

Budowanie roszczeń regresowych wobec sędziów powołanych od 2018 r., w związku z skargami kierowanymi do ETPCz, będzie wiązać się z wieloma problemami. Począwszy od kwestii fundamentalnych, czyli podstawy wadliwości ich powołania, poprzez określenie momentu, od którego mieliby tego świadomość, po ocenę czy organy władzy publicznej uczyniły wszystko, żeby zapobiec sytuacji wydania przez nich orzeczenia - pisze prof. dr hab. Piotr Kardas z Uniwersytetu Jagiellońskiego, adwokat.

Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia wybrało właśnie swoje władze centralne. Zdecydowano, że po upływie kadencji prof. Krystiana Markiewicza na stanowisku prezesa zastąpi go dotychczasowy rzecznik prasowy stowarzyszenia – sędzia Bartłomiej Przymusiński. Sędzia Markiewicz pozostaje członkiem zarządu, odpowiedzialnym za współpracę Iustitii z Komisją Kodyfikacyjną Ustroju Sądownictwa i Prokuratury.

Dostrzegamy lukę w procedurze odwoływania głównego rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych i jego zastępców. Przepisy są w tym momencie analizowane, być może pójdą w kierunku odwoływania ich przez ministra za zgodą KRS. W pierwszej kolejności muszą jednak wejść w życie nowelizacje dotyczące wyboru sędziów/członków KRS oraz likwidujące Izbę Odpowiedzialności Zawodowej oraz Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN - mówi sędzia Dominik Czeszkiewicz, dyrektor Departamentu Nadzoru Administracyjnego w MS.

Nie każdego stać na poniesienie kosztów sądowych. Strony mogą jednak domagać się od sądu, aby uwzględnił ich sytuację finansową i przyznał im stosowne zwolnienie. Rozstrzygnięcie sądu ma charakter ocenny i nierzadko takie wnioski uznawane są za niezasadne. Dlatego warto odpowiednio przygotować się przed ich złożeniem. Osoba, która wnioskuje o zwolnienie, musi wykazać, że nie może bez uszczerbku dla siebie i swojej rodziny ponieść takich kosztów.

Mamy ogromną liczbę spraw, w tym momencie kilkaset, przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka, związanych z problemem naruszenia przez Polskę prawa do sądu ze względu na udział w składzie orzekającym osób powołanych na stanowiska sędziowskie z udziałem neo-KRS. Odszkodowania w oparciu o wyrok czy ugodę wypłacane są ze Skarbu Państwa, czyli płacimy za to my wszyscy. Dlatego jako Stowarzyszenie postulujemy dochodzenie odszkodowania od neo-sędziów, którzy orzekali w danych sprawach - pisze sędzia dr Urszula Żółtak.

Minister sprawiedliwości nie ma uprawnień do odwołania rzeczników dyscyplinarnych, chronionych zasadą kadencyjności. Tak ukształtowane przepisy stanowią celowy zabieg ustawodawcy, zabezpieczający w ten sposób władzę sądowniczą przed nieuzasadnionym, arbitralnym wpływem władzy wykonawczej - politycznej - wskazuje Krajowa Rada Sądownictwa i zapowiada, że zapewni "warunki działania" rzecznikowi dyscyplinarnemu sędziów sądów powszechnych oraz jego zastępcom, w tym sędziemu Przemysławowi Radzikowi.

Olsztyński sąd rejonowy skazał na dwa lata pozbawienia wolności łódzkiego adwokata Pawła K., oskarżonego o spowodowanie wypadku, w którym zginęły dwie kobiety. Sąd wymierzył mu też pięć lat zakazu prowadzenia pojazdów. Jeszcze we wrześniu 2024 r. Izba Odpowiedzialności Zawodowej SN przychyliła się do orzeczonej przez sądy dyscyplinarne adwokatury kary dwóch lat zakazu wykonywania zawodu. Wyrok jest nieprawomocny.

