Bezpłatny e-book Doręczenia 2027. Praktyczny przewodnik dla profesjonalnych pełnomocników PISP, e-Doręczenia i korespondencja tradycyjna
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

Kolejny etap porządkowania TK? 17 listopada Zgromadzenie zajmie się immunitetem Święczkowskiego

17 listopada br. Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego, zwołane przez sędzię Annę Korwin-Piotrowską, ma zająć się wnioskami o uchylenie immunitetu prezesa TK Bogdana Święczkowskiego, ale nie tylko, bo prokuratura chce również jego zatrzymania i tymczasowego aresztowania. Z kolei 19 i 20 listopada br. sądy dyscyplinarne TK mają ocenić, czy zasadna była decyzja sędzi o zawieszeniu w czynnościach Święczkowskiego i wiceprezesa Trybunału Bartłomieja Sochańskiego.

trybunal konstytucyjny
Autor: Adrian Grycuk | Prawa autorskie: CC BY-SA 3.0 pl

Przypomnijmy, że chodzi w sumie o sześć wniosków o uchylenie immunitetu Święczkowskiemu i jeden w sprawie Sochańskiego. To nie wszystko, bo jeden z wniosków dotyczących prezesa TK obejmuje również wyrażenie zgody na jego zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie. Śledczy zarzucają Święczkowskiemu m.in. przekroczenie uprawnień w czasie, gdy pełnił funkcję Prokuratora Krajowego (w latach 2016–2022). Chodzi m.in. o zlecenie nieuprawnionej kontroli operacyjnej oraz kopiowania materiałów dotyczących Romana Giertycha bez wymaganej zgody sądu, a także kwestie związane z wykorzystywaniem systemów Pegasus i Hermes. Kolejna sprawa dotyczy uniemożliwiania orzekania sędziom wybranym przez Sejm, czyli piątce „nowych” sędziów Trybunału Konstytucyjnego: sędzi Annie Korwin-Piotrowskiej, Krystianowi Markiewiczowi, Maciejowi Berkowi, Marcinowi Dziurdzie i Maciejowi Taborowskiemu.

13 listopada br. Korwin-Piotrowska poinformowała o wydaniu zarządzenia o odmowie przyjęcia jednego z wniosków Prokuratora Generalnego ze względu na braki formalne. Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek zapowiedział analizę możliwości szybkiego uzupełnienia i poprawienia tego dokumentu. Sam Bogdan Święczkowski nie uznaje legalności obecnego kierownictwa i części składu Trybunału, określając sędziów mianem „uzurpatorów”. Podnosi też, że skoro dotyczą ich sprawy, których dotyczą wnioski o uchylenie mu immunitetu, to jeśli są sędziami TK, powinni się wyłączyć. Z kolei jego pełnomocnik, adwokat Bartosz Lewandowski, skierował pismo do Komendanta Głównego Policji, Komendanta Stołecznego Policji, Prokuratury Krajowej i szefów innych służb, m.in. ABW, SKW i CBA, ostrzegając, że ewentualne zatrzymanie Bogdana Święczkowskiego bez zgody „prawnie umocowanego Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK” będzie traktowane jako przestępstwo.

Niezależnie od tego, co się wydarzy jutro, podejmowanie działań przez prokuratorów oraz służby (na polecenie śledczych) będzie stanowiło ciężki i do tego umyślny czyn przeciwko wolności osobistej Prezesa TK, konstytucyjnego organu władzy sądowniczej - zaznaczył adwokat.

Czytaj: Jak uratować Trybunał? Reset brzmi dobrze, ale może rozbić się o sędziów>>

Ośmiu „nowych” sędziów zdecyduje o immunitecie prezesa?

Przypomnijmy ostatnie wydarzenia związane z Trybunałem Konstytucyjnym. 30 października 2026 r. sędzia Anna Korwin-Piotrowska, jako sędzia TK z najdłuższym orzeczniczym stażem, wydała zarządzenie o zawieszeniu w czynnościach na miesiąc prezesa Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Powołała się przy tym m.in. na art. 130 Prawa o ustroju sądów powszechnych, regulujący możliwość zarządzenia przez prezesa sądu albo ministra sprawiedliwości natychmiastowej przerwy w czynnościach służbowych sędziego aż do czasu wydania uchwały przez sąd dyscyplinarny, nie dłużej niż na miesiąc, oraz art. 11 i 12 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, które dają możliwość, w określonych sytuacjach, wykonywania niektórych kompetencji prezesa TK sędziemu z najdłuższym stażem pracy. Te podstawy budzą jednak sporo wątpliwości wśród prawników. Wypowiadała się w tym zakresie m.in. Helsińska Fundacja Praw Człowieka, ale nie tylko. Przykładowo Ryszard Piotrowski, konstytucjonalista z UW, uważa, że takich podstaw nie ma.

Z kolei piątka sędziów była niedopuszczana przez Święczkowskiego do orzekania dlatego, że ślubowała w Sejmie „wobec” prezydenta, a nie w jego fizycznej obecności. Karol Nawrocki nie zaprosił ich na ślubowanie do Pałacu Prezydenckiego, nie zapowiedział też, że ich nie zaprosi. W przypadku Berka domagał się wyjaśnienia kwestii formalnych. Chodziło o potwierdzenie wymaganego stażu w zawodzie radcy prawnego. Trójka sędziów: Sławomir Patyra, Magdalena Bendkowska i Dariusz Szostek, ślubowała w obecności prezydenta. Razem z pozostałą piątką stanowią już w TK większość.

Kolejnym krokiem był 3 listopada br. i pierwsze Zgromadzenie Ogólne Sędziów TK zwołane przez Korwin-Piotrowską. To wtedy „nowi” sędziowie uznali, że do podejmowania przez Zgromadzenie uchwał wystarczy kworum wynoszące nie 10, a 8 sędziów, czyli tylu, ilu ich jest. Wynika to z tego, że z liczby ogólnej 15 sędziów Trybunału Konstytucyjnego wyłączyli prof. Jarosława Wyrembaka, jako sędziego dublera (został też usunięty z listy sędziów TK), oraz zawieszonych Święczkowskiego i Sochańskiego. To istotne z punktu widzenia immunitetu, bo oznacza, że mogą o tym zdecydować wyłącznie nowi sędziowie TK.

Czytaj: „Nowi” sędziowie porządkują Trybunał, a rząd nadal nie publikuje wyroków>>

Piątka „nowych” sędziów już na liście sędziów TK, Wyrembaka już nie ma>>

Co wynika z Konstytucji i ustawy?

Zgodnie z art. 196 Konstytucji sędzia Trybunału Konstytucyjnego nie może być, bez uprzedniej zgody Trybunału Konstytucyjnego, pociągnięty do odpowiedzialności karnej ani pozbawiony wolności. Sędzia nie może być zatrzymany lub aresztowany, z wyjątkiem ujęcia go na gorącym uczynku przestępstwa, jeżeli jego zatrzymanie jest niezbędne do zapewnienia prawidłowego toku postępowania. O zatrzymaniu niezwłocznie powiadamia się prezesa Trybunału Konstytucyjnego, który może nakazać natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego.

Z kolei w myśl art. 20 ustawy o statusie sędziów TK sędzia Trybunału nie może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej ani pozbawiony wolności bez zgody Zgromadzenia Ogólnego. Do czasu wyrażenia zgody na pociągnięcie sędziego Trybunału do odpowiedzialności karnej lub zgody na pozbawienie wolności sędziego Trybunału w stosunku do tego sędziego mogą być podejmowane tylko czynności niecierpiące zwłoki.

Art. 21 precyzuje, że wniosek o wyrażenie zgody na pociągnięcie sędziego Trybunału do odpowiedzialności karnej oraz wniosek o wyrażenie zgody na pozbawienie wolności sędziego Trybunału, jeżeli czyn jest ścigany z oskarżenia publicznego, składa Prokurator Generalny. Wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej oraz na pozbawienie wolności sędziego Trybunału następuje w drodze uchwały Zgromadzenia Ogólnego, podjętej bezwzględną większością głosów sędziów Trybunału uczestniczących w Zgromadzeniu Ogólnym (2/3), nie później niż w terminie miesiąca od dnia złożenia wniosku. Przed podjęciem uchwały sędzia Trybunału, którego wniosek dotyczy, może złożyć Zgromadzeniu Ogólnemu wyjaśnienia.

Warto też przypomnieć art. 18 tej ustawy, zgodnie z którym wygaśnięcie mandatu sędziego Trybunału przed upływem kadencji następuje w przypadku:

  • śmierci sędziego Trybunału;
  • zrzeczenia się przez sędziego Trybunału urzędu;
  • skazania sędziego Trybunału prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe;
  • prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego o złożeniu sędziego Trybunału z urzędu.

W przypadku śmierci stwierdza je prezes TK, w pozostałych przypadkach Zgromadzenie Ogólne w drodze uchwały.

 

Sędzia Korwin-Piotrowska wzywa pracowników TK do pracy

16 listopada br. sędzia Korwin-Piotrowska zwróciła się do pracowników TK, by od 17 listopada br. podjęli obowiązki w siedzibie Trybunału. Zastrzegła, że nie dotyczy to osób korzystających z zadaniowego czasu pracy lub systemu pracy zdalnej, które nie otrzymały od niej indywidualnego polecenia stawienia się w siedzibie pracodawcy.

Wyjaśniam Państwu, że o ile pan sędzia Bogdan Święczkowski pozostaje na stanowisku prezesa Trybunału Konstytucyjnego, jednak z uwagi na zarządzoną 30 października 2026 roku natychmiastową przerwę w czynnościach służbowych, w tym czynnościach prezesa, nie może wykonywać jakichkolwiek kompetencji, uprawnień i obowiązków, w tym czynności z zakresu prawa pracy wobec Państwa jako pracowników Trybunału. (…) Uprzejmie informuję, że na podstawie art. 12 ust. 4 w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z 30 listopada 2016 roku o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, jako sędzia z najdłuższym stażem, zastępuję prezesa Trybunału Konstytucyjnego i dokonuję czynności z zakresu prawa pracy wobec Państwa - dodała.

Przypomniała również, że 3 listopada podczas Zgromadzenia zostali wyznaczeni zarówno rzecznicy dyscyplinarni, jak i trzyosobowe składy sądu dyscyplinarnego, które 19 i 20 listopada zajmą się jej zarządzeniami dotyczącymi Święczkowskiego i Sochańskiego.

Żaden inny sąd, w tym Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego, nie jest właściwy do uchylenia zarządzeń o przerwie w czynnościach służbowych sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Wydana przez tę Izbę 10 listopada 2026 r. decyzja nie wywiera żadnego skutku, nie uchyla zarządzenia z 30 października 2026 roku o przerwie w czynnościach służbowych sędziego Bogdana Święczkowskiego, w tym w czynnościach prezesa Trybunału Konstytucyjnego – podsumowała.

 

Polecamy książki prawnicze

Przejdź do: Due diligence nieruchomości, Maciej Boryczko - otwiera się w nowym oknie
Nowość
Due diligence BORYCZKO RGB
8% Rabatu
Sprawdź
Cena promocyjna: 275,08 zł | Cena regularna: 299,00 zł
Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 209,30 zł