Jeden z niemieckich celebrytów uzyskał w berlińskim sądzie zakaz pisania o jego przeszłych intymnych związkach z nastoletnimi kobietami – sąd uznał, że roztrząsanie szczegółów jego biografii nie wnosi wiele do publicznej debaty. Prawo do bycia zapomnianym to jednak kij, który ma dwa końce - może pomóc wielu znanym osobom w ukrywaniu wstydliwych informacji o swojej przeszłości. Korzystają z niego też zwykli Kowalscy w bardziej przyziemnych sprawach - aby jak najmniej śladów cyfrowych było o nich w internecie i komercyjnych bazach danych.

Do 20 września br. można zgłaszać prawniczki i prawników do 15., jubileuszowej edycji konkursu Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra. Podstawowe kryteria to wiek do 35. roku życia oraz łączenie zawodowej pasji z dorobkiem naukowym, biegłością w stosowaniu nowych technologii, dbałością o jakość polskiego prawa i działalnością pro bono. To wyjątkowa już 15. edycja konkursu, organizowanego przez Wolters Kluwer Polska.

Ministerstwo Sprawiedliwości od dłuższego czasu zapewnia, że chce umocnić pozycję ławników. Do wykazu prac legislacyjnych rządu trafiły właśnie założenia nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych, które mają wydłużyć do 20 dni rocznie czas, w którym sędzia społeczny ma brać udział w rozprawach, wprowadzić zmiany w jego szkoleniu, w tym 4 obowiązkowe szkolenia w każdym roku, coroczne wybory, wzmocnienie samorządu ławniczego oraz zasadę, że rekompensata dla ławnika wyniesie 4,5 proc. podstawy wynagrodzenia sędziego.

Pozew doręczony bankowi z automatu wstrzyma konieczność uiszczania przez frankowicza rat kredytu, a bank nie będzie mógł tego traktować jako niewykonywanie lub nienależyte wykonanie umowy kredytu - to jedna z głównych zmian wprowadzonych tzw. ustawą frankową, która od piątku obowiązuje. Co więcej, sądy będą miały większe możliwości w zakresie posiedzeń niejawnych, a zdalne przesłuchanie świadka będzie możliwe nawet wtedy, gdy strona zgłosi sprzeciw. Prawnicy nowe rozwiązania co do zasady chwalą, choć podkreślają, że są spóźnione.

Instytucja asesora może nadal budzić wątpliwości konstytucyjne, więc pracując nad systemowym uregulowaniem dojścia do urzędu sędziego, rozważamy możliwe opcje. Praktycznym problemem jest to, że asesorzy stają się kartą przetargową w sporach politycznych, co pokazuje szereg przykładów z ostatnich lat. Rozwiązaniem nie jest ich uwzględnienie w Konstytucji i wprowadzenie „niezawisłości asesora”, konieczne jest zaproponowanie nowoczesnych rozwiązań zgodnych ze standardami europejskimi – mówi sędzia dr hab. Katarzyna Gajda-Roszczynialska, prof. UŚ, przewodnicząca Zespołu Problemowego do Spraw Zreformowania Zasad Dostępu do Urzędu Sędziego.

Senat zaproponował w sumie 18. poprawek do nowelizacji ustawy Prawo o adwokaturze. Chce m.in. przywrócenie udziału naukowców/przedstawicieli uniwersytetów w komisjach egzaminacyjnych - o co apelowali dziekani uczelni. Kolejna poprawka dotyczy wykreślenia z noweli przepisu przewidującego m.in. grzywnę do 200 tys. zł za nieuprawnione gromadzenie i udostępnianie informacji z listy adwokatów, bez zgody okręgowej rady adwokackiej lub NRA. Przypomnijmy ustawa doprecyzowuje definicję świadczenia pomocy prawnej i m.in. obejmuje adwokatów taką samą ochroną jak funkcjonariuszy publicznych.

Uchwalona w miniony piątek ustawa mająca wzmocnić nadzór sądowy nad kontrolą operacyjną wróci jednak do Sejmu z kilkoma ważnymi poprawkami Senatu. To zaproponowane przez byłego rzecznika praw obywatelskich i ministra sprawiedliwości Adama Bodnara zmiany mające zwiększyć obowiązki informacyjne organów występujących o sądową zgodę, a później prowadzące kontrole operacyjne. Pozostaną jednak pytania o realność wprowadzenia nowych procedur, ale trzeba odnotować rządową zapowiedź wzmocnienia warszawskiego sądu okręgowego, który jako jedyny ma wydawać takie zgody.

Wyrażam oburzenie i zarazem zaniepokojenie systematycznym i przewlekłym budowaniem narracji przez Pana Ministra, która nie tylko posiada wyraźne zabarwienie polityczne, lecz przede wszystkim godzi w stabilność i porządek konstytucyjny w Polsce - oświadczył I Prezes Sądu Najwyższego Zbigniew Kapiński. W ten sposób skrytykował ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka, który miał "budować obraz fałszywej rzeczywistości". - Działania te nie mają nic wspólnego z merytoryczną dyskusją o wymiarze sprawiedliwości - dodał prezes.

Jeszcze przed wniesieniem kasacji upłynął pięcioletni okres karalności zarzuconego radcy prawnemu przewinienia dyscyplinarnego. Sąd Najwyższy nie może więc rozpoznać kasacji wniesionej na niekorzyść przez pełnomocnika pokrzywdzonego. Radca miał naruszyć obowiązek wykonywania czynności zawodowych rzetelnie i uczciwie, zgodnie z prawem, zasadami etyki zawodowej oraz dobrymi obyczajami.

