Sąd będzie mógł uznać wytoczone powództwo za nadużycie prawa procesowego, gdy stwierdzi, że jego wyłącznym celem jest stłumienie debaty publicznej. Co więcej, zostanie ustanowiony mechanizm zabezpieczenia kosztów procesu poprzez możliwość nałożenia na powoda obowiązku kaucji, w sytuacji gdy pozwany uprawdopodobni, że chodzi o SLAPP. Same procedury mają zostać przyspieszone nawet do terminu nie dłuższego niż sześć miesięcy - to założenia projektu, który ma chronić uczestników debaty publicznej.

Projekt dotyczący statusu tzw. neo-sędziów zawiera bezpieczniki, które mają zagwarantować stabilność wymiaru sprawiedliwości i chronić interesy obywateli. Dajemy wszystkim tym osobom, które obejmą skutki ustawy, szansę na udział w nowych konkursach sędziowskich. Ci, którzy przyszli spoza zawodu, będą mogli poczekać na ich rozstrzygnięcie na stanowisku referendarza sądowego, a sędziowie, którzy zostali awansowani, pozostaną na swoich stanowiskach w dwuletnich delegacjach - mówi sędzia Marta Kożuchowska-Warywoda, dyrektor Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych.

Ustanowienie politycznej kontroli nad Trybunałem Konstytucyjnym uniemożliwiło obalenie domniemania konstytucyjności ustawy o KRS z grudnia 2017 r., ale jest ważny wyrok z 2012 r., według którego powołane po tym czasie osoby nie są sędziami – twierdzi prof. Andrzej Wróbel, sędzia w stanie spoczynku Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego. I krytykuje w tym kontekście koncepcję tzw. sędziów ustawowych.

Przygotowany właśnie przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Cywilnego projekt tzw. ustawy naprawczej, usuwającej z procedury cywilnej najbardziej uciążliwe zmiany z minionych lat, zawiera także szereg propozycji mających ułatwić pracę pełnomocnikom procesowym. To m.in. prawo do składania i przyjmowania za stronę oświadczeń woli, zniesienie nakazu złożenia oświadczenia o dokonaniu bezpośredniego doręczenia pisma pod rygorem jego zwrotu, łatwiejsze ma być też składanie zarzutu potrącenia.

Europejski Trybunał Praw Człowieka przyjął właśnie skargę sędziego Przemysława Feligi z Sądu Apelacyjnego w Warszawie, dotyczącą przydziału spraw w tymże sądzie. Zajmuje się tym też Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, do którego trafiło pytanie prawne sędziego, dotyczące wyznaczania składów sędziowskich. Polsce zakomunikowana została też skarga sędziego Izby Cywilnej SN prof. Pawła Grzegorczyka o braku jakichkolwiek ustawowych kryteriów i skutecznej kontroli sądowej w przypadku wyznaczania sędziów do Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN.

Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną rzecznika praw obywatelskich od wyroku WSA, który podtrzymał wcześniejszą decyzję prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z 6 kwietnia 2020 r. w sprawie tzw. ustawy kagańcowej. O uwzględnienie skargi RPO wnosił już nowy prezes UODO Mirosław Wróblewski, a chodzi o przepisy obligujące sędziów i prokuratorów do składania oświadczeń o przynależności do zrzeszeń, fundacji i partii politycznych.

Nie ma potrzeby tworzenia odrębnego organu do rozpoznawania spraw wyborczych, publicznych czy dyscyplinarnych. Likwidacja dwóch Izb Sądu Najwyższego, która znalazła się w projekcie rządowym, to rozwiązanie racjonalne także z perspektywy wydatkowania środków budżetowych. Przekazanie spraw „wrażliwych dla państwa ”do jednostki od podstaw ustanowionej w nowej, wadliwej procedurze, doprowadziło do pozbawienia jednostek prawa do sądu - uważają sędziowie orzekający w „starych” Izbach SN.

Projekt, który dotyczy statusu sędziów powołanych od 2018 r., czyli przy udziale wadliwie ukształtowanej KRS, w naszej ocenie realizuje to, co wynika z ubiegłorocznej opinii Komisji Weneckiej. Regulacja nie będzie działać wstecz, co zakwestionowała Komisja, wprowadziliśmy też rozwiązania osłonowe w zależności od tego, do jakiej grupy taki sędzia będzie zakwalifikowany. Orzeczenia wydane przez nieprawidłowo powołanych sędziów, co do zasady, pozostaną w mocy dla zachowania stabilności obrotu prawnego - mówi Dariusz Mazur, wiceminister sprawiedliwości.

Każdy pełnomocnik doświadczył przygotowania korespondencji sądowej w postaci ton papieru, czasu poświęconego na wykonywanie kserokopii, odpisów, poświadczania dokumentów za zgodność z oryginałem, stania w kolejce na poczcie, etc. Sądy powszechne w większości postępowań cywilnych nie przyjmują korespondencji w formie elektronicznej oraz nie dopuszczają kwalifikowanych podpisów elektronicznych, co znacznie wydłuża obieg tej korespondencji oraz koszty postępowań - pisze Maria Młotkowska, radczyni prawna i mediatorka.

