Fundamentem prokuratury ma być jej niezależność, bo tylko niezależny prokurator może stać na straży praworządności. Rozważane jest spłaszczenie jej struktury i wprowadzenie jednolitego statusu prokuratora. Ma być też precyzyjnie określona ścieżka awansu, uwzględniająca rozwój i doświadczenie prokuratora. A filarem takiej prokuratury ma być samorządność, począwszy od prokuratur rejonowych - to wnioski płynące z konferencji na Uniwersytecie Łódzkim.

Prezes Sądu Okręgowego w Płocku wystąpił do tamtejszego prokuratora okręgowego o informacje, którzy prokuratorzy zostali powołani na stanowiska prokuratora okręgowego, rejonowego, ich zastępców oraz w których mianowaniach asesorów brali udział prokuratorzy Dariusz Barski, Jacek Bilewicz i Dariusz Korneluk. To pokłosie uchwały Izby Karnej Sądu Najwyższego, z której wynika, że prokurator Barski został prawidłowo przywrócony ze stanu spoczynku i powołany na stanowisko prokuratora krajowego.

Prokurator krajowy przekonuje, że zabiega, by podwyżki dla pracowników prokuratury wyniosły 15 proc., a nie 5 proc. Odpowiadając Związkowi Zawodowemu Prokuratorów i Pracowników Prokuratury zapewnia, że zarówno on, jak i prokurator generalny są zaniepokojeni zjawiskiem "nieopłacalności zatrudniania pracowników prokuratury" i w pełni popierają inicjatywy zmierzające do zmiany w tym zakresie.

Chcemy, by projekt nowej ustawy ustrojowej prokuratury był gotowy w pierwszej połowie przyszłego roku. Dyskusja trwa m.in. nad spłaszczeniem struktury prokuratury poprzez likwidację prokuratur regionalnych i wprowadzeniem jednolitego statusu prokuratura. Chcemy też wzmocnić niezależność prokuratora, opracować model awansu, a równocześnie zmniejszyć dysproporcje finansowe wśród prokuratorów - mówi w rozmowie z Prawo.pl dr Michał Gabriel-Węglowski, prokurator Prokuratury Regionalnej w Gdańsku, członek Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury.

W czwartek, 3 października br., Izba Odpowiedzialności Zawodowej SN potwierdziła, że wydalenie ze służby sędziego Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu Roberta W. przez zlikwidowaną już Izbę Dyscyplinarna było słuszne - mimo że zdanie odrębne złożyła sędzia Barbara Skoczkowska, która uważa, że nieistniejąca Izba nie byłą sądem. W ten sposób zakończyła się słynna sprawa dyscyplinarna, trwająca od 2018 roku.

Wiosną przyszłego roku ma być gotowy projekt ustawy Prawo o ustroju Prokuratury Rzeczpospolitej Polskiej, autorstwa Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury. Rozważane są propozycje spłaszczenia struktury prokuratury poprzez likwidację jednostek regionalnych i wprowadzenie jednolitego statusu prokuratora. Ma przy tym zostać zachowana zależność pomiędzy wynagrodzeniami prokuratorów i sędziów. W ocenie rozmówców Prawo.pl, takie rozwiązanie może zadziałać pod warunkiem, że obejmie też sądy.

Wiosną 2020 r. weszła w życie tzw. ustawa kagańcowa, na mocy której sędziowie i prokuratorzy mają składać oświadczenia o członkostwie m.in. w stowarzyszeniach. Przepisy były krytykowane - prof. Adam Bodnar jako ówczesny Rzecznik Praw Obywatelskich alarmował, że taka regulacja zagraża prawu do prywatności i jest sprzeczna z prawem do ochrony danych osobowych. W projekcie nowelizacji Prawa o Prokuraturze przepis został jednak utrzymany, na co zwrócił uwagę prokurator Jacek Bilewicz, zastępca Prokuratora Generalnego.

Prokurator Dariusz Barski zaapelował do ministra sprawiedliwości, prokuratora generalnego Adama Bodnara o ponowne umożliwienie mu wykonywania kompetencji prokuratora krajowego. W swoim liście otwartym powołał się na piątkową uchwałę SN, z której wynika, że nie było podstawy do jego odwołania. Minister Bodnar, ale też prokuratura kwestionują to orzeczenie ze względu na skład neo-sędziów.

Sąd Najwyższy, w składzie tzw. neo-sędziów, orzekł, że przywrócenie ze stanu spoczynku prokuratora Dariusza Barskiego i powołanie go na stanowisko prokuratora krajowego miało wiążącą podstawę prawną i było skuteczne. Prokuratorzy oceniają, że chaos w prokuraturze teraz tylko się pogłębi i kwestionowane będą decyzje kadrowe, procesowe, zarządzenia następców Barskiego - prokuratorów Jacka Bilewicza i Dariusz Korneluka.

Dyżury po godzinach pracy i przez cały tydzień, bo brakuje kadry, w dodatku bez wynagrodzenia i z marną szansą na odbiór nadgodzin - takie nieprawidłowości w pracy pracowników prokuratury sygnalizował Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury ministrowi sprawiedliwości Adamowi Bodnarowi. Teraz Prokuratura Krajowa informuje, że po przeanalizowaniu sytuacji podejmie działania kształtujące właściwą praktykę w tym zakresie.