Kilka dni temu Sejm uchwalił ustawę nowelizującą kilka ustaw w celu wzmocnienia nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną. Szybko, bo już na trwającym posiedzeniu, ustawą zajmuje się Senat. Może więc niedługo wejść w życie. Są jednak wątpliwości, czy rozwiąże ona problemy związane z niejawnym zbieraniem informacji przez policję i inne służby. Otwarte jest przede wszystkim pytanie, czy zniknie zarzut, że sądowy nadzór w tym zakresie jest często fikcją.

Zespół Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury, w pracach nad modelem dojścia do zawodu sędziego, analizuje, czy i w jaki sposób zastąpić asesorów sądowych. Rozważane jest m.in. wprowadzenie stażu w wymiarze sprawiedliwości jako wymogu do rozpoczęcia aplikacji w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, a także mechanizmu umożliwiającego weryfikację, czy dany prawnik powinien być sędzią. Rozmówcy Prawo.pl są w tym zakresie podzieleni. Część uważa, że z asesury można zrezygnować, część, że to psucie systemu, który dobrze działa.

Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowuje zmianę przepisów określających wysokości opłat w sprawach karnych. Jeśli wejdą w życie, skazany na karę pozbawienia wolności do pół roku będzie musiał zapłacić 800 zamiast obecnych 120 zł, a na grzywnę - co najmniej 200 zł zamiast obecnych 30. Podobnie, czyli ponad sześciokrotnie, mają wzrosnąć także inne opłaty wymagane w sprawach karnych – także za składane wnioski. A opłata kancelaryjna za zaświadczenia i inne dokumenty, wydawane na wniosek - z 6 zł za każdą stronę na 50 zł za każde rozpoczęte 10 stron.

Prokuratura Okręgowa w Krakowie, w ramach prowadzonego śledztwa, zablokowała strony portalu Lexspace. Chodzi o postępowanie wszczęte po zawiadomieniu samorządu radców prawnych. Sprawa, jak informowała Krajowa Rada Radców Prawnych, dotyczy możliwego podszywania się pod prawników i wprowadzania użytkowników w błąd. Miały też pojawiać się sygnały o wykorzystywaniu danych radców bez ich wiedzy i zgody.

Sztuczna inteligencja na stałe zadomowiła się w arsenale narzędzi wspierających pracę prawników. W praktyce coraz trudniej wskazać obszar świadczenia pomocy prawnej, który pozostawałby całkowicie poza zakresem jej potencjalnego zastosowania. Specyfika zawodu prawnika sprawia jednak, że korzystanie z AI wiąże się z istotnymi ryzykami – pisze dr Damian Flisak, radca prawny.

Oskarżona w zaawansowanej ciąży nie może być transportowana na proces 500 km. W takiej sytuacji pojawiłyby się trudności związane z długotrwałym konwojem, co przede wszystkim stanowiłoby dla oskarżonej ryzyko w okresie zbliżającego się porodu. Wobec tego Izba Karna Sądu Najwyższego postanowiła przekazać sprawę aresztowanej do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Toruniu.

Wejście w życie ustawy frankowej może pośrednio wpłynąć na wzrost liczby postępowań dotyczących kredytów w innych walutach niż frank szwajcarski. Mechanizm działania klauzul przeliczeniowych w przypadku kredytów w CHF i w innych walutach jest tożsamy i do tej pory linia orzecznicza była podobna.

Jako zespól planujemy, że we wrześniu gotowy będzie pierwszy projekt przygotowany w ramach kompleksowych prac nad modelem dojścia do urzędu sędziego. Chcemy poprawić sytuację aplikantów KSSiP, m.in. w zakresie możliwości dodatkowego zatrudnienia i zajęcia, urlopów wychowawczych, a także tacierzyńskich oraz macierzyńskich, ubezpieczenia wypadkowego, nowego modelu stypendium czy ulgowych przejazdów - mówi sędzia dr hab. Katarzyna Gajda-Roszczynialska, prof. UŚ, przewodnicząca Zespołu Problemowego do spraw zreformowania zasad dostępu do urzędu sędziego.

Jeśli zostanie uchwalona i wejdzie w życie nowa ustawa o biegłych sądowych i instytucjach opiniujących, o nadaniu ekspertowi takiego statusu decydować będzie niezależna komisja certyfikacyjna. A jedną z najbardziej dyskutowanych kwestii, w ramach trwających właśnie konsultacji projektu, jest skład tego organu. Projekt wymienia szereg instytucji i organizacji, które miałyby wskazywać członków komisji, ale nie ma na tej liście biegłych rewidentów i doradców podatkowych, o co zabiegają samorządy tych zawodów.

Rząd przyjął projekt ustawy o mediatorach sądowych, instytucjach szkolących w zakresie mediacji i Krajowym Rejestrze Mediatorów. Regulacja poprawiana była kilkukrotnie, na ostatniej prostej zrezygnowano m.in. z konieczności uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu specjalizacyjnego. Powiększyła się też - o profesorów i doktorów nauk prawnych - grupa osób, które nie będą musiały przechodzić przez szkolenie specjalizacyjne. Minister sprawiedliwości będzie mógł także powołać 9-osobową Radę Mediacyjną, która miałaby mu doradzać. Przepisy mają obowiązywać od 1 września 2027 r.

Rząd przyjął właśnie projekt nowelizacji Kodeksu karnego wykonawczego, zgodnie z którym o dozór elektroniczny będą mogli wnioskować skazani na karę pozbawienia wolności w wymiarze niższym niż trzy lata, którym do jej odbycia pozostało nie więcej niż półtora roku. Co ciekawe, część sądów uważa, że takie rozwiązanie nie jest dobre i nie gwarantuje skuteczności resocjalizacji. Może też być niesprawiedliwe z punktu widzenia samych skazanych, a dodatkowo obciążyć wydziały penitencjarne.