Nie można automatycznie wyłączyć wadliwie wybranego sędziego. Sam udział organu niedającego gwarancji niezawisłości w jego nominacji nie uzasadnia konieczności wyłączenia go z rozpoznania sprawy - ocenił rzecznik generalny Trybunału Sprawiedliwości UE. Sprawa dotyczy statusu sędzi wybranej przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej po noweli z grudnia 2017 r. Pytanie zadał poznański sąd.

Z kodeksu postępowania cywilnego usunięty ma być przepis pozwalający na publikację w Monitorze Sądowym i Gospodarczym przeprosin, gdy zobowiązany nie zrobi tego w medium, w którym dokonał szkody. Gdy tę zmianę uchwalano w 2023 r. opozycja sugerowała, że chodzi o uchronienie prezesa Prawa i Sprawiedliwości od ogromnych kosztów publikacji ogłoszenia z przeprosinami Radosława Sikorskiego. Ministerstwo Sprawiedliwości negowało taki motyw.

Podstawowymi problemami wymiaru sprawiedliwości są obecnie tzw. neo-sędziowie i skutki działań neo-KRS. I to powinien być priorytet dla Ministerstwa Sprawiedliwości. Nie ma już miejsca na metodę małych kroków. Ważne, by w pierwszym dniu urzędowania nowego prezydenta została podpisana stosowna ustawa, która umożliwi jak najszybsze wyjście z sądowego chaosu - mówi w rozmowie z Prawo.pl Bartłomiej Przymusiński, nowy prezes Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia.

Małgorzata Manowska, I prezes Sądu Najwyższego w poniedziałek oceniła, że decyzja szefa Ministerstwa Sprawiedliwości w sprawie odwołania Piotra Schaba, rzecznika dyscyplinarnego, „nie usiłuje udawać, że została podjęta na podstawie i w granicach prawa”. Jej zdaniem minister potwierdził, że lekceważy zasady praworządności.

Począwszy od 1 października br., przez miesiąc, będzie można wzruszać orzeczenia wydane przez sędziów powołanych lub awansowanych przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej nowelizacją z grudnia 2017 r. Dotyczyć to ma jednak tylko sytuacji, w których strona w czasie procesu składała wniosek o wyłączenie sędziego, podnosząc zarzuty co do prawidłowości składu lub wątpliwości co do niezawisłości czy bezstronności sędziego, a następnie opierała na tym np. apelację - zakłada projekt Ministerstwa Sprawiedliwości.

Ministerstwo Sprawiedliwości proponuje w nowej ustawie zniesienie Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego oraz przekazanie spraw, w których jest ona właściwa, do rozpoznania w innych izbach według ich właściwości rzeczowej. A zatem - skargi nadzwyczajne miałyby rozpatrywać pozostałe Izby SN - odpowiednio Karna, Cywilna i Pracy - w składach sędziowskich, bez udziału ławników.

Prezydium Krajowej Rady Sądownictwa stwierdza, iż decyzja ministra Adama Bodnara o odwołaniu sędziego Piotra Schaba z funkcji rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych jest działaniem bezprawnym i bezskutecznym, a sędzia Schab (na zdjęciu) nadal jest obowiązany do wykonywania swoich uprawnień i zadań. Minister wyjaśnia, że rzecznik musi być poza jakimikolwiek zastrzeżeniami, a w tym przypadku nagromadzenie postępowań dyscyplinarnych osiągnęło już wielką skalę.

Okresy świąteczne i zbliżający się weekend majowy to, jak zwykle, czas batalii o kontakty z dziećmi. Zdarza się jednak, że były partner lub partnerka, którzy z dziećmi nie mieszkają, wcale się do tego nie kwapią. Co gorsza, miesiącami, a nawet latami, unikają spotykania z własnymi dziećmi, a wymówką staje się praca lub zbyt długie i kosztowne dojazdy. To z kolei stawia drugą stronę przed nie lada dylematem, czy do takich kontaktów zmuszać sądownie, czy też odpuścić.

W 2023 roku do kodeksu postępowania cywilnego wprowadzono art. 128[1], który nakłada na profesjonalnych pełnomocników szereg obowiązków przy redagowaniu pism procesowych, m.in. wnioski dowodowe muszą być w pozwie wyraźnie wyodrębnione. Prawnicy od dłuższego czasu alarmowali, że coś, co miało usprawnić postępowanie, w praktyce wymusza przygotowywanie rozbudowanych pism i dublowanie niektórych treści. Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego proponuje więc usunięcie przepisu.

Sędzia Piotr Schab, mimo trwającej kadencji, został odwołany przez ministra sprawiedliwości z funkcji rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych. Poinformowało o tym samo ministerstwo, uzasadniając, że decyzja ta to efekt zarzutów dotyczących zarówno działalności zawodowej sędziego jako prezesa sądów, jak i jego roli jako rzecznika dyscyplinarnego. Ponownie też wskazało na lukę w przepisach, nad którą obecnie pracuje.

Za posługiwanie się nienależnym tytułem naukowym przez sędziego sąd dyscyplinarny nie wymierzył kary. Uznał, że to czyn mniejszej wagi. Dalsze zmiany w ustawach o szkolnictwie wyższym i uchwałach nie wpływają na ocenę sądu i nie zmieniają sytuacji, bo to było przewinienie dyscyplinarne – orzekła Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego.