NBP zablokuje transakcje płatnicze TK, bo nie wiadomo, kto stoi na jego czele
Departament Prawny Narodowego Banku Polskiego uznał, że zachodzą przesłanki do wstrzymania realizacji przez NBP zleceń płatniczych dokonywanych przez Trybunał Konstytucyjny – poinformował w poniedziałek bank centralny. Jak wyjaśniono, z TK płyną sprzeczne informacje, kto stoi obecnie na czele Trybunału i jest uprawniony do dysponowania środkami. NBP z kolei, jak wskazano, nie jest właściwy do rozstrzygania tego sporu.

Przypomnijmy, że 30 października 2026 r. sędzia Anna Korwin-Piotrowska, jako sędzia TK z najdłuższym orzeczniczym stażem, wydała zarządzenie o zawieszeniu w czynnościach na miesiąc prezesa Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Powołała się przy tym m.in. na art. 130 Prawa o ustroju sądów powszechnych, regulujący możliwość zarządzenia przez prezesa sądu albo ministra sprawiedliwości natychmiastowej przerwy w czynnościach służbowych sędziego aż do czasu wydania uchwały przez sąd dyscyplinarny, nie dłużej niż na miesiąc, oraz art. 11 i 12 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, które dają możliwość, w określonych sytuacjach, wykonywania niektórych kompetencji prezesa TK sędziemu z najdłuższym stażem pracy. Podstawy prawne w tym zakresie budzą zresztą duże wątpliwości wśród prawników. Zwracała na nie uwagę choćby Helsińska Fundacja Praw Człowieka, ale nie tylko, bo też m.in. NRA.
Czytaj: „Nowi” sędziowie porządkują Trybunał, a rząd nadal nie publikuje wyroków>>
Moment przesilenia nastąpił jednak wcześniej, 14 października br., gdy ślubowanie w Sejmie („wobec” prezydenta, ale bez jego udziału) złożył ósmy sędzia TK Maciej Berek. Zasilił on grupę sędziów: Krystiana Markiewicza, Anny Korwin-Piotrowskiej, Macieja Taborowskiego i Marcina Dziurdy, niedopuszczanych do orzekania ze względu na ślubowanie w Sejmie (nie dopuszczał ich zawieszony obecnie prezes Święczkowski), którzy razem z Magdaleną Bentkowską, Dariuszem Szostkiem i Sławomirem Patyrą mają teraz w Trybunale większość. 3 listopada, podczas pierwszego Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK, zwołanego przez Korwin-Piotrowską, „nowi” sędziowie uznali, że kworum do podejmowania uchwał przez Zgromadzenie wynosi osiem, a nie dziesięciu sędziów, bo, jak uzasadniono, z liczby ogólnej 15 sędziów należy wyłączyć prof. Jarosława Wyrembaka, uznanego za dublera, oraz zawieszonych Święczkowskiego i Sochańskiego. Ośmiu sędziów to akurat tylu, ilu wybrał Sejm obecnej kadencji.
Czytaj: „Nowi” sędziowie TK przyjęli „nowy” regulamin - mniej władzy dla prezesa, więcej dla sędziów?>>
NBP wchodzi do gry – wątpliwości, kto kieruje TK
– W związku z sytuacją zaistniałą w wyniku wydania 30 października 2026 r. przez Annę Korwin-Piotrowską zarządzenia o natychmiastowej przerwie w czynnościach sędziego TK Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego pojawiło się zagadnienie związane z właściwą reprezentacją Trybunału. W dniu 2 listopada 2026 r. prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski złożył w NBP oświadczenie dotyczące reprezentacji TK (wskazał osoby uprawnione) w relacjach z NBP w związku z realizacją umowy rachunku bankowego – podał w poniedziałek, 16 listopada br., w komunikacie Narodowy Bank Polski.
Czytamy w nim także, że Bogdan Święczkowski potwierdził swoje stanowisko w piśmie z 12 listopada 2026 r. Dołączył do niego uchwałę Sądu Najwyższego z 10 listopada 2026 r., którą uchylono zarządzenia o natychmiastowej przerwie w czynnościach jego i Bartłomieja Sochańskiego.
Ponadto 6 listopada 2026 r. zostały przekazane do NBP: przywołane wyżej zarządzenie z 30 października 2026 r. oraz dokumenty wskazujące co do zasady inne osoby uprawnione do dysponowania środkami zgromadzonymi na rachunkach bankowych Trybunału Konstytucyjnego prowadzonych przez NBP. Doszło więc do sytuacji, w której w NBP złożone zostały wzajemnie znoszące się zestawy dokumentów potwierdzających uprawnienia do dysponowania środkami zgromadzonymi na rachunkach TK – dodał NBP.
Nie wiadomo, kto ma rację, więc transakcje zablokowane
Bank centralny podkreślił, że „nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu dotyczącego kierowania Trybunałem Konstytucyjnym”. Dodał jednak, że ta kwestia ma dla banku centralnego „podstawowe znaczenie z punktu widzenia ustalenia osób uprawnionych do dysponowania środkami TK zgromadzonymi na rachunkach bankowych prowadzonych przez NBP”.
W tym stanie rzeczy niezbędne stało się wypracowanie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego. W związku z tym w Departamencie Prawnym NBP dokonano, wyłącznie na potrzeby ustalenia sytuacji NBP jako strony umowy rachunku bankowego zawartej z TK, analizy treści stosunku prawnego ustalonej tą umową i właściwymi dla zaistniałego stanu faktycznego normami wynikającymi z przepisów powszechnie obowiązujących – czytamy w komunikacie. – W wyniku tej analizy wypracowane zostało stanowisko, zgodnie z którym zachodzą przesłanki do wstrzymania realizacji przez NBP zleceń płatniczych dokonywanych przez Trybunał Konstytucyjny – poinformowano.
pru/ pap