Psychiczne i fizyczne znęcanie się nad osobą najbliższą, potwierdzone wyrokiem sądu karnego, stanowi jednocześnie naruszenie zasad etycznych i uchybienie godności sędziego. Za taki czyn Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej odebrał skazanemu uposażenie sędziowskie i stan spoczynku. Stopień społecznej szkodliwości czynu jest na tyle wysoki, że kary nie można złagodzić - podkreślił sąd.

Około miliona euro kosztowało dotąd Polskę zawarcie 100 ugód w skargach wniesionych do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w związku z tym, że w sprawie orzekał tzw. neosędzia. Na rozpoznanie lub ugodę czeka jeszcze ok. 800 spraw. Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia proponuje, by Skarb Państwa występował z roszczeniem regresowym wobec takiego sędziego z SN. Prawnicy podkreślają, że pomysł jest ryzykowny, a sędziowie powołani od 2018 r. wskazują, że to działanie odwetowe, mające zastraszyć sędziów.

Minister sprawiedliwości Adam Bodnar powołał prokuratora Janusza A. Śliwę na zastępcę dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (KSSiP) w Krakowie. Ma pokierować Ośrodkiem Aplikacji Prokuratorskiej KSSiP. Obecnie jest zastępcą prokuratora regionalnego w Krakowie, od 2014 r. jest też wykładowcą KSSiP. Prowadził szkolenia wstępne dla aplikantów z zakresu prawa karnego materialnego i procedury karnej, a także cykl szkoleń dla sędziów i prokuratorów związany z reformą prawa karnego w latach 2013-2015.

Sąd krajowy jest zobowiązany pominąć lub uznać za prawnie nieistniejący wyrok sądu wyższej instancji, który nie spełnia wymogu sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy - wskazał w swojej opinii rzecznik generalny TSUE Dean Spielmann. Sprawa dotyczyła uchylonego w październiku 2021 r. przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych wyroku z 2006 r., w którym zakazano określonych czynów nieuczciwej konkurencji na rynku czasopism z krzyżówkami.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w znacznym zakresie przejął rolę kontrolera zgodności z polską Konstytucją ustaw dotyczących wymiaru sprawiedliwości, zastępując Trybunał Konstytucyjny, do którego nie można lub nie ma sensu kierować pytań w takich sprawach. A wykreowana w ten sposób linia orzecznicza jest dobrą podstawą dla trwającego obecnie procesu przywracania w Polsce ładu konstytucyjnego.

Sprawa sędziego Przemysława Radzika, zastępcy rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych, wobec którego toczą się postępowania dyscyplinarne i karne, pokazuje, że nawet przy takiej funkcji, która powinna być specjalnie chroniona przed naciskami, potrzebny jest tryb odwołania. Zmiany wprowadzone nowelizacją z 2017 r. nie tylko spowodowały upolitycznienie sposobu powoływania rzeczników dyscyplinarnych, ale też zabetonowały ich status, wykluczając możliwość odwołania - mówi sędzia Marta Kożuchowska-Warywoda.

Przekroczenie przez rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych swoich kompetencji oznacza zawsze naruszenie niezawisłości przysługującej innemu sędziemu. Z bezprawnym zachowaniem rzecznika mamy do czynienia w razie podejmowania ukierunkowanych na konkretnego sędziego działań dowodowych lub oskarżycielskich w sytuacji, w której w sposób oczywisty nie zachodzą podstawy do rozważania kwestii odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Projekt nowelizacji ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych zakłada m.in. zmianę przepisów o organach sądu, w szczególności dotyczących prezesa i kolegium sądu. Plus to ujednolicenie przepisów o funkcjonowaniu tych organów niezależnie od szczebla sądownictwa. Problem jednak w tym, że zaproponowana zmiana dotycząca powoływania prezesa, wprowadzana pod hasłem odpolitycznienia procedury, niekoniecznie spełni swoją funkcję. Minister będzie miał bowiem nadal możliwość wybrania tego, kto bardziej jemu, a nie sędziom odpowiada – mówi sędzia Kinga Grzegorczyk z Sądu Okręgowego w Łodzi, III Wydziału Cywilnego Odwoławczego, członek zarządu stowarzyszenia Ogólnopolskie Zrzeszenie Sędziów „AEQUITAS”.