Trwają prace nad przygotowaniem wytycznych prokuratora generalnego w sprawie czynności podejmowanych przez prokuratorów w sytuacji, gdy w sprawie orzeka lub orzekał sędzia powołany na stanowisko przy udziale tzw. neo-KRS. Ma to związek z różną praktyką w prokuraturach, w części z nich prokuratorzy mają składać wnioski o wyłączenia neo-sędziego w każdej sprawie, w innych takie wnioski nie są składane, gdyż jest obawa, że może to wpływać na sprawy już rozstrzygnięte przez danego sędziego.

Rozdzielenie funkcji prokuratora generalnego i ministra sprawiedliwości to dobry kierunek, ale projekt zawiera rozwiązania, które nie gwarantują ochrony praw konstytucyjnych i konwencyjnych prokuratorów oraz utrzymuje „kagańcowy” tryb wyboru członków Krajowej Rady Prokuratury. Nie odnosi się do sytuacji pracowników prokuratury, mimo że zapowiadano rozwiązanie problemu ich wynagrodzeń - wskazuje w swojej opinii Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury. Swoje stanowisko przekazał Komisji Weneckiej.

Prokuratorzy okręgowi mają podjąć działania w celu zawarcia umów na świadczenie wsparcia psychologicznego prokuratorom. Ma to związek przede wszystkim z Krajowym Planem Przeciwdziałania Przestępstwom Przeciwko Wolności Seksualnej i Obyczajności na Szkodę Małoletnich, ale prokurator krajowy w piśmie, do którego dotarło Prawo.pl, zwraca uwagę, że wsparcie psychologiczne powinno zostać zapewnione wszystkim prokuratorom, niezależnie od kategorii postępowań, jakie prowadzą.

Minister sprawiedliwości ogłosił nabór kandydatów na urząd Delegowanego Prokuratora Europejskiego. Zostanie on przeprowadzony zgodnie z zarządzeniem ministra sprawiedliwości z 4 marca 2024 roku w sprawie powołania Zespołu do spraw wyłonienia kandydatów na urząd Delegowanego Prokuratora Europejskiego.

Zarząd Stowarzyszenia Sędziów Polskich IUSTITIA przyjął uchwałę, w której wyraża zaskoczenie propozycją ministra finansów, zmierzającą do zmiany sposobu wynagradzania prokuratorów. Zaznacza przy tym, że ustrój, organizacja, finansowanie prokuratury powinny być wynikiem przemyślanych i kompleksowych zmian, uzgodnionych w drodze dialogu, a nie zaskakujących decyzji polityków motywowanych doraźnymi celami budżetowymi.

Prezes UODO Mirosław Wróblewski nałożył karę pieniężną w wysokości 85 tys. zł na Prokuraturę Krajową. Chodzi o jedną z konferencji poprzedniego prokuratora generalnego Zbigniewa Ziobry podczas której - według UODO - ujawniono dane osobowe pokrzywdzonego. Prokuratura tłumaczyła się, że nie doszło do naruszenia danych, bo informacje te były przetwarzane w związku z realizacją ustawowych zadań prokuratury.

W ocenie ministra finansów czas odejść od dotychczasowych uregulowań wynagrodzeń prokuratorów, bo jak podkreśla - już teraz w wielu przypadkach przewyższają wynagrodzenia sędziów. Pod rozwagę rządu daje więc wprowadzenie odrębnej, samodzielnej regulacji w tym zakresie, która nie będzie odwoływać się do innych grup pracowniczych, np. sędziów czy sędziów Sądu Najwyższego. Prokuratorzy mówią, że to niebezpieczna próba odejścia od podstawowej zasady równości wynagrodzeń sędziów i prokuratorów.

Prokuratorzy prokuratur regionalnych mają zastrzeżenia do projektu rozdzielającego funkcję prokuratora generalnego i ministra sprawiedliwości, choć sam kierunek chwalą. Chodzi o przepisy związane z likwidacją Prokuratury Krajowej, przenoszeniem jej prokuratorów na niższy szczebel i kształtowaniem kadry Prokuratury Generalnej, która ma ją zastąpić. W ich ocenie propozycja zmierza do petryfikacji tego szczebla prokuratury, a regulacja dająca prokuratorom możliwość odwoływania się do sądu pracy jest iluzoryczna.

Rządowa nowelizacja Prawa o prokuraturze zakłada m.in. likwidację Prokuratury Krajowej i przesunięcie części pracujących w niej obecnie prokuratorów na niższe szczeble. Prokuratorzy mówią, że to kolejna weryfikacja kadr, z cięciem wynagrodzeń. Nawet Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratury uważa, że projekt ten idzie za daleko.

Pod koniec lipca Ministerstwo Sprawiedliwości skierowało do opiniowania projekt noweli Prawa o Prokuraturze, rozdzielający funkcję prokuratora generalnego i ministra sprawiedliwości. Zakłada on też m.in. likwidację Prokuratury Krajowej. Są już pierwsze uwagi m.in. ze strony związków zawodowych. Te reprezentujące prokuratorów i pracowników prokuratur apelują m.in. o konkursy na stanowiska prokuratorów Prokuratury Generalnej, która ma zastąpić Prokuraturę Krajową.